BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

Cuộc thi Thiết kế bài giảng điện tử

--------

BÀI THƠ

VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH

_Phạm Tiến Duật_

Môn: Ngữ văn/ Lớp 9

CC BY/CC BY - SA

Giáo viên: Nguyễn Hoài Nhân

Email:

Trường Trung học cơ sở Lý Thánh Tông

Tháng 10/2021
Những năm tháng

không thể nào quên…
Phaïm Tieán Duaät

Baøi thô veà tieåu ñoäi xe khoâng kính
Phạm Tiến Duật (1941 – 2007) quê ở huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ.

Năm 1964, ông gia nhập quân đội và trở thành một trong những nhà thơ trẻ tiêu biểu thời chống Mĩ cứu nước.

Thơ ông tập trung thể hiện hình ảnh thế hệ trẻ trong cuộc kháng chiến chống Mĩ qua hình tượng người lính và cô thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn.

Giọng điệu thơ: sôi nổi, trẻ trung, tinh nghịch mà sâu sắc.

1. Tác giả

I. Tìm hiểu chung:
_ Bài thơ về tiểu đội xe không kính _nằm trong chùm thơ Phạm Tiến Duật được tặng giải Nhất cuộc thi thơ của báo Văn nghệ năm 1969 và được đưa vào tập thơ Vầng trăng quầng lửa của tác giả.

2. Tác phẩm
- “Bài thơ_” _gợi chất thơ của cuộc sống nơi chiến trường.

- Hình ảnh _“tiểu đội xe không kính”_ gợi lên:

+ Hiện thực của cuộc chiến gay go, khốc liệt.

+ Vẻ đẹp của người lính lái xe Trường Sơn, vẻ đẹp của lòng dũng cảm, ý chí nghị lực, kiên cường.

3. Ý nghĩa nhan đề:

_-> Chất thơ của hiện thực, chất thơ của tuổi trẻ hiên ngang, dũng cảm, trẻ trung vượt lên thiếu thốn, gian khổ, hiểm nguy của chiến tranh_
II. Đọc – hiểu văn bản:

1. Hình ảnh những chiếc xe không kính:

Không có kính không phải …

Bom giật bom rung kính vỡ đi rồi

-> Giọng thản nhiên, hình ảnh thực

Không có kính, rồi xe không có đèn,

Không có mui xe, thùng xe có xước

-> Biến dạng, trần trụi

- Sự khốc liệt của chiến tranh;

- Hình ảnh chiếc xe không kính trở thành hình ảnh độc đáo, thể hiện hồn thơ nhạy cảm ngang tàng của tác giả.
*Tư thế lái xe:

_Ung dung buồng lái ta ngồi_

_Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng._
_Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng_

_Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim_

_- Điệp từ “nhìn”_

-> Tư thế ung dung, hiên ngang
2. Hình ảnh người lính
b. Tinh thần người lính lái xe:

_Không có kính, ừ thì có bụi_

_…_

_Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha _

Không có kính, ừ thì ướt áo

…

Mưa ngừng, gió lùa khô mau thôi

- Lặp cấu trúc “ừ thì…”, “Chưa cần…”

-> Tinh thần dũng cảm, coi thường gian khổ hiểm nguy

2. Hình ảnh người lính
b. Tình đồng chí, đồng đội :

_Những chiếc xe từ trong bom rơi_

_ Đã về đây họp thành tiểu đội_

_ …_

_Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy_

-> Tình đồng chí, đồng đội keo sơn, gắn bó

2. Hình ảnh người lính
Có

Trái tim (hoán dụ)

-> Sức mạnh quyết định chiến thắng là con người mang ý chí kiên cường.

2. Hình ảnh người lính

c. Ý chí của người lính lái xe :

Không có

Không có kính, đèn, mui xe; thùng xe xước

-> Khó khăn gian, khổ ngày càng khốc liệt, dữ dội, nguy hiểm hơn

-> Quyết tâm giải phóng Miền Nam, thống nhất đất nước
Nghệ thuật:

- Kết hợp linh hoạt thể thơ bảy chữ và thể thơ tám chữ;

- Ngôn ngữ và giọng điệu giàu tính khẩu ngữ -> giọng điệu ngang tàng, bất chấp hiểm nguy, khó khăn của những người lính lái xe trên tuyến đường Trường Sơn.
*Tác giả:

+ Nhà thơ trẻ thời chống Mĩ cứu nước.

+ Giọng điệu thơ: sôi nổi, trẻ trung, tinh nghịch mà sâu sắc.
- Tác phẩm được đưa vào tập thơ Vầng trăng quầng lửa

1.Tác giả, tác phẩm

- Sự khốc liệt của chiến tranh;

- Hình ảnh độc đáo; thể hiện hồn thơ nhạy cảm, ngang tàng của tác giả.

2. Hình ảnh xe không kính

- Tư thế ung dung, hiên ngang.

- Tinh thần lạc quan, dũng cảm.

- Tình đồng chí, đồng đội keo sơn, gắn bó.

- Ý chí chiến đấu vì giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Bài thơ

về

tiểu đội

xe không kính
3. Hình ảnh người lính lái xe

4. Nghệ

thuật

- Kết hợp linh hoạt thể thơ bảy chữ và thể thơ tám chữ;

- Ngôn ngữ và giọng điệu giàu tính khẩu ngữ.
Kết nối
Từ nội dung bài học, câu chuyện của các chiến sĩ nhà giàn DK1, em hãy viết đoạn văn nghị luận ngắn nêu suy nghĩ bản thân về vai trò tuổi trẻ trong việc tiếp nối truyền thống tốt đẹp của cha anh để xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp.
Cảm ơn quý thầy cô

và các em đã theo dõi