Chào mừng quý thầy cô

tới dự giờ lớp học hôm nay!
Sự tích Hồ Gươm

Thánh Gióng

Truyền thuyết

Hai Bà Trưng

Sơn Tinh – Thuỷ Tinh

1

2

3

4
CHỦ ĐỀ 1

Lắng nghe lịch sử

nước mình

CHỦ ĐỀ 1: Lắng nghe lịch sử nước mình
*Văn bản Thánh Gióng *Văn bản Sự tích Hồ Gươm * Đọc kết nối chủ điểm: Hội thổi cơm thi ở Đồng Văn *Thực hành tiếng Việt * Đọc mở rộng theo chủ đề: Bánh chưng, bánh giầy, Con Rồng Cháu Tiên, Sơn Tinh, Thủy Tinh... *Tóm tắt nội dung văn bản bằng sơ đồ

7. Ôn tập
TRI THỨC NGỮ VĂN
Khái niệm truyền thuyết

1

Tri thức đọc hiểu

Nhân vật trong truyện, Nhân vật trong truyền thuyết

2

Cốt truyện, cốt truyện truyền thuyết

3

Yếu tố kì ảo

4
*Truyền thuyết là thể loại truyện kể dân gian, thường kể về sự kiện, nhân vật lịch sử hoặc liên quan đến lịch sử. *Qua đó thể hiện nhận thức, tình cảm của tác giả dân gian đối với các nhân vật, sự kiện lịch sử. *Đặc điểm truyền thuyết thể hiện qua cách xây dựng nhân vật, cốt truyện, sử dụng yếu tố kì ảo, lời kể,…
Nhân vật trong văn bản văn học: là con người hay đồ vật, loài vật đã được nhân hoá.
Nhân vật truyền thuyết:
*Thường có điểm khác lạ về lai lịch, phẩm chất, tài năng, sức mạnh,… *Thường gắn với sự kiện lịch sử và có công lớn đối với cộng đồng. *Được cộng đồng truyền tụng, tôn thờ
Cốt truyện là chuỗi các sự việc chính được sắp xếp theo một trình tự nhất định và có liên quan chặt chẽ với nhau.
Sự việc

A

Sự việc

B

Sự việc

C

Sự việc

D

Sự việc

E

…….

_Sơ đồ sự việc trong cốt truyện được sắp xếp theo trình tự thời gian_
*Thường xoay quanh công trạng, kì tích của nhân vật mà cộng đồng truyền tụng, tôn thờ. *Thường sử dụng yếu tố kì ảo nhằm thể hiện tài năng, sức mạnh khác thường của nhân vật. *Cuối truyện thường gợi nhắc các dấu tích xưa còn lưu lại đến hiện tại.
Đặc điểm cốt truyện truyền thuyết
Yếu tố kì ảo
_“Có ý kiến cho rằng truyền thuyết và lịch sử thật ra là một vì đều phản ánh các sự kiện lịch sử có thật”. Em có đồng ý với ý kiến đó không? Vì sao?_

THẢO LUẬN
TRUYỀN THUYẾT

LỊCH SỬ
KHÁC NHAU

Thể loại văn học, có yếu tố hư cấu, kì ảo, hoang đường

Phản ánh khách quan, chân thực
GIỐNG NHAU

Đều phản ánh những sự kiện, nhân vật lịch sử
Trong văn hoá dân gian Việt Nam, có 4 vị Thánh được tôn là “tứ bất tử”. Em hãy cho biết 4 vị thánh đó là ai? Em biết gì về 4 vị thánh này? Em hãy phỏng đoán vì sao họ được phong là Thánh?
Phù Đổng Thiêng Vương- Thánh Gióng

Thánh Mẫu Liễu Hạnh

Thánh Tản Viên MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức:Nắm được khái niệm truyền thuyết và những đặc trưng của truyền thuyết ( cốt truyện, nhân vật truyền thuyết, yếu tố kì ảo)
2. Kĩ năng:
- Nhận biết được nội dung câu chuyện và tóm tắt một cách ngắn gọn.
- Nhận biết được một số yếu tố của truyện truyền thuyết.
- Nhận biết được các nhân vật, các chi tiết tiêu biểu trong tính chỉnh thể của tác phẩm.
*Nhận biết được nhân vật sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm thuộc thể loại truyền thuyết về đề tài giữ nước.

- Nhận biết được tình cảm, cảm xúc của người viết thể hiện qua ngôn ngữ của văn bản, liên hệ, so sánh, kết nối.
3. Phẩm chất: Yêu nước: Biết giữ gìn, phát huy truyền thống dựng nước, giữ nước và trân trọng các giá trị văn hóa của dân tộc.
Em nghĩ thế nào về hình ảnh một cậu bé ba tuổi bỗng nhiên trở thành tráng sĩ?

Theo em, tác giả dân gian muốn thể hiện điều gì qua hình ảnh ấy?
VĂN BẢN
THÁNH GIÓNG
I. ĐỌC – TÌM HIỂU CHUNG

1.Đọc, tóm tắt, chú thích

a. Đọc

b. Tóm tắt

- Sự ra đời của Gióng.

- Gióng biết nói và nhận trách nhiệm đánh giặc.

- Gióng lớn nhanh, vươn vai thành tráng sĩ.

- Gióng đánh tan giặc và bay về trời.

- Vua phong Gióng là Phù Đổng Thiên Vương.
c. Chú thích

01

02

03

04

Sứ giả

Lẫm liệt

Trượng

Phù Đổng

Thiên Vương

2. Phương thức biểu đạt: Tự sự
3. Bố cục:

- Phần 1: Từ đầu… _“đặt đâu nằm đấy”_.

_=> Sự ra đời kì lạ của Gióng_.

- Phần 2: Tiếp theo... _“từ từ bay lên_ _trời”._

=> _Gióng trưởng thành và đánh giặc cứu nước_.

- Phần 3: Còn lại.

=> _Những dấu tích về Thánh Gióng_.
Chia làm 3 phần 2. Nhân vật Thánh Gióng
TT

Các sự kiện chính

Chi tiết kì ảo
a

Thánh Gióng ra đời
b

Thánh Gióng lớn lên
c

Thánh Gióng ra trận và chiến thắng
d

Thánh Gióng bay về trời
a. Các sự kiện chính và chi tiết kì ảo

II. Tìm hiểu văn bản

Nhân vật chính trong truyện là ai? Em hãy tìm các sự kiện chính và các chi tiết kì ảo xoay quanh cuộc đời của nhân vật đó?
TT

Các

sự kiện chính

Chi tiết kì ảo
a

Thánh Gióng ra đời

- Bà mẹ ướm chân – thụ thai, 12 tháng mới sinh; cậu bé lên ba không nói, cười, đi, đặt đâu nằm đấy.
b

Thánh Gióng lớn lên

Gióng lớn nhanh như thổi, cơm ăn mấy cũng không biết no, áo vừa mặc xong đã căng đứt chỉ. Bà con làng xóm góp gạo nuôi Gióng
c

Thánh Gióng ra trận và chiến thắng

- Chú bé vùng dậy, vươn vai một cái bỗng biến thành một tráng sĩ mình cao hơn trượng

- Ngựa phun lửa, tráng sĩ thúc ngựa phi thẳng đến nơi có giặc, đón đầu chúng đánh giết hết lớp này đến lớp khác

- Roi sắt gãy, tráng sĩ bèn nhổ những cụm tre cạnh đường quật vào giặc.
 _Ra đời rất khác thường, kì lạ._

Các em có suy nghĩ gì về

nguồn gốc và sự ra đời

của Gióng?

_Chi tiết Gióng nhổ những_

_ cụm tre bên đường quật _

_vào giặc khi roi sắt gãy _

_có ý nghĩa gì?_

*Gióng là con của nhân dân, là tinh thần đoàn kết đánh giặc của nhân dân.
_Việc bà con góp gạo nuôi chú bé có ý nghĩa gì?_

*Nhân dân ta ra trận mạnh mẽ, kiên cường. *Nhân dân đã biết sử dụng nhiều thứ vũ khí để đánh giặc.
TT

Các

sự kiện chính

Chi tiết kì ảo
d

Thánh Gióng bay về trời

Gióng một mình một ngựa, lên đỉnh núi, cởi áo giáp sắt bỏ lại rồi cả người lẫn ngựa từ từ bay về trời.
_._

Qua chi tiết Thánh Gióng một mình một ngựa bay về trời, nhân dân ta muốn nhắn nhủ điều gì?

=> Sự ra đi kì lạ và cao quý, không màng danh lợi, thể hiện sự ngưỡng mộ và ngợi ca người anh hùng của nhân dân.

=> Gióng về với cõi vô biên, bất tử
Nhân vật Thánh Gióng đã nói gì với mẹ và sứ giả? Vì sao nghe Gióng nói, sứ giả vừa kinh ngạc, vừa mừng rõ?

Em hãy phân biệt lời của người kể chuyện và lời nhân vật? b. Lời nói của Thánh Gióng
- Lời của nhân vật:

“Mẹ ra mời sứ giả vào đây ”

“Ông về tâu với vua sắm cho ta một con ngựa sắt, một cái roi sắt và một tấm áo giáp sắt, ta sẽ đánh tan lũ giặc này”

_Tiếng nói đầu tiên của _

_Thánh Gióng là gì?_

_ Tiếng nói đó có ý nghĩa _

_như thế nào?_

+Là tiếng nói đòi đánh giặc.

+ Giọng nói đĩnh đạc, đàng hoàng, cứng cỏi lạ thường.

+ Ca ngợi ý thức đánh giặc cứu nước luôn thường trực ngay từ bé thơ

c.Thái độ của tác giả dân gian dành cho Thánh Gióng
Trước khi Thánh Gióng ra trận đuổi đánh giặc Ân

Trong và sau khi Thánh Gióng ra trận đuổi đánh giặc Ân
Thể hiện thái độ, tình cảm, cảm xúc:

………………………………………………………………………………

Thể hiện thái độ, tình cảm, cảm xúc: ………………………………………………………………………………
c. Thái độ của tác giả dân gian dành cho Thánh Gióng
Cách xưng gọi nhân vật

Trước khi ra trận: cậu bé, đứa trẻ, đứa bé

Trong và sau khi ra trận: tráng sĩ, Phù Đổng Thiên Vương, Thánh Gióng.

Thân mật, trìu mến

Tôn quý, ngợi ca
Từ “tráng sĩ” (7 lần): thể hiện niềm trân trọng, ngưỡng mộ, tin yêu của người kể chuyện với sức mạnh kì diệu , hành động cao đẹp của người anh hùng làng Gióng, như một biểu tượng của sức trẻ Việt Nam d. Nhiệm vụ của Thánh Gióng
- Nhiệm vụ của Thánh Gióng: đánh giặc Ân cứu nước

- Tầm quan trọng: cứu nguy cho đất nước

Nhân vật hội tụ đủ đặc điểm của truyền thuyết.

Thánh Gióng hội tụ đủ đặc điểm của nhân vật truyền thuyết.

2. Đặc điểm về cốt truyện truyền thuyết
_Sắp xếp các sự việc sau theo trình tự xuất hiện trong văn bản “Thánh Gióng”_

(a) Bà sinh ra Gióng, lên ba vẫn không biết nói

(b) Hai vợ chồng ông lão ao ước có một đứa con

(c) Giặc Ân xâm lược, vua sai sứ giả rao tìm người tài cứu nước

(d) Gióng lớn nhanh như thổi, bà con làng xóm phải góp gạo nuôi

(e) Ngày nay, vẫn còn đền thờ ở làng Gióng, mở hội hàng năm, còn lưu lại nhiều dấu tích

(f) Nghe tiếng rao, Gióng liền nói được ngỏ lời xin đi đánh giặc

(g) Gióng cùng ngựa sắt lên núi Sóc Sơn và bay lên trời

(h) Bà ra đồng thấy một vết chân to ướm thử

( i) Vua nhớ công ơn, lập đền thờ

(k) Vua cho mang ngựa sắt, roi sắt, giáp sắt đến, Gióng vươn vai cao hơn trượng, phi ngựa xông vào trận, giặc tan.

b → h → a → c → f → d → k → g → i → e THẢO LUẬN
Theo một số bạn, truyện TG lẽ ra nên kết thúc ở sự kiện Gióng cùng ngựa sắt lên núi Sóc Sơn và bay lên trời. Vì các bạn ấy cho rằng những phần phía sau là không cần thiết, không hấp dẫn nữa? Em có đồng ý như vậy không? Vì sao?

Đặc điểm cốt truyện Thánh Gióng
+ Được sắp xếp theo một chuỗi sự việc, liên quan chặt chẽ với nhau.
+ Xoay quanh công trạng của người anh hùng Thánh Gióng.
+ Có nhiều chi tiết kì ảo.
+ Gợi nhắc lại nhiều dấu tích xửa.
_Sau khi học văn bản “Thánh Gióng”, em có suy nghĩ gì về truyền thống yêu nước, chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta? Theo em, những học sinh lớp 6 đã có thể đóng góp cho đất nước được chưa? _

_Và đóng góp bằng cách nào?_

THẢO LUẬN
3. Đánh giá:

Nhân dân ta luôn có một lòng nồng nàn yêu nước, không phân biệt già trẻ, gái trai, không phân biệt tuổi tác

Trong hoàn cảnh đất nước nguy nan, mỗi người dân đều sẽ sẵn sàng đứng lên tiêu diệt giặc cứu nước

Ca ngợi tinh thần đoàn kết của nhân dân ta.

Mỗi người cần có đóng góp thiết thực cho đất nước, người nhỏ làm việc nhỏ
Những điều

em nắm chắc

Những điều em

còn băn khoăn
III. Tổng kết bài học
H

I

E

N

T

U
C

O

T

T

R

U

Y

E

N
T

R

U

Y

E

N

T

U

N

G
T

H

U

Y

T

I

N

H
C

U

M

T

R

E
N

H

A

N

V

A

T
K

I

A

O
S

U

K

I

E

N
3

1

2

4

5

6

7

8

(6 chữ) Nhân vật trong văn bản truyện thường có tính cách này?

(9 chữ) Điền từ còn thiếu vào câu sau: “… là các chuỗi sự việc chính được sắp xếp theo trình tự nhất định và có liên quan chặt chẽ với nhau”.

(10 chữ) Điền từ còn thiếu vào câu sau: “Cốt truyện truyền thuyết thường xoay quanh công trạng, kì tích của nhân vật mà cộng đồng…, tôn thờ” ?

(8 chữ) Câu: “Năm năm báo oán, đời đời đánh ghen” làm em nhớ đến nhân vật nào?

(6 chữ) Khi roi sắt gãy, Thánh Gióng đã dùng cái gì để quật vào giặc ?
(4 chữ) Đây là yếu tố quan trọng không thể thiếu trong văn bản truyện, thường được nhận biết qua hành động, lời nói, ý nghĩ,…

(7 chữ) Đây là yếu tố đặc trưng của truyền thuyết, thể hiện sức mạnh của nhân vật, phép thuật của thần linh.

(5 chữ) Điền từ còn thiếu vào câu sau: “Truyện truyền thuyết thể hiện nhận thức, tình cảm của tác giả dân gian với các nhân vật, … lịch sử”.
T

R

U

Y

Ệ

N

K

Ể
_Tại sao hội thi thể thao trong nhà trường phổ thông lại mang tên Hội khoẻ Phù Đổng?_