*KIỂM TRA BÀI CŨ *_1. Trình bày 2 con đường thoát hơi nước ở lá ?_
*Qua cutin và qua khí khổng
*_2. Các tác nhân ảnh hưởng đến quá trình thoát hơi nước? Giải thích?_
*Nước, ánh sáng, nhiệt độ, gió, các ion khoáng …
*Nhất nước, *nhì phân, *tam cần, *tứ giống
*VAI TRÒ CỦA CÁC NGUYÊN TỐ KHOÁNG
*BÀI 4
*_GV: Nguyễn Diểm My_
*NỘI DUNG BÀI HỌC
*I . Nguyên tố dinh dưỡng khoáng thiết yếu trong cây *II .Vai trò của các nguyên tố dinh dưỡng khoáng thiết yếu trong cây *III. Nguồn cung cấp các nguyên tố dinh dưỡng khoáng cho cây *
*Cây cà chua trồng trong 3 môi trường:

*Đầy đủ các nguyên tố dinh dưỡng khoáng thiết yếu *Chỉ chứa nước cất *Thiếu nguyên tố Mg
*1 *N, K, P, Ca, Mg, Na, Fe, S
*2 *Nước cất *
*3 *N, K, P, Ca, Na, Fe, S
*I . Nguyên tố dinh dưỡng khoáng thiết yếu trong cây
*_Có 17 nguyên tố dinh dưỡng khoáng cấu tạo nên cây và được chia thành 2 nhóm, vi lượng và đa lượng_
*Gồm: C, H, O, N, P, K, S, Ca, Mg, Fe, Mn, B, Cl, Zn, Cu, Mo, Ni.
*_Nguyên tố dinh dưỡng thiết yếu là:_
*- Nguyên tố mà thiếu nó cây không hoàn thành được chu trình sống.
*- Không thể thay thế được bởi bất kì nguyên tố nào khác. *- Phải trực tiếp tham gia vào quá trình chuyển hóa vật chất trong cơ thể.
*I . Nguyên tố dinh dưỡng khoáng thiết yếu trong cây
*Yêu cầu: Các bạn hoạt động nhóm trong thời gian 5 phút trả lời câu hỏi sau: *Nguyên tố dinh dưỡng khoáng thiết yếu là gì? *- Có bao nhiêu nguyên tố dinh dưỡng khoáng cấu tạo nên cây và được phân chia làm mấy nhóm?
** Dấu hiệu nhận biết: Khi thiếu các nguyên tố dinh dưỡng thường được biểu hiện màu sắc đặc trưng trên lá.
*I . Nguyên tố dinh dưỡng khoáng thiết yếu trong cây
*NGUYÊN TỐ ĐA LƯỢNG
*NGUYÊN TỐ VI LƯỢNG
*N, P, K, Ca, Mg, S
*Fe, Mn, Bo, Clo,
*Zn, Cu, Mo, Ni
*đóng vai trò cấu trúc của tế bào, cơ thể; điều tiết các quá trình sinh lí.
* đóng vai trò hoạt hóa các enzim.
*1
*2
*3
*4
*5

Nguyên tố đại lượng
*Nguyên tố đại lượng
*Đối với sự sinh trưởng của mọi loại cây thì ta có 17 nguyên tố thiết yếu và thường được phân thành 2 loại :
*Nguyên tố vi lượng: * (chiếm ≤ 100mg/1kg chất khô của cây)
I. Nguyên tố dinh dưỡng khoáng thiết yếu trong cây
*Là: *- Nguyên tố mà thiếu nó cây không hoàn thành được chu trình sống. *- Không thể thay thế bởi bất kì nguyên tố khác. *- Trực tiếp tham gia chuyển hóa vật chất trong cơ thể.
** Nguyên tố khoáng chia thành hai nhóm: *- Nguyên tố đại lượng (>100mg/1kg chất khô): C, H, O, N, P, K, S, Ca, Mg. => cấu trúc nên tế bào, cơ thể, điều tiết các quá trình sinh lí. *- Nguyên tố vi lượng: Fe, Mn, B, Cl, Zn, Cu, Mo, Ni. => hoạt hóa các enzim.
*II. Vai trò của các nguyên tố dinh dưỡng khoáng thiết yếu trong cây:
* _Quan sát các hình ảnh sau và_ *_khái quát vai trò của các nguyên tố thiết yếu?_

- Hiện tượng thiếu các nguyên tố dinh dưỡng thường được biểu hiện thành những dấu hiệu màu sắc đặc trưng trên lá.
*- Hiện tượng thiếu các nguyên tố dinh dưỡng thường được biểu hiện thành những dấu hiệu màu sắc đặc trưng trên lá.
Các nguyên tố thiết yếu sẽ tham gia cấu tạo nên các chất sống và điều tiết các hoạt động sống của cây.
*Một số hình ảnh thực tế: 1. _Cà chua_
*Lá & quả cà chua khi được trồng với đầy đủ chất cần thiết
2. Cà Phê
*Lá cà phê được trồng đầy đủ các nguyên tố dinh dưỡng khoáng thiết yếu
↓ Lá non chuyển màu đồng, lá mỏng và dễ rách; cành dễ gãy, võ trái bị nứt nhiều.
→ Thiếu Mangan thì lá ở đầu cành (cặp lá trưởng thành cuối cùng ) từ màu vàng hơi xanh sang màu vàng vỏ chanh có xen vệt trắng
Sự khác biệt giữa 2 loại ngô đầy đủ (trái) và thiếu (phải) các nguyên tố dinh dưỡng khoáng thiết yếu .
*Triệu chứng thiếu Nitơ :
*Cây bắp
*Cây mía
*Một số triệu chứng của cây
*Thành phần của axit nuclêic, ATP, phôtpholipit, côenzim
*Triệu chứng thiếu K :
*Cây mía
*Cây ớt

Thiếu Ca
*Cây thiếu Mangan

Cách khắc phục
*Lưu ý đến sự cân đối giữa các nguyên tố đa lượng, vi lượng, siêu vi lượng; giữa các phân hóa học & phân hữu cơ
*Bón phân đầy đủ ngay từ đầu luôn là vai trò quết định
*Phải sử dụng phân bón lá để phun cho cây ngay khi phát hiện thấy cây bị thiếu dinh dưỡng. Song phải chú ý đến thành phần của phân bón lá
*Các NT đại lượng
*Dạng cây hấp thụ
*Vai trò trong cơ thể thực vật
*NITƠ
*PHÔTPHO
*
*KALI
*Thành phần của prôtêin, axit nuclêic…
*Thành phần của axit nuclêic, ATP, phôtpholipit, côenzim
*Hoạt hóa enzim, cân bằng nước và ion, mở khí khổng
*Các NT đại lượng
*Dạng cây hấp thụ
*Vai trò trong cơ thể thực vật
* Magiê
*Canxi
*Thành phần của tế bào và màng tế bào, hoạt hóa enzim
*Thành phần của diệp lục, hoạt hóa enzim
*Các nguyên tố vi lượng
*Dạng cây hấp thụ
*Vai trò trong cơ thể thực vật
*Sắt
*Clo
*Kẽm
*Thành phần của xitôcrôm
*Quang phân li nước,cân bằng ion
*Hoạt hóa enzim

Thí nghiệm của Van Helmont
*Cây liễu nặng 2kg
*Cây liễu năng 66kg
*Thùng gỗ chứa 80kg đất
*Nước cất
*Sau 5 năm
*Khối lượng đất giảm 56g
*II. Vai trò các nguyên tố dinh dưỡng khoáng thiết yếu trong cây
*- Tham gia cấu tạo tế bào, các cơ quan, chất nguyên sinh
*- Tham gia điều hòa quá trình trao đổi chất, các hoạt động sinh lí của cây
*- Tăng tính chống chịu của cây với các điều kiện bất lợi của môi trường

1. Nguồn chủ yếu là đất:
*1. Nguồn chủ yếu là đất: *Trong đất, muối khoáng ở 2 dạng: *+ Dạng hòa tan: Cây hấp thụ được *+ Dạng không tan: Cây không hấp thụ được, phải nhờ VSV đất, pH đất, nhiệt độ, độ ẩm, hàm lượng nước, độ thoáng (lượng oxi) chuyển thành dạng hòa tan
*III. Nguồn cung cấp các nguyên tố dinh dưỡng khoáng cho cây
*Cây lấy nguyên tố dinh dưỡng khoáng từ đâu để sống? Trong đó đâu là nguồn cung cấn chủ yếu?
*Muối khoáng trong đất
*Không tan
*Hòa tan
*Cây hấp thụ
*Cây không hấp thụ
*III. Nguồn cung cấp các nguyên tố dinh dưỡng khoáng cho cây
*Các biện pháp *chuyển các muối khoáng trong đất *từ dạng không tan thành dạng hòa tan *để cây hấp thụ (Sgk/)
*2. Phân bón cho cây trồng
*III. Nguồn cung cấp các nguyên tố dinh dưỡng khoáng cho cây

- Phân bón là nguồn quan trọng.
*- Phân bón là nguồn quan trọng. *- Bón phân không hợp lý sẽ gây hậu quả: * + Độc hại đối với cây trồng * + Ô nhiễm nông sản * + Ô nhiễm môi trường đất, nước
*2.Phân bón cho cây trồng
- Lượng Mo trong mô thực vật ≥ 20mg/1kg chất khô → động vật ăn rau bị ngộ độc Mo → Người ăn rau sẽ bị bệnh gut (bệnh thống phong) .
*- Lượng Mo trong mô thực vật ≥ 20mg/1kg chất khô → động vật ăn rau bị ngộ độc Mo → Người ăn rau sẽ bị bệnh gut (bệnh thống phong) . *Dư lượng phân bón → đất kém chất lượng, giết chết sinh vật có lợi. *Tùy loại đất, giống cây để bón loại phân, liều lượng cho phù hợp. *
*Ví dụ
*_Lượng Mo trong mô thực vật ≥ 20mg/1kg chất khô → Động vật ăn rau sẽ ngộ độc Mo → Người ăn rau sẽ bị bệnh gout ( bệnh thống phong). *_ Dư lượng phân bón → Đất kém chất lượng, giết chết sinh vật có lợi.
*→ Ngộ độc thực phẩm ở động vật
*Biểu ← hiện của bệnh Gout
*Thiếu
*Liều *lượng
*Tối ưu
*Cao quá mức
*Sinh trưởng của cây
*Liều lượng phân bón
*Hình 4.3. Đồ thị biễu diễn mối tương quan giữa liều lượng phân bón và mức độ sinh trưởng của cây
*2. Vì sao phải _bón phân hợp lý ?_
*Đảm bảo cho cây sinh trưởng tốt mà không gây độc hại cho cây và môi trường.
*LUYỆN TẬP
*Câu 1. Vai trò chủ yếu của nguyên tố đại lượng là *cấu trúc tế bào. *hoạt hóa enzim. *cấu tạo enzim. *cấu tạo côenzim.
*Câu 2: Các nguyên tố vi lượng cần cho cây với số lượng nhỏ, nhưng có vai trò quan trọng, vì: *A. Chúng cần cho một số pha sinh trưởng. *B. Chúng có trong cấu trúc của tất cả các bào quan. *C. Chúng tham gia vào các hoạt động chính của các enzim. *D. Chúng được tích lũy trong hạt.
*LUYỆN TẬP
*Câu 3: Cần phải cung cấp nguyên tố khoáng nào sau đây cho cây khi lá cây có màu vàng? *A. Photpho *B. Magiê. *C. Kali. *D. Canxi.
*LUYỆN TẬP
*Học bài 4 *Trả lời các câu hỏi cuối bài trang 24. *Đọc trước bài 5,6.