CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI BUỔI HỌC NGÀY HÔM NAY
KHỞI ĐỘNG
VỀ NHÀ THÔI

Các em hãy trả lời các câu hỏi để giải cứu các sinh vật biển nhé !
Câu 1:

Em hãy nêu những kiểu bài của thể loại văn miêu tả lớp 4.
Những dạng bài của văn miêu tả lớp 4

Văn tả đồ vật

Văn tả cây cối

Văn tả con vật
Câu 2:

Cấu tạo của một bài văn miêu tả gồm có mấy phần?

Gồm 3 phần:

+ Mở bài

+ Thân bài

+ Kết bài
Câu 3:

Hình ảnh này gợi cho em nhớ đến bài học nào?
Vàng xuộm

Vàng mượt

Vàng giòn

Vàng xọng

Chín vàng

Vàng hoe

Bài “ Quang cảnh làng mạc ngày mùa”.
Câu 4:

Bài: “ Quang cảnh làng mạc ngày mùa” miêu tả nội dung gì?

Bài đọc miêu tả lại bức tranh quang cảnh làng mạc giữa ngày mùa. Cả làng quê vàng rực màu lúa chín, màu vàng của quả xoan, của đu đủ, của chuối chín. Bụi mía, con gà, con chó,… tất cả đều mang màu sắc trù phú, no đủ, vui tươi, làm hiện lên một bức tranh làng quê thật đẹp, trù phú và sinh động.
Cảm ơn các bạn đã giải cứu chúng mình nhé ! Tập làm văn
Sách Tiếng việt 5 – tập 1 – trang 11
CẤU TẠO CỦA BÀI VĂN TẢ CẢNH

KHÁM PHÁ
I. Nhận xét:

_Hoạt động 1_: Đọc và tìm các phần mở bài, thân bài, kết bài của bài văn dưới đây:
Hoàng hôn trên sông Hương

Cuối buổi chiều, Huế thường trở về trong một vẻ yên tĩnh lạ lùng, đến nỗi tôi cảm thấy hình như có một cái gì đang lắng xuống thêm một chút nữa trong thành phố vốn hằng ngày đã rất yên tĩnh này.

Mùa thu, gió thổi mây về phía cửa sông, mặt nước phía dưới cầu Tràng Tiền đen sẫm lại, trong khi phía trên này lên mãi gần Kim Long, mặt sông sang màu ngọc lam in những vệt mây hồng rực rỡ của trời chiều. Hình như con sông Hương rất nhạy cảm với ánh sáng nên đến lúc tối hẵn, đứng trên cầu chăm chú nhìn xuống người ta vẫn còn thấy những mảng sắc mơ hồng ửng lên như một thứ ảo giác trên mặt nước tối thẫm. Phố ít người, con đường ven sông như dài thêm ra dưới vòm lá xanh của hai hàng cây.

Phía bên sông, xóm Cồn Hến nấu cơm chiều, thả khói nghi ngút cả một vùng tre trúc. Đâu đó, từ sau khúc quanh vắng lặng của dòng sông, tiếng lanh canh của thuyền chài gỡ những mẻ cá cuối cùng truyền đi trên mặt nước, khiến mặt sông nghe như rộng hơn. Và khi dãy đèn bên đường bắt đầu thắp lên những quả tròn màu tím nhạt,chuyển dần sang màu xanh lá cây và cuối cùng nở bung ra trong màu trắng soi rõ mặt người qua lại thì khoảnh khắc yên tĩnh của buổi chiều cũng chấm dứt.

Huế thức dậy trong một nhịp chuyển động mới, đi vào cuộc sống ban đầu của nó.

Theo Hoàng Phủ Ngọc Tường.
Hoàng hôn trên sông Hương

Cuối buổi chiều, Huế thường trở về trong một vẻ yên tĩnh lạ lùng, đến nỗi tôi cảm thấy hình như có một cái gì đang lắng xuống thêm một chút nữa trong thành phố vốn hằng ngày đã rất yên tĩnh này.

Mùa thu, gió thổi mây về phía cửa sông, mặt nước phía dưới cầu Tràng Tiền đen sẫm lại, trong khi phía trên này lên mãi gần Kim Long, mặt sông sang màu ngọc lam in những vệt mây hồng rực rỡ của trời chiều. Hình như con sông Hương rất nhạy cảm với ánh sáng nên đến lúc tối hẵn, đứng trên cầu chăm chú nhìn xuống người ta vẫn còn thấy những mảng sắc mơ hồng ửng lên như một thứ ảo giác trên mặt nước tối thẫm. Phố ít người, con đường ven sông như dài thêm ra dưới vòm lá xanh của hai hàng cây.

Phía bên sông, xóm Cồn Hến nấu cơm chiều, thả khói nghi ngút cả một vùng tre trúc. Đâu đó, từ sau khúc quanh vắng lặng của dòng sông, tiếng lanh canh của thuyền chài gỡ những mẻ cá cuối cùng truyền đi trên mặt nước, khiến mặt sông nghe như rộng hơn. Và khi dãy đèn bên đường bắt đầu thắp lên những quả tròn màu tím nhạt,chuyển dần sang màu xanh lá cây và cuối cùng nở bung ra trong màu trắng soi rõ mặt người qua lại thì khoảnh khắc yên tĩnh của buổi chiều cũng chấm dứt.

Huế thức dậy trong một nhịp chuyển động mới, đi vào cuộc sống ban đầu của nó.

Theo Hoàng Phủ Ngọc Tường.
- Màu ngọc lam: màu xanh đậm.

- Nhạy cảm: có khả năng phản ứng hoặc cảm nhận nhanh và chính xác trước những tác động rất nhỏ.

- Ảo giác: hình ảnh giống như thật nhưng không có thật do sai lầm của thị giác hay nhận thức đem lại.

Chú thích và giải nghĩa
Hoàng hôn trên sông Hương

Cuối buổi chiều, Huế thường trở về trong một vẻ yên tĩnh lạ lùng, đến nỗi tôi cảm thấy hình như có một cái gì đang lắng xuống thêm một chút nữa trong thành phố vốn hằng ngày đã rất yên tĩnh này.

Mùa thu, gió thổi mây về phía cửa sông, mặt nước phía dưới cầu Tràng Tiền đen sẫm lại, trong khi phía trên này lên mãi gần Kim Long, mặt sông sang màu ngọc lam in những vệt mây hồng rực rỡ của trời chiều. Hình như con sông Hương rất nhạy cảm với ánh sáng nên đến lúc tối hẵn, đứng trên cầu chăm chú nhìn xuống người ta vẫn còn thấy những mảng sắc mơ hồng ửng lên như một thứ ảo giác trên mặt nước tối thẫm. Phố ít người, con đường ven sông như dài thêm ra dưới vòm lá xanh của hai hàng cây.

Phía bên sông, xóm Cồn Hến nấu cơm chiều, thả khói nghi ngút cả một vùng tre trúc. Đâu đó, từ sau khúc quanh vắng lặng của dòng sông, tiếng lanh canh của thuyền chài gỡ những mẻ cá cuối cùng truyền đi trên mặt nước, khiến mặt sông nghe như rộng hơn. Và khi dãy đèn bên đường bắt đầu thắp lên những quả tròn màu tím nhạt,chuyển dần sang màu xanh lá cây và cuối cùng nở bung ra trong màu trắng soi rõ mặt người qua lại thì khoảnh khắc yên tĩnh của buổi chiều cũng chấm dứt.

Huế thức dậy trong một nhịp chuyển động mới, đi vào cuộc sống ban đầu của nó.

Theo Hoàng Phủ Ngọc Tường.
Các phần​

Nội dung của từng đoạn​
Mở bài​

Từ đầu đến “…yên tĩnh này”​

Giới thiệu đặc điểm của Huế lúc hoàng hôn​
Thân bài

Gồm hai đoạn:​

​
+ Đoạn 1: ​

Từ “Mùa thu . . . hai hàng cây”​

Sự đổi thay sắc màu của sông Hương từ lúc bắt đầu hoàng hôn đến lúc tối hẳn​
+ Đoạn 2: ​

Từ “Phía bên sông . . . chấm dứt”​

Hoạt đông của con người từ lúc hoàng hôn đến lúc thành phố lên đèn.​
Kết bài ​

Câu cuối của bài. ​

Sự thức dậy của Huế sau hoàng hôn.​
_Hoạt động 2: _Thứ tự miêu tả trong bài văn trên có gì khác với bài _Quang cảnh làng mạc ngày mùa_ mà em đã học? Từ hai bài văn đó, hãy rút ra nhận xét về cấu tạo của bài văn tả cảnh.
Hoàng hôn trên sông Hương

Quang cảnh làng mạc ngày mùa
Thứ tự miêu tả:

+ Nêu nhận xét chung về sự yên tĩnh của Huế lúc hoàng hôn.

+ Tả sự thay đổi sắc màu của sông Hương từ lúc bắt đầu hoàng hôn đến lúc tối hẳn.

+ Tả hoạt động của con người bên bờ sông, mặt sông từ lúc bắt đầu hoàng hôn đến lúc thành phố lên đèn.

+ Tả sự thức dậy của Huế sau hoàng hôn.

Thứ tự miêu tả:

+ Giới thiệu màu sắc bao trùm làng quê ngày mùa là màu vàng.

+ Tả các màu vàng khác nhau của cảnh, vật.

+ Tả thời tiết, con người.
II. Ghi nhớ:

Bài văn tả cảnh thường có 3 phần:

1. Mở bài: Giới thiệu bao quát về cảnh sẽ tả.

2. Thân bài: Tả từng phần của cảnh hoặc sự thay đổi của cảnh theo thời gian.

3. Kết bài: Nêu nhận xét hoặc cảm nghĩ của người viết.
Luyện tập Thực hành
Đọc và nhận xét cấu tạo của bài văn sau.
Buổi trưa ngồi trong nhà nhìn ra sân, thấy rất rõ những sợi không khí nhỏ bé, mỏng mảnh, nhẹ tênh, vòng vèo lượn từ mặt đất bốc lên, bốc lên mãi.

Tiếng gì xa vắng thế? Tiếng võng kẽo kẹt kêu buồn buồn từ nhà ai vọng lại. Thỉnh thoảng, câu ru em cất lên từng giọng ạ ời… Hình như chị ru em. Em ngủ và chị cũng thiu thiu ngủ theo. Em chợt thức và chị bừng tỉnh và tiếp tục câu ạ ời. Cho nên câu hát cứ cất lên từng đoạn rồi ngừng lại, rồi cất lên, rồi lại lịm đi trong cái nặng nề của hai mí mắt khép lại.

Con gà nào cất lên một tiếng gáy. Và một góc vườn, tiếng cục tác làm nắng trưa thêm oi ả, ngột ngạt. Không một tiếng chim, không một sợi gió. Cây chuối cũng ngủ, tàu lá lặng đi như thiếp vào trong nắng. Đường làng vắng ngắt. Bóng tre, bóng duối cũng lặng im.

Ấy thế mà mẹ vơ vội cái nón cũ, đội lên đầu, bước vào trong nắng, ra đồng cấy nốt thửa ruộng chưa xong.

Nắng trưa

Nắng cứ như từng dòng lửa xối xuống mặt đất.

Thương mẹ biết bao nhiêu, mẹ ơi!
Buổi trưa ngồi trong nhà nhìn ra sân, thấy rất rõ những sợi không khí nhỏ bé, mỏng mảnh, nhẹ tênh, vòng vèo lượn từ mặt đất bốc lên, bốc lên mãi.

Tiếng gì xa vắng thế? Tiếng võng kẽo kẹt kêu buồn buồn từ nhà ai vọng lại. Thỉnh thoảng, câu ru em cất lên từng giọng ạ ời… Hình như chị ru em. Em ngủ và chị cũng thiu thiu ngủ theo. Em chợt thức và chị bừng tỉnh và tiếp tục câu ạ ời. Cho nên câu hát cứ cất lên từng đoạn rồi ngừng lại, rồi cất lên, rồi lại lịm đi trong cái nặng nề của hai mí mắt khép lại.

Con gà nào cất lên một tiếng gáy. Và một góc vườn, tiếng cục tác làm nắng trưa thêm oi ả, ngột ngạt. Không một tiếng chim, không một sợi gió. Cây chuối cũng ngủ, tàu lá lặng đi như thiếp vào trong nắng. Đường làng vắng ngắt. Bóng tre, bóng duối cũng lặng im.

Ấy thế mà mẹ vơ vội cái nón cũ, đội lên đầu, bước vào trong nắng, ra đồng cấy nốt thửa ruộng chưa xong.

Nắng trưa

Nắng cứ như từng dòng lửa xối xuống mặt đất.

Thương mẹ biết bao nhiêu, mẹ ơi!

- Đọc kĩ bài văn Nắng trưa - Thảo luận nhóm và hoàn thành bảng phụ:
Tìm các phần

Nội dung của từng đoạn
Mở bài

…

…
Thân bài

Đoạn 1

Đoạn 2

…………….

…
Kết bài

…

…
Tìm các phần

Nội dung của từng đoạn
Mở bài

(Câu văn đầu)

Nhận xét chung về nắng trưa.
Thân bài

Cảnh vật trong nắng trưa.
Đoạn 1

(Buổi trưa…bốc lên mãi)

Hơi đất trong nắng trưa dữ dội
Đoạn 2

(Tiếng gì … khép lại)

Tiếng võng đưa và câu hát ru em trong nắng trưa.
Đoạn 3

(Con gà… lặng im)

Cây cối và con vật trong nắng trưa.
Đoạn 4

(Ấy thế mà…chưa xong)

Hình ảnh người mẹ trong nắng trưa.
Kết bài

(Câu văn cuối)

Cảm nghĩ về mẹ của tác giả.
Tác giả đã miêu tả theo trình tự gì?

Tả từng bộ phận của cảnh
VẬN DỤNG
Nhắc lại ghi nhớ

Ghi nhớ

Bài văn tả cảnh thường có 3 phần:

1. Mở bài: Giới thiệu bao quát về cảnh sẽ tả.

2. Thân bài: Tả từng phần của cảnh hoặc sự thay đổi của cảnh theo thời gian.

3. Kết bài: Nêu nhận xét hoặc cảm nghĩ của người viết.
Tìm 3 từ chỉ sự vật để tả cảnh buổi sáng.

HS thảo luận nhóm 4 và thực hiện yêu cầu:
Đặt 1 câu với 1 trong 3 từ vừa tìm được.

GREEN

CỦNG CỐ DẶN DÒ