Tiết 11,12,13,14,15,16 - Bài 4:
SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN
CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
1. Nguyên tắc xây dựng bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học:
BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
1. Quan sát hình 4.1 trang 22 SGK cho biết:

a) Nguyên tử của những nguyên tố nào có cùng số lớp electron?

b) Nguyên tử của những nguyên tố nào có số electron ở lớp ngoài cùng bằng nhau?
BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
1. Nguyên tắc xây dựng bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học:

a) Nguyên tử của những nguyên tố có cùng số lớp electron

(Hình 4.1 sgk/tr22):
*1 lớp e: H, He *2 lớp e: Li, Be, B, C, N, O, F, Ne *3 lớp e: Na, Mg, Al, Si, P, S, Cl, Ar *4 lớp e: K,Ca
BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
Quan sát hình 4.1 trang 22 SGK cho biết:

b) Nguyên tử của những nguyên tố nào có số electron ở lớp ngoài cùng bằng nhau?
b) Nguyên tử của những nguyên tố có số electron ở lớp ngoài cùng bằng nhau (Hình 4.1 sgk/tr22) :
*1 electron ở lớp ngoài cùng : H, Li, Na, K *2 electron ở lớp ngoài cùng : Be, Mg, Ca, He *3 electron ở lớp ngoài cùng : B, Al *4 electron ở lớp ngoài cùng : C, Si *5 electron ở lớp ngoài cùng : N, P *6 electron ở lớp ngoài cùng : O, S *7 electron ở lớp ngoài cùng : F, Cl *8 electron ở lớp ngoài cùng : Ne, Ar
1. Nguyên tắc xây dựng bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

a) Nguyên tử của những nguyên tố có cùng số lớp electron

*Riêng He chỉ có 2 electron ở lớp ngoài cùng, lại được xếp vào nhóm VIIIA.
BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC

1. Nguyên tắc xây dựng bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học :
Vậy em có nhận xét gì về nguyên tắc xây dựng bảng tuần hoàn?
*Các nguyên tố có tính chất hóa học tương tự nhau được xếp thành một cột
*Các nguyên tố hóa học trong bảng tuần hoàn được sắp xếp theo chiều tăng dần điện tích hạt nhân của nguyên tử.
*Các nguyên tố hóa học có cùng số lớp electron trong nguyên tử được xếp thành một hàng.
BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
1. Nguyên tắc xây dựng bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học:
2. Cấu tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học :

a. Mô tả cấu tạo của bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

Quan sát bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học cho biết cấu tạo của bảng như thế nào?
BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC

1. Nguyên tắc xây dựng bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học:

2. Cấu tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học:

a. Mô tả cấu tạo của bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học:
+ Bảng tuần hoàn gồm các nguyên tố hóa học mà vị trí được đặc trưng bởi ô nguyên tố, chu kì và nhóm.

+ Các nguyên tố họ lanthanide và họ actinide được xếp riêng thành 2 hàng ở cuối bảng tuần hoàn.
BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
1. Nguyên tắc xây dựng bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

2. Cấu tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

a. Mô tả cấu tạo của bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

b.Tìm hiểu ô nguyên tố trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

Quan sát hình 4.3 trả lời câu hỏi
*Có những thông tin cơ bản nào trong một ô nguyên tố hóa học?

*Số hiệu nguyên tử của một nguyên tố hóa học cho biết những thông tin gì về nguyên tố đó?

Quan sát hình 4.3 trả lời câu hỏi
BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
1. Nguyên tắc xây dựng bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

2. Cấu tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

a. Mô tả cấu tạo của bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

b.Tìm hiểu ô nguyên tố trrong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

- Các thông tin trong một ô nguyên tố hóa học gồm:

+ Số hiệu nguyên tử

+ Kí hiệu nguyên tố hóa học

+ Tên nguyên tố

+ Khối lượng nguyên tử
- Chú ý: Số hiệu nguyên tử cho biết số đơn vị điện tích hạt nhân và số electron trong nguyên tử
BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
1. Nguyên tắc xây dựng bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

2. Cấu tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

a. Mô tả cấu tạo của bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

b.Tìm hiểu ô nguyên tố trrong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

*Bài tập luyên tập:

BT1: Cho biết những thông tin cơ bản về nguyên tố hóa học đã cho dưới đây:

Giải: Những thông tin cơ bản về nguyên tố Oxygen:

+ Số hiệu nguyên tử: 8

+ Kí hiệu nguyên tố hóa học: O

+ Tên nguyên tố: oxygen

+ Khối lượng nguyên tử: 16
BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
1. Nguyên tắc xây dựng bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

2. Cấu tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

a. Mô tả cấu tạo của bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

b.Tìm hiểu ô nguyên tố trrong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

c. Tìm hiểu về chu kì trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

Quan sát hình 4.4 trả lời

chu kỳ là gì?
BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
1. Nguyên tắc xây dựng bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

2. Cấu tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

a. Mô tả cấu tạo của bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

b.Tìm hiểu ô nguyên tố trrong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

c. Tìm hiểu về chu kì trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

Quan sát bảng tuần hoàn trả lời

Bảng tuần hoàn nguyên tố hóa học có mấy chu kì? Bao nhiêu chu kì lớn, bao nhiêu chu kì nhỏ?
BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
1. Nguyên tắc xây dựng bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

2. Cấu tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

a. Mô tả cấu tạo của bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

b.Tìm hiểu ô nguyên tố trrong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

c. Tìm hiểu về chu kì trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

Quan sát bảng tuần hoàn thảo luận nhóm

Phiếu học tập

Câu 1.Mỗi chu kì bắt đầu từ nhóm nào và kết thúc ở nhóm nào?

Câu 2. Em hãy chỉ sự tuần hoàn ở mỗi chu kì trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học?
BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
1. Nguyên tắc xây dựng bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

2. Cấu tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

a. Mô tả cấu tạo của bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

b.Tìm hiểu ô nguyên tố trrong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

c. Tìm hiểu về chu kì trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

- Chu kì là tập hợp các nguyên tố hóa học có cùng số lớp electron trong nguyên tử theo hàng ngang.

- Bảng tuần hoàn có 7 chu kì, gồm 3 chu kì nhỏ và 4 chu kì lớn.

+ Mỗi chu kì bắt đầu từ nhóm IA và kết thúc ở nhóm VIIIA

+ Trong mỗi chu kì các nguyên tố được xếp thành hàng tăng dần điện tích hạt nhân.

Mỗi chu kì bắt đầu bằng nguyên tố có 1 electron lớp ngoài cùng, tiếp theo là nguyên tố có 2 electron lớp ngoài cùng và cứ thế kết thúc chu kì bằng 1 nguyên tố có 8 electron lớp ngoài cùng và tiếp tục một chu kì mới.
BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
2. Cấu tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

c. Tìm hiểu về chu kì trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

Quan sát hình 4.5 , cho biết những nguyên tố nào có tính chất tương tự nhau? nhóm là gì?
d. Tìm hiểu về nhóm trong bảng tuần hoàn hoàn các nguyên tố hóa học
BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
2. Cấu tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

Quan sát hình 4.5 , cho biết những nguyên tố nào có tính chất tương tự nhau?
d. Tìm hiểu về nhóm trong bảng tuần hoàn hoàn các nguyên tố hóa học

.

Những nguyên tố có tính chất tương tự nhau là:
* H, Li, Na, K, Rb, Cs, Fr * F, Cl, Br, I, At, Ts * He, Ne, Ar, Kr, Xe, Rn, Og
Nguyên tố

KHHH

Nhóm

Chu kỳ
Calcium
?
?
?
?
P
?
?
Xenon
?
?
?
BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
2. Cấu tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học
*Dựa vào hình 4.2, hãy hoàn thành các thông tin còn thiếu trong bảng sau:
d. Tìm hiểu về nhóm trong bảng tuần hoàn hoàn các nguyên tố hóa học

.
Nguyên tố

KHHH

Nhóm

Chu kỳ
Calcium
Ca

II A
4
Phosphorus

P
VA

2
Xenon
Xe

VIIIA

5
BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
2. Cấu tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học
*Dựa vào hình 4.2, hãy hoàn thành các thông tin còn thiếu trong bảng sau:
d. Tìm hiểu về nhóm trong bảng tuần hoàn hoàn các nguyên tố hóa học

.
BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
1. Nguyên tắc xây dựng bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

2. Cấu tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

a. Mô tả cấu tạo của bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

b.Tìm hiểu ô nguyên tố trrong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

c. Tìm hiểu về chu kì trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

d. Tìm hiểu về nhóm trong bảng tuần hoàn hoàn các nguyên tố hóa học.

- Nhóm là tập hợp các nguyên tố có tính chất hóa học tương tự nhau và được xếp thành cột, theo chiều tăng dần về điện tích hạt nhân.
BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
1. Nguyên tắc xây dựng bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

2. Cấu tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

a. Mô tả cấu tạo của bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

b.Tìm hiểu ô nguyên tố trrong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

c. Tìm hiểu về chu kì trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

d. Tìm hiểu về nhóm trong bảng tuần hoàn hoàn các nguyên tố hóa học.

3.Các nguyên tố kim loại
BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
1. Nguyên tắc xây dựng bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

2. Cấu tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

3.Các nguyên tố kim loại

Thảo luận nhóm, hoàn thành phiếu học tập sau

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Dựa vào bảng tuần hoàn, hãy cho biết vị trí (nhóm, chu kì) của các nguyên tố K, Mg, Al?

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

Một kim loại ở thể lỏng trong điều kiện thường, được ứng dụng để chế tạo nhiệt kế. Đó là kim loại nào? Cho biết vị trí (chu kì, nhóm) của các nguyên tố kim loại đó.
BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
2. Cấu tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

3.Các nguyên tố kim loại

Phiếu học tập số 1
*K: Nhóm IA, chu kì 4 *Mg: Nhóm IIA, chu kì 2 *Al: Nhóm IIIA, chu kì 3
Phiếu học tập số 2
*Kim loại cần tìm là Mercury (thủy ngân), kí hiệu hóa học là Hg, thuộc nhóm IIB, chu kì 6.
Vậy trong bảng hệ thống tuần hoàn các NTHH thì các nguyên tố kim loại chiếm số lượng như thế nào?
BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
3.Các nguyên tố kim loại

- Hơn 80% các nguyên tố hóa học trong bảng tuần hoàn là kim loại, bao gồm một số nguyên tố nhóm A và tất cả các nguyên tố nhóm B.
*Mỗi kim loại đều có vai trò và ứng dụng khác nhau trong đời sống, em hãy cho biết những kim loại nào thường được dùng để làm trang sức. Dựa vào hình 4.2, em hãy cho biết vị trí của chúng trong bảng tuần hoàn.

Một số kim loại được làm đồ trang sức: *Gold (vàng) kí hiệu hóa học Au, ô 79, chu kì 6, nhóm IB *Silver (bạc) kí hiệu hóa học Ag, ô 47, chu kì 5, nhóm IB
Kim loại kiềm
BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
1. Nguyên tắc xây dựng bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

2. Cấu tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

3.Các nguyên tố kim loại

4. Các nguyên tố phi kim
Thảo luận và trả lời câu hỏi: Carbon, Nitrogen, Oxygen và Chlorine là những nguyên tố phi kim phổ biến và gần gũi trong đời sống. Em hãy cho biết vị trí nhóm, chu kì của chúng trong bảng tuần hoàn?
*Các nguyên tố phi kim bao gồm: *Nguyên tố hydrogen ở nhóm IA *Một số nguyên tố nhóm IIIA và IVA *Hầu hết các nguyên tố thuộc nhóm VA, VIA và VIIA.
BÀI 4: SƠ LƯỢC BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
1. Nguyên tắc xây dựng bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

2. Cấu tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

3.Các nguyên tố kim loại

4. Các nguyên tố phi kim
5.Nhóm các nguyên tố khí hiếm:
*Các nguyên tố khí hiếm trong bảng tuần hoàn được tô màu gì? thuộc nhóm nào? *Các nguyên tố khí hiếm trong bảng tuần hoàn được tô màu cam, thuộc nhóm VIIIA
LUYỆN TẬP
2. Cấu tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

Hãy khoanh tròn vào câu trả lời đúng

A. thứ tự chữ cái trong từ điển.

B. thứ tự tăng dần điện tích hạt nhân

C. thứ tự tăng dần số hạt electron lớp ngoài cùng.

D. thứ tự tăng dần số hạt neutron

Câu hỏi 1. Trong bảng tuần hoàn, các nguyên tố hoá học được sắp xếp theo:

Câu 2. Những nguyên tố hoá học nào sau đây thuộc cùng một nhóm?

C. Na, Mg, K

A. O, S, Se

B. N, O, F

D. Ne, Na, Mg

Câu hỏi 3. Những nguyên tố hoá học nào sau đây thuộc cùng một chu kì?

B. Mg, P, Ar

C. K, Fe, Ag

A. Li, Si, Ne

D. B, Al, In

B.Ge, Pb, Ar, Ba, Hg Br, S, C, Mo

Câu hỏi 4. Cho các nguyên tố sau: Ge, S, Br, Pb, C, Mo, Ba, Ar, Hg. Hãy sắp xếp chúng theo thứ tự kim loại , phi kim loại, khí kiếm?

A.Ge, Pb, Mo, Ba, Hg Br, S, C, Ar

C.Ge, Pb, Mo, Ba, , Br, Hg , S, C, Ar

A.S, Pb, Mo, Ba, Hg Br, Ge, C, Ar
2. Cấu tạo bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học