CHÀO MỪNG

CÁC EM ĐẾN VỚI

GIỜ HỌC NGỮ VĂN
HOÀNG LÊ

NHẤT THỐNG CHÍ

H

å

i

T

h

ø

14

Tiết 22 - 23

_Ngô gia văn phái_
HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ

*Tìm hiểu chung:

1. Tác giả, tác phẩm:

_- Ngô gia văn phái là một nhóm các tác giả dòng họ Ngô Thì ở làng Tả Thanh Oai (Hà Tây) - một dòng họ lớn với truyền thống nghiên cứu sáng tác văn chương ở nước ta._
_* Ngô Thì Chí (1753-1788)_

_- Con của Ngô Thì Sĩ, em ruột của Ngô Thì Nhậm, từng làm tới chức Thiên Thư bình chướng tỉnh sự, thay anh là Ngô Thì Nhậm chăm sóc gia đình, không thích làm quan._

_- Văn chương của ông trong sáng, giản dị, tự nhiên mạch lạc._

_- Viết 7 hồi đầu của “Hoàng Lê nhất thống chí” vào cuối năm 1786_
_* Ngô Thì Du (1772-1840)_

_- Cháu gọi Ngô Thì Sĩ là bác ruột._

_- Học rất giỏi, nhưng không dự khoa thi nào. Năm 1812 vua Gia Long xuống chiếu cầu hiền tài, ông được bổ làm đốc học Hải Dương, ít lâu lui về quê làm ruộng, sáng tác văn chương._

_- Là người viết tiếp 7 hồi cuối của “Hoàng Lê nhất thống chí” (trong đó có hồi 14)_
HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ – hồi 14

*Tìm hiểu chung:

1. Tác giả, tác phẩm:

_- Hoàng Lê nhất thống chí có tính chất ghi chép sự kiện lịch sử xã hội có thực, nhân vật thực, địa điểm thực._

_- Là cuốn tiểu thuyết lịch sử - viết bằng chữ Hán theo lối chương hồi._

_- Gồm 17 hồi._
_- Tác phẩm là bức tranh hiện thực rộng lớn về xã hội phong kiến Việt Nam khoảng 30 năm cuối thế kỷ XVII và mấy năm đầu thế kỷ XIX, trong đó hiện lên cuộc sống thối nát của bọn vua quan triều Lê - Trịnh._

_- Chiêu Thống lo cho cái ngai vàng mục rỗng của mình, cầu viện nhà Thanh kéo quân vào chiếm Thăng Long._

_- Người anh hùng dân tộc Nguyễn Huệ đại phá quân Thanh, lập nên triều đại Tây Sơn rồi mất. Tây Sơn bị diệt, Vương triều Nguyễn bắt đầu (1802)._
HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ

*Tìm hiểu chung:

1. Tác giả, tác phẩm:

2. Thể loại:

Tiểu thuyết chương hồi

3. Tóm tắt:
Tóm tắt hồi 14 “_Hoàng Lê nhất thống chí”_:

_- Nguyễn Huệ nghe tin quân Thanh đến Thăng Long giận lắm liền họp các tướng sĩ định thân chinh cầm quân đi ngay. Tướng sĩ xin Bắc Bình Vương lên ngôi để làm yên lòng người. Nguyễn Huệ cho đắp đàn trên núi tế cáo trời đất lên ngôi Hoàng đế lấy niên hiệu là Quang Trung. Ngày 25 tháng Chạp năm Mậu Thân hạ lệnh xuất quân. _
Tóm tắt hồi 14 “_Hoàng Lê nhất thống chí”_:

_- Đến Nghệ An, Quang Trung cho tuyển thêm hơn 1 vạn lính mở cuộc duyệt binh. Đến Tam Điệp mở tiệc khao quân, chia quân sĩ làm 5 đạo. Đúng tối 30 Tết lập tức lên đường. - Trên đường tiến quân ra Bắc, những toán quân Thanh do thám bị bắt sống. Ngày 03 tháng giêng năm Kỉ Dậu, đồn Hà Hồi bị hạ. Mờ sáng ngày 05 tiến đánh đồn Ngọc Hồi. Quân Thanh đại bại. Thái thú Sầm Nghi Đống thắt cổ tự vẫn. Tôn Sĩ Nghị hoảng hốt cuống cuồng chạy mất mật. Quân Thanh tranh nhau qua cầu tháo chạy rơi xuống nước nhiều không kể xiết. Vua tôi Lê Chiêu Thống dìu dắt nhau chạy trốn sang đất Bắc._
HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ – hồi 14

*Tìm hiểu chung:

1. Tác giả, tác phẩm:

2. Thể loại:

Tiểu thuyết chương hồi

3. Tóm tắt:

4. Bố cục:
Thất bại thảm hại của lũ xâm lược và bán nước

Vua Quang Trung

đại phá quân Thanh

Bắc Bình Vương

lên ngôi hoàng đế,

tiến quân ra Bắc
HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ – hồi 14

*Tìm hiểu chung: *Tìm hiểu chi tiết văn bản:

1. Hình tượng hoàng đế Quang Trung – Nguyễn Huệ:
a. Bình tĩnh, kịp thời, mạnh mẽ, quyết đoán

b. Sáng suốt, mưu lược

c. Bậc kỳ tài trong việc dùng binh

1. Hình tượng hoàng đế Quang Trung – Nguyễn Huệ:
HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ – hồi 14

II. Tìm hiểu chi tiết văn bản:

1. Hình tượng hoàng đế Quang Trung – Nguyễn Huệ:

a. Con người hành động mạnh mẽ, quyết đoán:

_- Nghe tin giặc chiếm Thắng Long, “định thân chinh cầm quân đi ngay”_

_- Chỉ trong vòng hơn một tháng: “tế cáo trời đất” lên ngôi hoàng đế, “đốc suất đại binh” ra Bắc, gặp “người cống sĩ ở La Sơn”, tuyển mộ thêm quân, duyệt binh lớn và ra phủ dụ tướng sỹ,… _
HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ – hồi 14

II. Tìm hiểu chi tiết văn bản:

1. Hình tượng hoàng đế Quang Trung – Nguyễn Huệ:

b. Con người có trí tuệ sáng suốt, nhạy bén trước thời cuộc:

*_Sáng suốt trong việc phân tích tình hình thời cuộc, thế tương quan giữa ta và địch_ *_Sáng suốt trong việc xét đoán và dùng người_
HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ – hồi 14

II. Tìm hiểu chi tiết văn bản:

1. Hình tượng hoàng đế Quang Trung – Nguyễn Huệ:

c. Con người có ý chí quyết thắng và tầm nhìn xa trông rộng:
- Mới khởi binh, Quang Trung đã tuyên bố “_phương lược tiến đánh đã có sẵn”, “Chẳng qua mươi ngay có thể đuổi được người Thanh”._

- Tính sẵn cả kế hoạch ngoại giao sau chiến thắng
HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ – hồi 14

II. Tìm hiểu chi tiết văn bản:

1. Hình tượng hoàng đế Quang Trung – Nguyễn Huệ:

d. Con người có tài dụng binh như thần:

_- Chiến lược: Thần tốc, bất ngờ, xuất quân đánh nhanh thắng nhanh _

_- Tài quân sự: nắm bắt tình hình địch và ta, xuất quỷ nhập thần._
HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ – hồi 14

II. Tìm hiểu chi tiết văn bản:

1. Hình tượng hoàng đế Quang Trung – Nguyễn Huệ:

e. Hình ảnh vị anh hùng lẫm liệt trong chiến trận:

_ Một tổng chỉ huy chiến dịch thực sự: hoạch định chiến lược, sách lược, tổ chức quân sĩ, bài binh bố trận, tự mình thống lĩnh một mũi tiến công, cưỡi voi đi đốc thúc, xông pha nơi trận tiền…_

__
HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ – hồi 14

II. Tìm hiểu chi tiết văn bản:

1. Hình tượng hoàng đế Quang Trung – Nguyễn Huệ:

_=> Hình tượng người anh hùng dân tộc được khắc họa đậm nét với tính cách quả cảm, mạnh mẽ, trí tuệ sáng suốt, nhạy bén, tài dụng binh như thần; là người tổ chức và là linh hồn của chiến công vĩ đại._
HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ – hồi 14

II. Tìm hiểu chi tiết văn bản:

2. Hình ảnh bọn xâm lược và lũ bán nước tay sai:

a. Sự thảm bại của quân tướng nhà Thanh:

- Không đề phòng, không được tin cấp báo.

- Sầm Nghi Đống thắt cổ tự vẫn.

- Tôn Sĩ Nghị sợ mất mật, ngựa không kịp đóng yên, người không kịp mặc áo giáp, nhằm hướng bắc mà chạy.

- Quân sĩ hoảng hồn, tranh nhau qua cầu, xô nhau xuống sông, sông Nhị Hà bị tắc nghẽn.
II. Tìm hiểu chi tiết văn bản:

2. Hình ảnh bọn xâm lược và lũ bán nước

b. Số phận của vua tôi phản nước, hại dân:

- Vua Chiêu Thống vội cùng thân tín chạy bán sống bán chết, cướp cả thuyền của dân để qua sông, “mấy ngày không ăn”.

- Đuổi kịp Tôn Sỹ Nghị, vua tôi “nhìn nhau than thở, oán giận chảy nước mắt” đến mức “Tôn Sỹ Nghị cũng lấy làm xấu hổ”.

=> Nhục nhã, thảm bại.

HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ – hồi 14
HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ – hồi 14

*Tìm hiểu chung: *Tìm hiểu chi tiết văn bản: *Tổng kết:

Ghi nhớ (SGK/72)
*Nắm vững nội dung của văn bản vừa học. *Viết một đoạn văn nêu cảm nhận của em về người anh hùng dân tộc Quang Trung. *Soạn bài: Truyện Kiều của Nguyễn Du.
DẶN DÒ

Tiếng hát ca ngợi người anh hùng Quang Trung – Nguyễn Huệ của chi đội 9a1, trường THCS Nguyễn Viết Xuân