V

Â

T

L

Ý

9

HỌC NỮA, HỌC MÃI

BÀI GIẢNG
KIỂM TRA BÀI CŨ

A

A

B

+

-

R

HS1: Khi đặt vào hai đầu dây dẫn một HĐT là 20V thì CĐDĐ chạy qua nó là 0,5A

*Tính điện trở của dây dẫn

b.Nếu tăng HĐT thêm 5V thì lúc đó CĐDĐ chạy qua dây dẫn là bao nhiêu?
HS2: Cho mạch điện như hình vẽ.Biết ampe kế chỉ 0,8A hiệu điện thế đặt vào hai đầu dây dẫn là 4V

*Tính điện trở R

b. Để ampe kế chỉ 1,2A thì HĐT phải tăng thêm bao nhiêu?
R

Liệu ta có thể thay thế 2 điện trở mắc nối tiếp bằng một điện trở để dòng điện chạy qua mạch không thay đổi?

? Ω

R1

R2

Rtđ
TIẾT 4- BÀI 4

ĐOẠN MẠCH NỐI TIẾP
I. Cường độ dòng điện và hiệu điện thế trong đoạn mạch nối tiếp:

1. Nhớ lại kiến thức lớp 7:

Trong đoạn mạch gồm 2 bóng đèn mắc nối tiếp:

_I_

_I1_

_I2_

_I_

_I1_

_I2_
Kết luận :

Trong đoạn mạch nối tiếp:

Cường độ dòng điện có giá trị như nhau tại mọi điểm I = I1 = I2

Hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch bằng tổng các hiệu điện thế trên mỗi đèn U = U1 + U2 2.Đoạn mạch gồm 2 điện trở mắc nối tiếp
C2: Hãy chứng minh rằng, đối với đoạn mạch gồm hai điện trở R1, R2 mắc nối tiếp, HĐT giữa hai đầu mỗi điện trở tỉ lệ thuận với điện trở đó.

Do R1nối tiếp R2_ nên theo _(1) ta có:_ _

I = I1 = I2

Theo ĐL Ôm ta có:

Suy ra:

U1

R1

U2

R2

(3) II.ĐIỆN TRỞ TƯƠNG ĐƯƠNG CỦA ĐOẠN MẠCH NỐI TIẾP
Kết luận :

Hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi điện trở tỉ lệ thuận với điện trở đó

U1

R1

U2

R2

1. Điện trở tương đương:

Điện trở tương đương (Rtđ) là một điện trở có thể thay thế cho các điện trở sao cho với cùng 1 hiệu điện thế thì dòng điện chạy qua đoạn mạch vẫn có giá trị như trước.
2. Công thức tính điện trở tương đương của đoạn mạch gồm hai điện trở mắc nối tiếp

C3: Hãy chứng minh Rtđ = R1 + R2

Giải Ta có: U = U1 + U2 = I1R1 + I2R2

Vì I = I1 = I2 nên R = R1 + R2

3. Thí nghiệm kiểm tra

Mắc mạch điện theo h 4.1; h 4.2 để kiểm tra lại công thức?

Hình 4.1

Hình 4.2
4. Kết luận:

Đoạn mạch gồm hai điện trở mắc ...............có điện trở tương đương bằng ………………………………

nối tiếp

tổng các điện trở thành phần

Chú ý: SGK trang 12

III. VẬN DỤNG

C4

Cho mạch điện như sơ đồ hình 4.2

+ Khi công tác K mở, 2 đèn có hoạt động không? Vì sao?

+ Khi công tác K đóng, cầu chì bị đứt, 2 đèn có hoạt động không? Vì sao?

+ Khi công tác K đóng, dây tóc bóng đèn Đ1 bị đứt, đèn Đ2 có hoạt động không? Vì sao?
Trong mạch điện mắc nối tiếp các dụng cụ điện nếu 1 dụng cụ điện bị hỏng làm mạch điện hở thì các dụng cụ điện còn lại sẽ không hoạt động.

C5

Cho 2 điện trở R1 = R2 = 20Ω được mắc như sơ đồ hình 4.3a

a) Tính điện trở tương đương của đoạn mạch đó.

b) Mắc thêm R3 = 20Ω vào đoạn mạch thì điện trở tương đương của đoạn mạch mới là bao nhiêu? So sánh điện trở đó với mỗi điện trở thành phần?

Trả lời:a,Điện trở tương đương của đoạn mạch a:

Rtđ = R1 + R2 = 20 + 20 = 40Ω

b) Điện trở tương đương của đoạn mạch b:

Rtđ = R1 + R2 + R3 = 20 + 20 + 20 = 60Ω

Rtđ của đoạn mạch b lớn gấp 3 lần các điện trở thành phần.
*Mở rộng cho đoạn mạch gồm n điệ trở mắc nối tiếp:

Bài tập 1

Đặt hiệu điện thế U = 12V vào hai đầu đoạn mạch gồm điện trở R1 = 40Ω và R2 = 80Ω mắc nối tiếp. Hỏi cường độ dòng điện chạy qua đoạn mạch này là bao nhiêu?

A. 0,1A B. 0,15A C. 0,25A D. 0,3A
Bài tập 2

Hai điện trở R1 , R2 và ampe kế được mắc nối tiếp với nhau vào hai điểm A, B.

*Vẽ sơ đồ mạch điện trên. *Cho R1 = 5Ω, R2 = 10Ω, ampe kế chỉ 0,2A. Tính hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi điện trở và hiệu điện thế ở hai đầu đoạn mạch.
0,2 A

A B
Tóm tắt

R1 = 5Ώ

R2 = 10Ω

I = 0,2A

U1 = ? (V)

U2 = ? (V)

UAB = ? (V)

0,2 A

A B

Giải

Hiệu điện thế hai đầu mỗi điện trở:

Do mạch mắc nối tiếp nên ta có: I = I1 = I2 = 0,2A

Hiệu điện thế hai đầu đoạn mạch:
Câu 1: Kết luận nào sau đây là đúng khi nói về hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch mắc nối tiếp?

Trong đoạn mạch mắc nối tiếp, hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch:

A. bằng hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi điện trở thành phần.

B. bằng tổng hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi điện trở thành phần.

C. bằng các hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi điện trở thành phần.

D. luôn nhỏ hơn tổng các hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi điện trở thành phần.
Câu 2: Cho đoạn mạch gồm điện trở R1 mắc nối tiếp với điện trở R2 mắc vào mạch điện. Gọi I, I1, I2 lần lượt là cường độ dòng điện của toàn mạch, cường độ dòng điện qua R1, R2. Biểu thức nào sau đây đúng?

A. I = I1 = I2

B. I = I1 + I2

C. I ≠ I1 = I2

D. I1 ≠ I2
Câu 3: Đặt một hiệu điện thế UAB vào hai đầu đoạn mạch gồm hai điện trở R1 và R2 mắc nối tiếp. Hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi điện trở tương ứng là U1, U2. Hệ thức nào sau đây là không đúng?

A. RAB = R1 + R2

B. IAB = I1 = I2

C.

D. UAB = U1 + U2
Câu 4: Cho hai điện trở R1 và R2, biết R2 = 3R1 và R1 = 15 Ω . Khi mắc hai điện trở này nối tiếp vào hai điểm có hiệu điện thế 120V thì dòng điện chạy qua nó có cường độ là:

A. 2A

B. 2,5A

C. 4A

D. 0,4A

Ta có R2 = 3R1 = 3.15 = 45 Ω

Điện trở mạch là: R = R1+R2 =15+45 = 60 Ω

Cường độ dòng điện là:
* Học thuộc phần ghi chép bài học. * Đọc phần “Có thể em chưa biết”. * Hoàn thành các bài tập 4.2,4.3,4.4,4.5 SBT * Đọc kỹ trước nội dung bài: “Đoạn mạch song song”