GÓC SUY NGẪM
GÓC SUY NGẪM

Nhận xét về cách nhìn của trẻ em so với người lớn? Tại sao lại có sự khác biệt như vậy?
GÓC SUY NGẪM

Người lớn thực tế hơn

Trẻ em có cái nhìn lạc quan, thơ ngây, hồn nhiên.
Bài 1

BẦU TRỜI TUỔI THƠ
A. Giới thiệu bài học và tri thức Ngữ văn
Phần giới thiệu bài học muốn nói với chúng ta điều gì?
1. Giới thiệu bài học

- Chủ đề bài học:

Bầu trời tuổi thơ

- Thể loại chính:

Văn bản truyện

A. Giới thiệu bài học và tri thức Ngữ văn
Các văn bản

Ngôi nhà trên cây

_ (Kurugoyanagi)_

Ngàn sao làm việc _(Võ Quảng)_
2. Tri thức Ngữ văn

Đề tài

Chi tiết

Tính cách nhân vật

A. Giới thiệu bài học và tri thức Ngữ văn
- Đề tài

đề tài lịch sử

+ Là phạm vi đời sống được phản ánh, thể hiện trong các tác phẩm văn học.

+ Cách xác định:

dựa vào loại sự kiện được miêu tả

đề tài gia đình

đề tài chiến tranh
- Đề tài

+ Là phạm vi đời sống được phản ánh, thể hiện trong các tác phẩm văn học.

+ Cách xác định:

dựa vào loại sự kiện được miêu tả

không gian được tái hiện

Đề tài miền núi

Đề tài nông thôn

Đề tài thành thị
- Đề tài

+ Là phạm vi đời sống được phản ánh, thể hiện trong các tác phẩm văn học.

+ Cách xác định:

dựa vào loại sự kiện được miêu tả

không gian được tái hiện

loại nhân vật được đặt ở vị trí trung tâm của tác phẩm
đề tài phụ nữ

đề tài trẻ em

đề tài người lính

đề tài người nông dân
- Đề tài

+ Là phạm vi đời sống được phản ánh, thể hiện trong các tác phẩm văn học.

+ Cách xác định:

dựa vào loại sự kiện được miêu tả

không gian được tái hiện

loại nhân vật được đặt ở vị trí trung tâm của tác phẩm

+ Một tác phẩm có thể gồm nhiều đề tài, trong đó có một đề tài chính.
- Chi tiết:

Sự kiện

là yếu tố nhỏ nhất tạo nên thế giới hình tượng

nhưng có tầm quan trọng đặc biệt trong việc đem lại sự sinh động, lôi cuốn cho tác phẩm văn học.

Con người

Thiên nhiên
- Tính cách nhân vật:

+ là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật

+ được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,...

+ được thể hiện qua mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.
Bài 1

BẦU TRỜI TUỔI THƠ

BẦY CHIM CHÌA VÔI

_(Nguyễn Quang Thiều)_

Tiết 1-3
I. Đọc và tìm hiểu chung
1. Đọc – Tìm hiểu từ khó:

_Đọc thầm, trả lời được các câu hỏi suy luận_

_Đọc to, trôi chảy, phù hợp về tốc độ đọc, phân biệt được lời người kể chuyện và lời nhân vật_
_chìa vôi: Loài chim nhỏ như chim sẻ, lông đen, đuôi và cánh có vệt trắng_

1. Đọc – Tìm hiểu từ khó:
_Chũm: một loại lưới vó dùng để bắt cá tôm. _

1. Đọc – Tìm hiểu từ khó:
_ngập bủm: ngập hết._

1. Đọc – Tìm hiểu từ khó:
2. Tác giả, tác phẩm

_Trình bày vài thông tin về tác giả Nguyễn Quang Thiều_
2. Tác giả, tác phẩm

a. Tác giả

- Nguyễn Quang Thiều sinh 1957

- Quê: Hà Nội

- Những tác phẩm viết cho thiếu nhi của Nguyễn Quang Thiều thường chân thực, gần gũi với cuộc sống đời thường; thể hiện được tâm hồn trẻ thơ nhạy cảm; trong sáng, tràn đầy niềm yêu thương vạn vật.
Phiếu học tập số 1

1. Đề tài của văn bản: ......................................................

2. Thể loại: .......................................................................

3. Ngôi kể: ........................................................................

4. Nhân vật chính: ............................................................

5. Đọc thầm văn bản “Bầy chim chìa vôi”, dừng lại ở cuối mỗi phần và ghi vắn tắt các sự việc ở từng phần:

- Phần 1 kể về:..................................................................

- Phần 2 kể về:..................................................................

- Phần 3 kể về:..................................................................
2. Tác giả, tác phẩm

b. Tác phẩm

- Đề tài: viết về trẻ em

- Xuất xứ: in trong tập “Mùa hoa cải bên sông”.

- Thể loại: truyện

- Nhân vật chính: Mên và Mon.

- Ngôi kể: ngôi thứ ba
2. Tác giả, tác phẩm

b. Tác phẩm

- Các sự việc chính trong truyện:

+ Mên và Mon tỉnh giấc khi bên ngoài trời đang mưa to, nước sông dâng cao. Cả hai lo lắng cho bầy chim chìa vôi non ngoài bãi sông.

+ Mên và Mon muốn đưa bầy chim non vào bờ.

+ Hai anh em tìm cách xuống đò ra bãi cát để mang bầy chim vào bờ nhưng không được, đành quay lại quan sát.

+ Bầy chim chìa vôi non đã bay lên được, thoát khỏi dòng nước khổng lồ trước sự ngỡ ngàng, vui sướng của hai anh em.
Phiếu học tập số 2

Chỉ ra đâu là lời người kể chuyện, đâu là lời nhân vật trong đoạn văn sau:

_Khoảng hai giờ sáng Mon tỉnh giấc. Nó xoay mình sang phía anh nó, thì thào gọi:_

_- Anh Mên ơi, anh Mên!_

_- Gì đấy? Mày không ngủ à? – Thằng Mên hỏi lại, giọng nó ráo hoảnh như đã thức dậy từ lâu lắm rồi._
3. Lời người kể chuyện và lời nhân vật
Lời người kể chuyện

Lời nhân vật
- Khoảng hai giờ sáng Mon tỉnh giấc. Nó xoay mình sang phía anh nó, thì thào gọi:

- Thằng Mên hỏi lại, giọng nó ráo hoảnh như đã thức dậy từ lâu lắm rồi.

- Anh Mên ơi, anh Mên!

- Gì đấy? Mày không ngủ à?
Dấu hiệu nhận biết
Là lời dẫn, giải thích, mô tả thêm. Xuất hiện trước dấu hai chấm.

Là lời nói trực tiếp của nhân vật. Xuất hiện sau dấu hai chấm, có dấu gạch ngang ở đầu câu.
II. Tìm hiểu chi tiết:

1. Nhân vật Mon và Mên:
Phiếu học tập số 3

Đọc từng phần của văn bản, tìm hiểu các chi tiết về nhân vật Mon và Mên:

1. Nhân vật Mon:

- Lời nói:

- Cử chỉ, hành động:

- Tâm trạng: .

- Nhận xét tính cách nhân vật:

2. Nhân vật Mên:

- Lời nói:

- Cử chỉ, hành động:

- Tâm trạng: .

- Nhận xét tính cách nhân vật:
a. Nhân vật Mon

*Lời nói:

+ Có lẽ sắp ngập mất bãi cát rồi;

+ Em sợ những con chim chìa vôi non bị chết đuối mất;

+ Thế anh bảo chúng nó có bơi được không?;

+ Tổ chim ngập mất anh ạ. Mình phải mang chúng nó vào bờ, anh ạ.
a. Nhân vật Mon

*Cử chỉ, hành động:

+ không ngủ, nằm im lặng;

+ liên tục hỏi anh làm thế nào để mang chim vào bờ;

+ xuống đò cùng anh. *Tâm trạng, suy nghĩ: lo lắng, sợ nước sông dâng ngập bãi cát, bầy chim chìa vôi non sẽ bị chết đuối.
a. Nhân vật Mon

*Lời nói *Cử chỉ, hành động *Tâm trạng, suy nghĩ

=> Mon là cậu bé có tâm hồn trong sáng, nhân hậu, biết yêu thương loài vật, trân trọng sự sống.
b. Nhân vật Mên

*Lời nói:

+ Thế làm thế nào bây giờ?;

+ Chứ còn sao;

+ Nào, xuống đò được rồi đấy;

+ Phải kéo về bến chứ, không thì chết.

+ Bây giờ tao kéo còn mày đẩy…
b. Nhân vật Mên

*Cử chỉ, hành động:

+ không ngủ, nằm im lặng, quyết định xuống đò cùng em;

+ giọng tỏ vẻ người lớn;

+ quấn cái dây buộc đò vào người nó và gò lưng kéo;…. *Tâm trạng, suy nghĩ: lo lắng cho bầy chim chìa vôi non, bình tĩnh bảo vệ em và con đò.
b. Nhân vật Mên

*Lời nói *Cử chỉ, hành động *Tâm trạng, suy nghĩ

=> Mên thể hiện mình là người sống có trách nhiệm, biết suy nghĩ, hành động dứt khoát, bình tĩnh, quan tâm, bảo vệ em, yêu loài vật.
II. Tìm hiểu chi tiết:

1. Nhân vật Mon và Mên:

2. Tìm hiểu đoạn kết truyện:

_ Đọc đoạn văn miêu tả khung _

_ cảnh bãi sông trong buổi bình _

_ minh, em ấn tượng nhất với chi _

_ tiết nào? Vì sao?_

_ Trong đoạn kết, Mên và Mon _

_ hình như không hiểu rõ vì sao _

_ mình lại khóc. Theo em, điều gì _

_ đã khiến các nhân vật có cảm _

_ xúc như vậy?_
Các nhân vật khóc vì

_xúc động, cảm phục, thấy vui, vỡ òa ._

_Nhìn thấy những chú chim chìa vôi có thể cất cánh bay lên._

__

_Chứng kiến chú chim chìa vôi vẫn còn an toàn._

_chim chìa vôi con “đã thực hiện xong chuyến bay quan trọng, đầu tiên._

__
III. Tổng kết:
1. Nghệ thuật

- Ngôn ngữ đối thoại mộc mạc, gần gũi, tự nhiên.

- Miêu tả tâm lí nhân vật.
2. Nội dung

- Kể về cuộc cất cánh của bầy chim chìa vôi non qua điểm nhìn của hai cậu bé Mên và Mon.

- Qua đó ca ngợi trái tim ngây thơ, tràn đầy tình yêu thương, nhân hậu của trẻ nhỏ.

LUYỆN TẬP