BÀI GIẢNG SINH HỌC 9
BÀI 4. CƠ CHẾ TIẾN HÓA
Hình 4.1. Quá trình hình thành loài hươu cao cổ (theo Lacmac)

Hình 4.2. Quá trình hình thành loài hươu cao cổ (theo Đacuyn)
LA-MAC

Lamac (Jean – Baptiste de Lamac)

nhà sinh học người Pháp (1744 - 1829).

1809 đã công bố học thuyết tiến hóa đầu tiên.
Sự hình thành loài Hươu cao cổ theo quan điểm Lamac

Loài ban đầu

(Hươu cổ ngắn)

Môi trường thay đổi

 thay đổi tập quán

( Hươu cổ trung bình)

Tích lũy những biến đổi nhỏ truyền lại cho đời sau

Loài hiện tại (Hươu cao cổ)

LaMac đã thấy được các loài bị biến đổi dưới tác động của môi trường nhưng cơ chế mà lamac đưa để giải thích cho những biến đổi đó lại không có cơ sở khoa học.

HỌC THUYẾT LA-MAC
HỌC THUYẾT ĐACUYN

Tiểu sử Đacuyn:

Đacuyn (Charles Darwin)

(1809 – 1882)Vương quốc Anh

Ngay từ nhỏ cậu bé Đacuyn đã:

- Say mê môn sinh học

- Thích khám phá những bí ẩn của tự nhiên.

Năm 22 tuổi: Đacuyn tham gia chuyến hành trình vòng quanh thế giới với mong muốn khám phá những bí mật của thế giới sống.

- Những quan sát thu được từ tự nhiên trong chuyến đi này đã giúp ông rất nhiều trong việc hình thành nên thuyết tiến hóa sau này

Năm 1859, Đacuyn công bố công trình “ nguồn gốc các loài” giải thích sự hình thành các loài từ một tổ tiên chung bằng cơ chế chọn lọc tự nhiên (CLTN)

Năm 22 tuổi đi vòng quanh thế giới trong 5 năm trên con tàu Bigơ (Beagle).
Năm 22 tuổi đi vòng quanh thế giới trong 5 năm trên con tàu Bigơ (Beagle).
Tích lũy được một kho tài liệu phong phú về thiên nhiên ở nhiều vùng đất khác nhau, hình thành nhiều quan niệm về tiến hóa
Nguồn gốc muôn loài (1859)

Sự biến đổi của vật nuôi cây trồng (1868)

Nguồn gốc loài người và sự chọn lọc liên quan đến giới tính (1872)
THẢO LUẬN NHÓM

HOÀN THÀNH PHIẾU HỌC TẬP

THỜI GIAN: 5 PHÚT
Lamac

Đacuyn
1. Nguyên liệu của tiến hóa

Biến đổi trên cơ thể sinh vật do tác động của ngoại cảnh.

Biến dị cá thể.
2. Nguyên nhân tiến hóa

Do tác động của ngoại cảnh hay do thay đổi tập quán hoạt động của động vật.

Chọn lọc tự nhiên thông qua biến dị và di truyền.
3. Cơ chế tiến hóa

Di truyền và tích lũy các đặc tính thu được dưới tác động của ngoại cảnh và sự thay đổi tập quán hoạt động.

Tích lũy các biến dị có lợi, đào thải biến dị có hại dưới tác động của chọn lọc tự nhiên.
4. Sự hình thành loài mới

Những biến đổi trên cơ thể sinh vật do tác động của ngoại cảnh hay tập quán hoạt động của động vật đều được di truyền và tích lũy qua các thế hệ, trong quá trình hình thành loài mới không có loài nào bị đào thải.

- Hình thành từ từ qua nhiều dạng trung gian dưới tác động của chọn lọc tự nhiên.

- Có sự đào thải các biến dị có hại.
5. Ưu điểm

Lamac là người đầu tiên xây dựng một học thuyết có tính hệ thống về tiến hóa của sinh giới.

- Xác định được biến dị cá thể, phát hiện vai trò của chọn lọc tự nhiên trong tiến hóa của sinh vật.

- Chứng minh sinh giới ngày nay tiến hóa từ một nguồn gốc chung.
6. Hạn chế

- Chưa làm rõ được biến dị di truyền và không di truyền.

- Chưa thấy được vai trò của chọn lọc tự nhiên trong tiến hóa.

Chưa làm rõ được nguyên nhân và cơ chế di truyền của các biến dị.
1. QUAN NIỆM VỀ CƠ CHẾ TIẾN HÓA THEO HỌC THUYẾT TIẾN HÓA CỔ ĐIỂN
Pinta

Hood

Floreana

Santa Fe

Santa Cruz

James

Marchena

Fernandina

Isabela

Tower

_Các kiểu mai rùa đáng quan tâm giữa các đảo khác nhau_

Đacuyn quan sát được những gì trong chuyến đi vòng quanh thế giới và từ đó rút ra được điều gì để xây dựng học thuyết tiến hóa? _Đacuyn là người quan sát tinh tế cả với đối tượng hoang dại lẫn vật nuôi, cây trồng (vd: chim, côn trùng...)_
_Kích thước, hình dạng mỏ chim phù hợp với dạng thức ăn của chúng_

_Đacuyn là người quan sát rất tinh tế_
Một số dạng bồ câu được hình thành do CLTN
Gà trứng

Gà thịt

Gà chọi

Gà rừng hoang dại

Gà phượng hoàng
Mù tạt hoang dại

Súp lơ xanh

Súp lơ trắng

Cải Bruxen

Su hào

Cải xoăn

Bắp cải
Đacuy là người đầu tiên thu thập được rất nhiều bằng chứng về sự tiến hóa hình thành các loài sinh vật từ loài tổ tiên bằng cơ chế CLTN .

* Cơ chế: từ một dạng tổ tiên ban đầu đã phát sinh nhiều dạng biến dị di truyền

- Chọn lọc tự nhiên tác động theo nhiều hướng khác nhau, trong mỗi hướng CLTN giữ lại các cá thể mang những biến dị di truyền có lợi và đào thải những cá thể mang những biến dị di truyền có hại.

* Kết quả: từ một loại ban đầu đã hình thành nên nhiều loài , các loài đã tích lũy được các đăc điểm thích nghi với môi trường sống khác nhau

*Ý nghĩa: Giải thích được nguồn gốc chung của các loài trong sinh giới

Hãy giải thích sự hình thành các loài khác nhau từ một loài tổ tiên ban đầu bằng cơ chế chọn lọc tự nhiên ?
HS hoạt động nhóm, vẽ sơ đồ tư duy về một số luận điểm về tiến hóa theo học thuyết tiên hóa tổng hợp hiện đại vào giấy A0.

2. MỘT SỐ LUẬN ĐIỂM VỀ TIẾN HÓA THEO HỌC THUYẾT TIẾN HÓA TỔNG HỢP HIỆN ĐẠI
2. MỘT SỐ LUẬN ĐIỂM VỀ TIẾN HÓA THEO HỌC THUYẾT TIẾN HÓA TỔNG HỢP HIỆN ĐẠI
LUYỆN TẬP

Link bài tập trắc nghiệm trên Quizizz:
VẬN DỤNG

HS trả lời các câu hỏi sau vào vở và đưa lên link:
Câu 1. Nối nội dung cột A với cột B sao cho đúng
Cột A

Cột B
1. Cơ chế tiến hóa theo Lamac
a. Tích luỹ các biến dị có lợi, đào thải các biến dị có hại dưới tác dụng của chọn lọc tự nhiên.
b. Tích luỹ các đặc tính thu được trong đời sống cá thể dưới tác dụng của chọn lọc tự nhiên, không có loài nào bị đào thải.
2. Cơ chế tiến hóa theo Đacuyn

c. Tích luỹ các đặc tính thu được trong đời sống cá thể dưới tác dụng của ngoại cảnh.
d. Tích luỹ các đặc tính thu được trong đời sống cá thể dưới tác dụng của ngoại cảnh hay tập quán hoạt động.
Câu 2. Một quần thể thông có 1000 cây trong đó có 500 cây có kiểu gen AA, 300 cây có kiểu gen Aa, 200 cây có kiểu gen aa. Do điều kiện nắng nóng kéo dài nên xảy ra cháy rừng làm cho quần thể thông chỉ còn lại những cây có kiểu gen aa.

- Em hãy xác định cháy rừng thuộc nhân tố tiến hóa nào?

- Nhận xét mức độ biến đổi tần số kiểu gen khi có tác động của nhân tố trên.

- Đề xuất một số biện pháp bảo vệ đa dạng sinh vật trong tự nhiên?

Chúc các em học tốt!