1. Thế nào là đoạn văn?

2. Có mấy cách trình bày đoạn văn? Nêu rõ từng cách?

KIỂM TRA BÀI CŨ
Cách trình bày nội dung đoạn văn

1. _Đoạn song hành_
(Các câu bình đẳng nhau về mặt ý nghĩa, cùng tập trung thể hiện một chủ đề).

_ 2. Đoạn diễn dịch_
3. _Đoạn quy nạp._
Câu 1

Câu 2

Câu 3

Câu 1

Câu 2

Câu 3

Câu 4

(Câu chủ đề)

Các câu mang ý nghĩa chi tiết

Câu 1

Câu 2

Câu 3

Câu cuối

(Câu chủ đề)

Các câu mang ý nghĩa chi tiết
2. Cho đoạn văn sau:

(1)Thơ thiên nhiên trong tập “Ngục trung nhật kí” thật sự có những bài rất hay. (2) Có những phác họa sơ sài mà chân thật và đậm đà, càng nhìn càng thú vị, như một bức tranh thủy mặc cổ điển. (3) Có những cảnh lộng lẫy, sinh động như những tấm thảm thêu trên nền gấm chỉ vàng.

? Đoạn văn trên trình bày theo cách nào

- Trình bày theo cách diễn dịch
Tiết 13:

LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN

TRONG VĂN BẢN
Tiết 13:

LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN

TRONG VĂN BẢN

I. TÁC DỤNG CỦA VIỆC LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN

1. Đọc ví dụ sau.
Trước sân trường làng Mĩ Lí dày đặc cả người. Người nào áo quần cũng sạch sẽ, gương mặt cũng vui tươi , sáng sủa.

Lúc đi ngang làng Hòa An bẫy chim quyên với thằng Minh, tôi có ghé lại trường một lần. Lần ấy trường đối với tôi là một nơi xa lạ. Tôi đi chung quanh các lớp để nhìn qua cửa kính mấy bản đồ treo trên tường. Tôi không có cảm tưởng nào khác là nhà trường cao ráo và sạch sẽ hơn các nhà trong làng.

VD a

Đoạn 1: Cảnh sân trường Mỹ Lí ngày tựu trường.

Đoạn 2: Cảm giác của nhân vật “tôi” trong một lần ghé qua trường.

Cả hai đoạn văn cùng viết về ngôi trường ấy nhưng không có sự gắn bó, liên kết
Trước sân trường làng Mĩ Lí dày đặc cả người. Người nào áo quần cũng sạch sẽ, gương mặt cũng vui tươi , sáng sủa.

Lúc đi ngang làng Hòa An bẫy chim quyên với thằng Minh, tôi có ghé lại trường một lần. Lần ấy trường đối với tôi là một nơi xa lạ. Tôi đi chung quanh các lớp để nhìn qua cửa kính mấy bản đồ treo trên tường. Tôi không có cảm tưởng nào khác là nhà trường cao ráo và sạch sẽ hơn các nhà trong làng.

Trước sân trường làng Mĩ Lí dày đặc cả người. Người nào áo quần cũng sạch sẽ, gương mặt cũng vui tươi , sáng sủa.

Trước đó mấy hôm, lúc đi ngang làng Hòa An bẫy chim quyên với thằng Minh, tôi có ghé lại trường một lần. Lần ấy trường đối với tôi là một nơi xa lạ. Tôi đi chung quanh các lớp để nhìn qua cửa kính mấy bản đồ treo trên tường. Tôi không có cảm tưởng nào khác là nhà trường cao ráo và sạch sẽ hơn các nhà trong làng.

Ví dụ a

Ví dụ b

Cụm từ trước đó mấy hôm bổ sung ý nghĩa gì cho đoạn văn thứ 2?

VD b

Tác dụng: Bổ dung về ý nghĩa thời gian ->Tạo sự liên kết chặt chẽ giữa các ý của 2 đoạn văn
2. Kết luận:

_Khi chuyển từ đoạn văn này sang đoạn văn khác ta cần làm gì? _

Cần sử dụng phương tiện liên kết giữa các đoạn văn để thể hiện quan hệ ý nghĩa của chúng.
II. CÁCH LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN

TRONG VĂN BẢN

1. Dùng từ ngữ để liên kết các đoạn văn

a. Ví dụ: Sgk.
a. Bắt đầu là khâu tìm hiểu. Tìm hiểu phải đặt bài văn vào hoàn cảnh lịch sử của nó. Thế là cần đến khoa học lịch sử dân tộc, có khi cả lịch sử thế giới.

Sau khâu tìm hiểu là khâu cảm thụ. Hiểu đúng bài văn đã tốt. Hiểu đúng cũng bắt đầu thấy nó hay, nhưng chưa đủ.

_ _b_._Trước đó mấy hôm, lúc đi ngang làng Hòa an bẫy chim quyên với thằng Minh, tôi có ghé lại trường một lần. Lần ấy trường đối với tôi là một nơi xa lạ. Tôi đi chung quanh các lớp để nhìn qua cửa kính mấy bản đồ treo trên tường. Tôi không có cảm tưởng nào khác là nhà trường cao ráo và sạch sẽ hơn các nhà trong làng.

Nhưng lần này lại khác. Trước mắt tôi trường Mĩ Lí trông vừa xinh xắn vừa oai nghiêm như cái đình làng Hòa Ấp. Sân nó rộng, mình nó cao hơn trong những buổi trưa hè đầy vắng lặng. Lòng tôi đâm ra lo sợ vẩn vơ.

c. Bây giờ, khi Bác viết gì cũng đưa cho một số đồng chí xem lại, chỗ nào không hiểu thì các đồng chí bảo cho mình sữa chữa.

Nói tóm lại, viết cũng như mọi việc khác, phải có chí, chớ giấu dốt, nhờ tự phê bình và

phê bình mà tiến bộ.

Ví dụ. Đọc các đoạn văn và trả lời các câu hỏi

? Tìm từ ngữ liên kết giữa các đoạn văn trên?

? Mối quan hệ ý nghĩa giữa các đoạn văn trên là gì?

? Kể tên các từ ngữ có tác dụng liên kết tương tự ?
a. Bắt đầu là khâu tìm hiểu. Tìm hiểu phải đặt bài văn vào hoàn cảnh lịch sử của nó. Thế là cần đến khoa học lịch sử dân tộc, có khi cả lịch sử thế giới.

Sau khâu tìm hiểu là khâu cảm thụ. Hiểu đúng bài văn đã tốt. Hiểu đúng cũng bắt đầu thấy nó hay, nhưng chưa đủ.

_Hai đoạn văn trên kể ra hai khâu của quá trình lĩnh hội tác phẩm văn học. Đó là những khâu nào? Quan hệ ý nghĩa gì? Kể tên một số từ ngữ tương tự?_

VD: Từ ngữ thể hiện quan hệ ý nghĩa liệt kê: _sau, cuối cùng, sau nữa, một mặt, mặt khác, một là, hai là, ngoài ra, thứ nhất, thứ hai…_

=> Quan hệ ý nghĩa liệt kê
b. Trước đó mấy hôm, lúc đi ngang làng Hòa an bẫy chim quyên với thằng Minh, tôi có ghé lại trường một lần. Lần ấy trường đối với tôi là một nơi xa lạ. Tôi đi chung quanh các lớp để nhìn qua cửa kính mấy bản đồ treo trên tường. Tôi không có cảm tưởng nào khác là nhà trường cao ráo và sạch sẽ hơn các nhà trong làng.

Nhưng lần này lại khác. Trước mắt tôi trường Mĩ Lí trông vừa xinh xắn vừa oai nghiêm như cái đình làng Hòa Ấp. Sân nó rộng, mình nó cao hơn trong những buổi trưa hè đầy vắng lặng. Lòng tôi đâm ra lo sợ vẩn vơ.

VD: Từ ngữ thể hiện quan hệ ý nghĩa đối lập, tương phản: _nhưng, tuy vậy, ngược lại, song, thế mà, trái lại, tuy nhiên…_

=>Quan hệ ý nghĩa đối lập, tương phản:

Tìm từ ngữ liên kết giữa các đoạn văn trên?

Mối quan hệ ý nghĩa giữa các đoạn văn trên là gì? Kể tên các từ ngữ có tác dụng liên kết?
d. Bây giờ, khi Bác viết gì cũng đưa cho một số đồng chí xem lại, chỗ nào không hiểu thì các đồng chí bảo cho mình sữa chữa.

Nói tóm lại, viết cũng như mọi việc khác, phải có chí, chớ giấu dốt, nhờ tự phê bình và phê bình mà tiến bộ.

VD: Từ ngữ thể hiện quan hệ ý nghĩa tổng kết, khái quát : _nói tóm lại, tổng kết lại, nhìn chung, có thể nói, nói cho cùng, có thể nói rằng…_

_Đoạn nào có ý nghĩa cụ thể, đoạn nào có ý nghĩa tổng kết? Tìm từ ngữ liên kết 2 đoạn đó? Thể hiện quan hệ ý nghĩa gì? Tìm thêm các từ khác?_

=>Quan hệ ý nghĩa tổng kết, khái quát
2. Kết luận:

_Khi dùng từ ngữ làm phương tiện liên kết ta thường dùng dưới hình thức nào?_

Dùng từ ngữ có tác dụng liên kết: liệt kê, đối lập, quan hệ từ, tổng kết...
2. Dùng câu nối để liên kết các đoạn văn

a. Ví dụ: Sgk.

b. Nhận xét:

- Câu nối: Nhắc lại nội dung đoạn trước để chuyển ý vào đoạn sau

U lại nói tiếp

– Chăn cho giỏi , rồi hôm nào phiên chợ u mua giấy về bố đóng sách cho mà đi học bên anh Thận.

Ái dà, lại còn chuyện đi học nữa cơ đấy ! Học thích hơn hay chăn nghé thích hơn nhỉ ? Thôi, cái gì làm một cái thôi. Thế thằng Các nó vừa chăn trâu vừa đi học đấy thì sao.

Các đoạn văn chủ yếu liên kết qua những hình thức nào?

Tìm câu liên kết giữa hai đoạn văn? Dùng để làm gì? Tại sao câu đó lại có tác dụng liên kết?

Dùng từ ngữ để liên kết các đoạn văn

Dùng câu nối để liên kết các đoạn văn

*Ghi nhớ: Sgk.
III. LUYỆN TẬP

Bài tập 1: Tìm các từ ngữ có tác dụng liên kết đoạn văn trong những đoạn trích sau và cho biết chúng thể hiện quan hệ ý nghĩa gì?
a. Giảng văn rõ ràng là khó.

Nói như vậy để nêu ra một sự thật. Không phải nhằm hù dọa, càng không phải để làm ngả lòng.

_-> Quan hệ tổng kết – khái quát_

b. Buổi sáng hôm nay, mùa đông đột nhiên đến không báo cho biết trước. Vừa mới ngày hôm qua trời hãy còn nắng ấm và hanh, cái nắng về cuối tháng mười làm nứt ne đồng ruộng, và làm giòn khô những chiếc lá rơi; Sơn và chị chơi cỏ gà ở ngoài đồng còn thấy nóng bức, chảy mồ hôi.

Thế mà qua một đêm mưa rào, trời bỗng đổi ra gió bấc rồi cái lạnh ở đâu đến làm cho người ta tưởng đang ở giữa mùa đông rét mướt.

_-> Quan hệ tương phản_
Bài tập 2: Chọn từ hoặc câu thích hợp điền vào chỗ trống để làm phương tiện liên kết đoạn văn?

a. từ đó

b. nói tóm lại

_c. tuy nhiên_

_d. thật khó trả lời_
Chào tạm biệt

các em!