







Giáo viên: Phạm Minh Thành

Thế
cục
củacác
văn
- Bố cục của
vănnào
bảnlàlàbố
sự tổ
chức
đoạn văn để
bản
thể hiện chủ
đề.? Bố cục của văn bản
mấy
phần?
vụ bài, Thân
 Văn bản gồm
thường
có bố
cục baNhiệm
phần: Mở
bài, Kết bài. từng phần là gì ?
+ Phần mở bài: nêu chủ đề của văn bản
+ Phần thân bài: thường có một số đoạn nhỏ trình bày
các khía cạnh của chủ đề .
+ Phần kết bài: tổng kết chủ đề của văn bản.

Tiết 11+12 - Tập làm văn

Tiết 11 + 12 - Tập làm văn: XÂY DỰNG ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN

I. THẾ NÀO LÀ ĐOẠN VĂN
1. Tìm hiể ví dụ SGK

*Tìm hiểu văn bản Ngô Tất Tố và tác phẩm “Tắt đèn”

a. Văn bản trên gồm hai ý. Mỗi ý viết thành một đoạn văn.
b. Dấu hiệu:
- Hình thức: Viết hoa lùi đầu dòng, kết thúc bằng dấu chấm xuống dòng.
- Nội dung: Mỗi đoạn văn trình bày một ý
+ Đoạn 1: Giới thiệu về Ngô Tất Tố
+ Đoạn 2: Tác phẩm tiêu biểu của Ngô Tất Tố

Tiết 11 + 12 - Tập làm văn: XÂY DỰNG ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN

I. THẾ NÀO LÀ ĐOẠN VĂN
2. Nhận xét

- Đoạn văn là đơn vị trực tiếp tạo nên văn bản.
- Về hình thức: Viết hoa lùi đầu dòng và dấu chấm xuống dòng.
- Về nội dung: Thường biểu đạt một ý tương đối trọn vẹn.

Tiết 11 + 12 - Tập làm văn: XÂY DỰNG ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN

II. TỪ NGỮ VÀ CÂU TRONG ĐOẠN VĂN
1. Từ ngữ chủ đề và câu chủ đề của đoạn văn
*Văn bản Ngô Tất Tố và tác phẩm “Tắt đèn”:
- Từ ngữ chủ đề:
+ Đoạn 1 là Ngô Tất Tố, ông, nhà văn
+ Đoạn 2 là Tắt Đèn , tác phẩm
- Câu chủ đề:
+ Đoạn 1: Không có
+ Đoạn 2: Tắt Đèn là tác phẩm tiêu biểu nhất của Ngô Tất Tố.

Tiết 11 + 12 - Tập làm văn: XÂY DỰNG ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN

II. TỪ NGỮ VÀ CÂU TRONG ĐOẠN VĂN
2. Cách trình bày nội dung đoạn văn
a) Văn bản Ngô Tất Tố và tác phẩm “Tắt đèn”:
- Đoạn 1: không có câu chủ đề các ý trình bày theo cách song hành.
- Đoạn 2: Câu chủ đề đặt ở đầu đoạn, trình bày theo cách diễn dịch.
b) Câu chủ đề ở cuối đoạn, trình bày theo cách quy nạp.

Ghi nhớ:
Đoạn văn là đơn vị trực tiếp tạo nên văn bản, bắt đầu từ chữ viết
hoa đầu dòng. Kết thúc bằng dấu chấm xuống dòng và thường biểu đạt
một ý tương đối hoàn chỉnh. Đoạn văn thường do nhiều câu tạo thành.
Đoạn văn thường có từ ngữ chủ đề và câu chủ đề. Từ ngữ chủ đề là
các từ ngữ được dùng làm đề mục hoặc các từ ngữ được lặp lại nhiều lần
(thường là chủ từ, đại từ, các từ đồng nghĩa) nhằm duy trì đối tượng được
biểu đạt. Câu chủ đề mang nội dung khái quát, lời lẽ ngắn gọn, thường dù
hai thành phần chính và đứng ở đầu hoặc cuối đoạn văn.
Các câu trong đoạn văn có nhiệm vụ triển khai và làm sáng tỏ chủ
đề của đoạn bằng các phép diễn dịch, quy nạp, song hành.

Tiết 11 + 12 - Tập làm văn: XÂY DỰNG ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN

III. LUYỆN TẬP

1.Bài tập 1.SGK trang 36
- Văn bản trên gồm 2 ý. Mỗi ý viết thành 1 đoạn văn.
+ Ý 1: thầy đồ được chủ nhà mời làm văn tế.
+ Ý 2: thầy đồ đọc nhầm văn tế.

Tiết 11 + 12 - Tập làm văn: XÂY DỰNG ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN

III. LUYỆN TẬP
2. Cách trình bày nội dung đoạn văn:
a. Đoạn văn diễn dịch: câu chủ đề đứng ở đầu đoạn.
b. Đoạn văn song hành: các câu quan hệ đẳng lập về
nghĩa.
c. Đoạn văn song hành: các câu quan hệ đẳng lập về nghĩa.

3. Trình bày nội dung đoạn văn:
Đoạn văn tham khảo 
- Đoạn văn theo cách diễn dịch:
Lịch sử đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần
yêu nước của dân ta. Muôn người như một, trên dưới một lòng, dân ta
trong quá khứ đã hai lần thắng quân Tống, ba lần thắng quân Nguyên
Mông, mười năm kháng chiến anh dũng đuổi quân Minh, một lần quét
sạch quân Thanh xâm lược. Đặc biệt gần đây là non một thế kỉ chống
Pháp đã thắng lợi sau chín năm kháng chiến trường kì gian khổ và hai
mươi năm đánh Mĩ, thắng Mĩ thống nhất đất nước.

- Biến đổi đoạn văn diễn dịch thành quy nạp:
Muôn người như một, trên dưới một lòng, dân ta trong quá khứ đã hai lần
thắng quân Tống, ba lần thắng quân Nguyên Mông, mười năm kháng chiến
anh dũng đuổi quân Minh, một lần quét sạch quân Thanh xâm lược. Đặc biệt
gần đây là non một thế kỉ chống Pháp đã thắng lợi sau chín năm kháng chiến
trường kì gian khổ và hai mươi năm đánh Mĩ, thắng Mĩ thống nhất đất nước.
Lịch sử đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của
dân ta.

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
* Về nhà học bài
* Làm bài tập còn lại
* Soạn bài “Từ tượng hình, từ
tượng thanh”, trả lời các yêu cầu
SGK trang 49, 50.