BÀI 3: MỘT SỐ VẤN

ĐỀ MANG TÍNH TOÀN
CẦU
ĐỊA LÝ 11

MỘT SỐ VẤN ĐỀ MANG TÍNH TOÀN CẦU
DÂN
SỐ

MÔI
TRƯỜNG

MỘT SỐ
VẤN ĐỀ
MANG
TÍNH TOÀN
CẦU

MỘT SỐ
VẤN ĐỀ
KHÁC

DÂN SỐ

01
BÙNG NỔ DÂN SỐ

1. BÙNG NỔ DÂN SỐ
- Dân số thế giới tăng
nhanh, nhất là nửa sau
của thế kỉ XX.
- Sự bùng nổ dân số hiện
nay trên thế giới diễn ra
chủ yếu ở các nước đang
phát triển.

1. BÙNG NỔ DÂN SỐ

a. Biểu hiện

- Chủ yếu ở các nước đang phát triển: Chiếm
80% dân số và 95% dân số gia tăng hàng năm
của thế giới.
- Năm 2017 dân số thế giới là 7.5 tỉ người.

Dựa vào bảng 3.1 hãy so sánh tỷ suất gia tăng dân số tự nhiên của nhóm nước đang phát
triển và nhóm nước phát triển trên thế giới ?

Tỉ suất gia tăng dân số tự nhiên trung bình năm
Đơn vị: %
19601965

19751980

19851990

19952000

20102015

Phát
triển

1.2

0.8

0.6

0.2

0.1

Đang
phát
triển

2.3

1.9

1.9

1.7

1.4

Thế giới

1.9

1.6

1.6

1.4

1.2

1. BÙNG NỔ DÂN SỐ

b. Nguyên nhân
- Tỉ suất gia tăng dân số tự nhiên cao.

1. BÙNG NỔ DÂN SỐ
c. Hậu quả

1. Bùng nổ dân số
c. Hậu quả

BÙNG NỔ DÂN SỐ
HẬU
QUẢ

KINH TẾ

XÃ HỘI

• Tốc độ phát
triển kinh tế
chậm
• Thu
nhập
thấp

• Việc làm
• Giáo dục – Y
tế
• Chất lượng
cuộc sống

MÔI
TRƯỜNG
• Cạn kiệt tài
nguyên
• Ô nhiễm môi
trường

1. BÙNG NỔ DÂN SỐ

d. Giải pháp
Giảm tỉ lệ sinh

02
GIÀ HÓA DÂN SỐ

- Dựa vào
biểuTOÀN
đồ hãy so
sánh cơ
Bài 3: MỘT SỐ VẤN ĐỀ MANG
TÍNH
CẦU

cấu dân số theo nhóm tuổi của
nhóm nước phát triển với các nước
đang phát triển?

I. Dân số

1. Bùng nổ dân số :
2. Già hóa dân số

Cơ cấu dân số theo nhóm tuổi của thế giới và các nhóm nước năm 2000 và năm 2020

Nhóm tuổi
 

Năm 2000
15 - 64

Năm 2020

Nhóm nước

0 - 14

65

0 - 14

15 - 64

Thế giới

30,2

63,0

6,8

25,5

65,2

9,3

Các nước phát triển

18,2

67,5

14,3

16,4

64,3

19,3

Các nước đang phát triển

33,1

61,9

5,0

27,2

65,4

7,4

trở lên

65
trở lên

2. GIÀ HÓA DÂN SỐ
-

Dân số thế giới đang có xu
hướng già đi.
Sự già hóa dân số hiện nay
trên thế giới diễn ra chủ
yếu ở các nước phát triển.
Các nước phát triển có cơ
cấu dân số già
Các nước đang phát triển có
cơ cấu dân số trẻ

2. GIÀ HÓA DÂN SỐ
a. Biểu hiện
Trong cơ cấu theo độ tuổi:
- Tỉ lệ người dưới 15 tuổi giảm
- Tỉ lệ người trên 65 tuổi tăng
- Tuổi thọ dân số thế giới tăng

2. GIÀ HÓA DÂN SỐ
Cơ cấu dân số theo nhóm tuổi, giai đoạn 2000-2005
Đơn vị: %
0-14

15-64

65 trở lên

Phát triển

17

68

15

Đang phát triển

32

63

5

MỘT SỐ VẤN ĐỀ MANG TÍNH TOÀN CẦU

2. Già hóa dân số:
BIỂU ĐỒ CƠ CẤU DÂN SỐ THEO NHÓM TUỔI GIAI
ĐOẠN 2000 – 2005 Đơn vị:%
5%
32%
63%

Các nước đang
phát triển

0 - 14
15- 64
Trên 65

15%

17%17%

68%

Phát triển

- Dựa vào biểu đồ hãy so sánh cơ cấu dân số theo nhóm tuổi
của nhóm nước phát triển với các nước đang phát triển?

2. GIÀ HÓA DÂN SỐ

b. Nguyên nhân
- Tỉ suất gia tăng dân số tự nhiên thấp

2. GIÀ HÓA DÂN SỐ

- Dân số già dân tới hậu quả gì về kinh tế xã hội ?

THIẾU LAO ĐỘNG
HẬU
QỦA

CHI PHÍ PHÚC LỢI
CHO NGƯỜI GIÀ
TĂNG

2. GIÀ HÓA DÂN SỐ

c. Hậu quả
- Thiếu hụt lực lượng lao động, giảm dân số.
- Chi phí phúc lợi xã hội cho người già lớn.

2. GIÀ HÓA DÂN SỐ

d. Giải pháp

- Khuyến khích sinh đẻ, lao động, nhập
cư…

MÔI TRƯỜNG

MỘT SỐ VẤN ĐỀ MANG TÍNH TOÀN CẦU

II. Môi trường :
MÔI TRƯỜNG

BIẾN ĐỔI KHÍ
HẬU VÀ SUY
GIẢM TẦNG
ÔZÔN

Ô NHIỄM
NGUỒN NƯỚC
NGỌT, BIỂN VÀ
ĐẠI DƯƠNG

SUY GIẢM ĐA
DẠNG SINH
VẬT

VẤN ĐỀ

Biến đổi khí hậu
toàn cầu và suy
giảm tầng ô dôn

Ô nhiễm nguồn
nước ngọt biển và
đại dương

Suy giảm đa dạng
sinh học

NGUYÊN NHÂN

BIỂU HIỆN

HẬU QUẢ

BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TOÀN CẦU VÀ SUY GIẢM TẦNG OZON
HIỆU ỨNG NHÀ KÍNH
KHÍ THẢI
BĂNG TAN

HẠN HÁN

NHIỆT ĐỘ TĐ TĂNG

THỦNG TẦNG OZON

UNG THƯ DA

MƯA AXIT

BÃO

Ô NHIỄM NGUỒN NƯỚC NGỌT, BIỂN VÀ ĐẠI DƯƠNG
HẬU QUẢ

NGUYÊN NHÂN

TRÀN DẦU, ĐẮM TÀU

NƯỚC THẢI CHƯA XỬ LÍ

RÁC THẢI

THIẾU NƯỚC SẠCH

SINH VẬT CHẾT

SUY GIẢM ĐA DẠNG SINH HỌC
NGUYÊN NHÂN

SUY GIẢM ĐA DẠNG SINH HỌC
HẬU QUẢ

1. Ý kiến cho rằng “bảo vệ môi trường là vấn đề sống
còn của nhân loại” có đúng không? Tại sao?
2. Giải thích câu nói: Trong bảo vệ môi trường , cần phải
“tư duy toàn cầu và hành động địa phương”

MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHO CÁC VẤN ĐỀ MÔI TRƯỜNG

VIRUS CORONA (COVID 19)

MỘT SỐ VẤN ĐỀ MANG TÍNH TOÀN CẦU

A. BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TOÀN
CẦU
HIỆN TRẠNG

Trái đất nóng
lên
Mưa axit

NGUYÊN NHÂN

HẬU QUẢ

Lượng CO2
tăng nhanh
trong khí
quyển→hiệu
ứng nhà kính
Chủ yếu từ
ngành sx điện
và các ngành
sx than đốt

Băng tan, mực
nước biển
dâng lên ngập
một số vùng
thấp.
Ảnh hưởng
đến sức khỏe
con người,
sinh hoạt và
sản xuất

GIẢI PHÁP

Cắt giảm
lượng
CO2,SO2,NO2,
CH4 trong sản
xuất và sinh
hoạt.

MỘT SỐ VẤN ĐỀ MANG TÍNH TOÀN CẦU
B. SUY GIẢM ÔZÔN:
- Hiện trạng: tầng ozon bị thủng và lỗ thủng ngày càng rộng
- Nguyên nhân: Do sản xuất công nghiệp và sinh hoạt của con
người thải ( CFCs, CF,...).

MỘT SỐ VẤN ĐỀ MANG TÍNH TOÀN CẦU

- Hậu quả :
+ Ảnh hưởng đến sức
khỏe con người.
+ Mùa màng.
+ Sinh vật thủy sinh.

Lỗ thủng tầng ôzôn

- Biện pháp: cắt giảm
lượng khí thải CFC trong
sản xuất và sinh hoạt

Ung thư da

MỘT SỐ VẤN ĐỀ MANG TÍNH TOÀN CẦU

2. Ô nhiễm môi trường nước ngọt, biển và đại dương:
• Ô nhiễm
nghiêm trọng
nguồn nước
ngọt
• Ô nhiễm biển
nghiêm trọng
Hiện trạng

• Chất thải CN,
NN và sinh
hoạt
• Việc vận
chuyển dầu
và các sản
phẩm từ dầu
mỏ
Nguyên nhân

• Thiếu nguồn
nước sạch,
ảnh hưởng
đến sức khỏe
con người.
• Ảnh hưởng
đến sinh vật
thủy sinh`
Hậu quả

• Tăng cường xây dựng các nhà máy xử lí nước thải.
• Đảm bảo an toàn hàng hải
Giải pháp

MỘT SỐ VẤN ĐỀ MANG TÍNH TOÀN CẦU

MỘT SỐ VẤN ĐỀ MANG TÍNH TOÀN CẦU

- Theo liên hơp quốc, có khoảng 1,3 tỉ người trên toàn cầu,
trong đó hơn 1 tỉ người ở các nước đang phát triển bị thiếu
nước sạch.

MỘT SỐ VẤN ĐỀ MANG TÍNH TOÀN CẦU

3. Suy giảm đa dạng sinh học:
SUY GIẢM ĐA DẠNG SINH HỌC

THỰC TRẠNG

NGUYÊN NHÂN

HẬU QUẢ

GIẢI PHÁP

MỘT SỐ VẤN ĐỀ MANG TÍNH TOÀN CẦU

3. Suy giảm đa dạng sinh học:
- Thực trạng: Nhiều loài sinh vật bị tuyệt chủng
hoặc đứng trước nguy cơ bị tuyệt chủng

MỘT SỐ VẤN ĐỀ MANG TÍNH TOÀN CẦU

3. Suy giảm đa dạng sinh học:
- Nguyên nhân
Việc khai thác thiên nhiên quá mức của con người làm cho
nhiều loài sinh vật bị tuyệt chủng hoặc đứng trước nguy cơ bị
tuyệt chủng.

MỘT SỐ VẤN ĐỀ MANG TÍNH TOÀN CẦU

3. Suy giảm đa dạng sinh học:
- Nguyên nhân
Việc khai thác thiên nhiên quá mức của con người làm cho
nhiều loài sinh vật bị tuyệt chủng hoặc đứng trước nguy cơ bị
tuyệt chủng.

MỘT SỐ VẤN ĐỀ MANG TÍNH TOÀN CẦU

3. Suy giảm đa dạng sinh học:
Hậu quả:
- Làm mất đi nhiều loài sinh vật, các gen di truyền, nguồn
thực phẩm, nguồn thuốc chữa bệnh, nguồn nguyên liệu của
nhiều ngành sản xuất,…

MỘT SỐ VẤN ĐỀ MANG TÍNH TOÀN CẦU

3. Suy giảm đa dạng sinh học:
- Giải pháp:
 Quản lí tốt hơn các nguồn tài
nguyên rừng hiện có và trồng
rừng mới
 Thành lập các khu bảo tồn thiên
nhiên và các vườn quốc gia
 Quản lí rừng bền vững
 Giáo dục ý thức con người

VẤN ĐỀ
Biến đổi khí
hậu toàn cầu
và suy giảm
tầng ô dôn

NGUYÊN NHÂN
- Lượng CO2
tăng nhanh
trong khí
quyển

BIỂU HIỆN
- TĐ nóng lên
- Mưa axit
-Tầng ô dôn bị
mỏng dần, lỗ
thủng ngày càng
rộng

HẬU QUẢ
- Băng tan→ thu hẹp
diện tích lục địa
- Ảnh hưởng sức
khỏe, môi trường
- Thiên tai bất thường

Ô nhiễm
nguồn nước
ngọt biển và
đại dương

- Chất thải chưa qua xử
lí
- Vận chuyển dầu và các
sự cố tràn dầu, rửa tàu,
đắm tàu…

- Nguồn nước sạch trở
nên khan hiếm
- Môi trường biển và
đại dương bị ô
nhiễm

- Thiếu nước sạch→sức
khỏe
- Ảnh hưởng đến sinh vật
thủy sinh

Suy giảm đa
dạng sinh học

Khai thác quá mức

Nhiều loài sinh vật bị đe
dọa tuyệt chủng hoặc
đứng trước nguy cơ
tuyệt chủng

Mất cân bằng sinh thái, mất
nguồn thực phẩm, dược liệu,
…

MỘT SỐ VẤN ĐỀ
KHÁC

MỘT SỐ VẤN ĐỀ MANG TÍNH TOÀN CẦU
III. Một số vấn đề khác

- Xung đột sắc tộc, tôn giáo, nạn khủng bố
- Hoạt động kinh tế ngầm (buôn lậu vũ khí, rửa tiền
…), tội phạm liên quan đến sản xuất, vận chuyển,
buôn bán ma túy, dịch bệnh….
=> Trở thành mối đe dọa trực tiếp tới ổn định, hòa
bình thế giới.

MỘT SỐ VẤN ĐỀ MANG TÍNH TOÀN CẦU

III. Một số vấn đề khác:
- Bên cạnh khủng bố, hoạt động kinh tế ngầm (buôn lậu vũ
khí, rửa tiền,…), tội phạm liên quan đến sản xuất, vân chuyển,
buôn bán ma túy,… cũng là những mối đe dọa đối với hòa
bình và ổn định thế giới.
- Để giải quyết các vấn đề trên, cần phải có sự hợp tác tích cực
giữa các quốc gia và toàn thể cộng đồng thế giới.

MỘT SỐ VẤN ĐỀ MANG TÍNH TOÀN CẦU

Câu hỏi củng cố:

1: Bùng nổ DS bắt nguồn từ nhóm nước nào?
A: Nhóm nước đang phát triển
B: Nhóm nước phát triển
C: Cả hai nhóm nước
D: Cả hai nhóm nước nhưng xảy ra không đồng thời
2: Chất khí nào là tác nhân chủ yếu gây nên hiện tượng nhà
kính?
A: Oxi
B: Nitơ
C: Metan
D: Cacbondioxit
3: Lỗ thủng ôzôn hiện nay lớn nhất nằm ở đâu?
A: Bắc cực
B: Châu Mỹ
C: Nam cực
D: Châu Á