DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG LẠI LỊCH SỬ

Tiết 2+3 – Bài 2:
1.

KHỞI ĐỘNG
Quan sát hình ảnh, em nhận thấy những hoa văn trên mặt trống đồng miêu tả những gì? Qua đó em có thể thấy được gì về đời sống của người Việt cổ?
2.

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
Tiết 2+3 - Bài 2: DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG LẠI LỊCH SỬ

Đọc tên 2 tư liệu này

Cho biết điểm chung của những tư liệu đó là gì?

Em có hiểu biết gì về tư liệu này?

Em hãy lấy thêm một ví dụ minh hoạ?

1. Tư liệu hiện vật

Đây là di chỉ khảo cổ học, được khai quật quy mô từ tháng 12/2002 trên tổng diện tích 19.000 m2 tại trung tâm chính trị Ba Đình – Hà Nội.

Cuộc khai quật đã phát lộ những dấu vết của Hoàng Thành Thăng Long trong tiến trình lịch sử trải dài 13 thế kỉ với những tầng văn hóa chồng xếp lên nhau (từ TK VII-VIII đến thời nhà Nguyên)
Tiết 2+3 - Bài 2: DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG LẠI LỊCH SỬ

1. Tư liệu hiện vật

_- Khái niệm: _là những di tích, đồ vật của người xưa còn giữ được trong lòng đất hay trên mặt đất.

_- Ưu điểm_: Cho ta biết khá cụ thể và trung thực về đời sống vật chất và phần nào đời sống tinh thần của người xưa.

_- Nhược điểm_: Tư liệu câm, thường không còn nguyên vẹn và đầy đủ.
Tiết 2+3 - Bài 2: DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG LẠI LỊCH SỬ

2. Tư liệu chữ viết

+ Đoạn tư liệu trên cho em biết thông tin gì?

+ Theo em Những tấm bia Tiến sĩ thời xưa ở Văn Miếu (Hà Nội) ghi những thông tin gì?
Tiết 2+3 - Bài 2: DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG LẠI LỊCH SỬ

2. Tư liệu chữ viết

Thể hiện trí tuệ, niềm tin của Người về̀ cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân ta, cũng như những tình cảm và ước mong của Bác Hồ̀ kính yêu đối với toàn Đảng, toàn dân ta.

Những tấm bia ghi tên người đỗ Tiến sĩ thời xưa ở Văn Miếu (Hà Nội) là những bia đá ghi tên, tuổi, năm thi đỗ của những người đỗ Tiến sĩ trong các khoa thi từ thời Lê sơ đến thời Lê Trung Hưng (1442 - 1779). Năm 2010, 82 bia Tiến sĩ ở Văn Miếu đã được UNESCO công nhận là Di sản tư liệu thế́ giới.
Tiết 2+3 - Bài 2: DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG LẠI LỊCH SỬ

2. Tư liệu chữ viết

_- Khái niệm: _Là những bản ghi, sách vở chép tay hay được in, khắc bằng chữ viết, gọi chung là tư liệu chữ viết.

_- Ưu điểm_: Ghi chép tương đối đầy đủ về đời sống con người

_- Nhược điểm_: Mang ý thức chủ quan của tác giả tư liệu
Chữ viết trên mai rùa

Chữ viết trên xương
Chữ viết trên đá

Chữ viết trên thẻ tre
Chữ viết trên giấy
Tiết 2+3 - Bài 2: DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG LẠI LỊCH SỬ

3. Tư liệu truyền miệng

Truyền miệng
Tiết 2+3 - Bài 2: DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG LẠI LỊCH SỬ

3. Tư liệu truyền miệng

- Em hãy quan sát 2 bức tranh trên, Hai bức tranh này giúp em liên tưởng đến. truyền thuyết nào?

- Em hãy kể vắn tắt nội dung 2 câu chuyện này?

- Qua 2 câu chuyện các em hãy chỉ ra các yếu tố mang tính chất lịch sử thông qua mỗi câu chuyện truyền thuyết đó?
_- Khái niệm: _là những câu chuyện, những lời mô tả được truyền từ đời này qua đời khác ở rất nhiều dạng khác nhau.

_- Ưu điểm:_ Phần nào phản ánh hiện thực lịch sử

_- Nhược điểm_: Không cho biết chính xác về thời gian, địa điểm

Tiết 2+3 - Bài 2: DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG LẠI LỊCH SỬ

3. Tư liệu truyền miệng
Tiết 2+3 - Bài 2: DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG LẠI LỊCH SỬ

4. Tư liệu gốc

- Tư liệu ở 4 bức tranh trên thuộc nhóm tư liệu nào?

- Trong các hình ảnh đó, hình ảnh nào là tư liệu gốc?

- Em hiểu thế nào là tư liệu gốc?

Tư liệu hiện vật

(Tư liệu gốc)

Tư liệu chữ viết

(Tư liệu gốc)

Tư liệu truyền miệng

(Không phải tư liệu gốc)
Tiết 2+3 - Bài 2: DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG LẠI LỊCH SỬ

4. Tư liệu gốc

_- Khái niệm: _Là tư liệu cung cấp những thông tin đầu tiên và trực tiếp về sự kiện hoặc thời kỳ lịch sử nào đó.

_- Ưu điểm: _Đây là nguồn tư liệu đáng tin cậy nhất khi tìm hiểu lịch sử.

_- Nhược điểm: _Tư liệu gốc thường chỉ cung cấp những thông tin về một mặt, một khía cạnh nào đó của sự kiện mà không thể cho ta biết toàn cảnh các sự kiện đã xảy ra.
_Nhật ký Đặng Thùy Trâm_ là hai tập nhật ký viết tay của bác sĩ Đặng Thùy Trâm từ ngày 8 tháng 4 năm 1968 đến ngày 20 tháng 6 năm 1970 (hai ngày trước khi bà qua đời).

_-> Tư liệu gốc_
3.

LUYỆN TẬP
Em hãy ghép nguồn sử liệu ở cột a với khái niệm, ý nghĩa ở cột B sao cho phù hợp
Cột A
Cột B
1. Tư liệu truyền miệng
a, Những di tích, đồ vật của người xưa còn được giữ lại trong lòng đất hay trên mặt đất
b, Những bản ghi, sách vở chép tay hay được in, khắc trên giấy, gỗ, đá
c, Những câu chuyện, những lời mô tả được truyền từ đời này sang đời khác bằng nhiều hình thức khác nhau
2. Tư liệu hiện vật
d. Không cho biết chính xác về địa điểm và thời gian, nhưng phần nào phản ánh hiện thực lịch sử
e, Là những tư liệu “câm” nhưng cho biết khá cụ thể và trung thực về đời sống vật chất và phần nào về đời sống tinh thần của người xưa
3. Tư liệu chữ viết
g. Cho biết tương đối đầy đủ về các mặt của cuộc sống, nhưng thường mang ý thức chủ quan của tác giả tư liệu
4.

VẬN DỤNG
- Bia chủ quyền nằm trong khuôn viên chùa Nam Huyên, còn ở đảo Song Tử Tây, di tích này nằm ngay trên trục đường chính dẫn từ cầu cảng vào khu trung tâm hành chính của xã đảo.

- Đây là tấm bia chủ quyền trên quần đảo Trường sa là một trong những dấu tích cổ xưa, được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia.

- Đây là bằng chứng có giá trị quan trọng trong việc khẳng định chủ quyền của Việt Nam tại quần đảo Trường Sa.

Nêu 3 thông tin mà em tìm hiểu được về hiện vật này?

- Học bài:
Hướng dẫn về nhà

- Học bài:
+ Phân biệt và lấy được VD về các loại tư liệu
+ Biết ý nghĩa của các loại tư liệu trong việc biết và phục hưng lại lịch sử
- Đọc trước bài 3: _Thời gian trong lịch sử _(SGK/14-15)
Chúc các em học tốt!