TRƯỜNG TIỂU HỌC HỒ TÙNG MẬU

LỊCH SỬ 4: VĂN HỌC VÀ KHOA
HỌC THỜI HẬU LÊ

KIỂM TRA BÀI CŨ :

Thời Hậu Lê bắt đầu từ năm
nào? Ai làm vua?

Thời Hậu Lê bắt đầu từ
năm 1428. Lê Lợi lên ngôi
Hoàng đế lấy hiệu là Lê
Thái Tổ, mở đầu thời đại
Hậu Lê.

Nhà Hậu Lê làm gì để khuyến
khích việc học tập ?
- Tổ chức lễ xướng danh.
- Tổ chức lễ vinh quy.
- Khắc tên tuổi những người đỗ
cao ( tiến sĩ) vào bia đá dựng ở
Văn Miếu để tôn vinh những
người có tài.

Văn
Hàảnh
Nộigì?
Đây miếu
là hình

Lịch sử

Văn học và khoa học
thời Hậu Lê

1: Văn học thời hậu Lê
Đọc thông tin SGK
( từ đầu...... Ngày nay)
1. Các tác phẩm văn học thời kỳ
này được viết bằng chữ gì ?
2. Qua đoạn trên có những tác
giả và tác phẩm nào ?

Tác giả

Tác
phẩm

Nội dung

Phản ánh khi phách anh
Bình Ngô
đại cáo hùng và niềm tự hào chân
chính của dân tộc.
Nguyễn Chí linh
Trãi
sơn phú

Nói lên tâm sự của Nguyễn
Trãi khi sống ở Côn Sơn.

Ức trai
thi tập
(105 bài)

Tâm sự của những người
muốn đem tài năng , trí tuệ ra
giúp cho đất nước, cho dân
nhưng bị một số quan lại ghen
ghét, vùi dập.

Bình Ngô đại cáo

Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân
Quân điếu phạt trước lo trừ bạo
Như nước Đại Việt ta từ trước
Vốn xưng nền văn hiến đã lâu…
Núi sông bờ cõi đã chia
Phong tục Bắc - Nam cũng khác…
Từ Triệu, Đinh, Lý, Trần bao đời xây nền độc lập
Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên hùng
cứ một phương
Tuy mạnh yếu có lúc khác nhau
Song hào kiệt đời nào cũng có...

BÌNH NGÔ ĐẠI CÁO ( CHỮ HÁN )

Bài ca Côn
Sơn

Côn Sơn nước chảy rì rầm
Ta nghe như tiếng đàn cầm bên tai
Côn Sơn có đá rêu phơi
Ta ngồi trên đá như ngồi đệm êm
Trong ghềnh thông mọc như nêm
Tìm nơi bóng mát ta lên ta nằm
Trong rừng có bóng trúc râm
Dưới màu xanh ngát ta ngâm thơ
nhàn.

Tác giả
Nguyễn
Trãi

Tác
phẩm

Nội dung
Tâm sự của người muốn
cống hiến cho đất nước
Quốc âm
nhưng không có cơ hội
thi tập
và không gặp người có
cùng chí hướng

QUỐC ÂM THI TẬP ( CHỮ NÔM )

CHỮ HÁN

CHỮ NÔM

Tác giả
Nguyễn
Trãi

Lê
Thánh
Tông

Tác
phẩm

Nội dung
Tâm sự của người muốn
cống hiến cho đất nước
Quốc âm
nhưng không có cơ hội
thi tập
và không gặp người có
cùng chí hướng
Hồng Đức
quốc âm Ca ngợi nhà Hậu Lê và
thi tập công đức của nhà vua

Tác giả
Nguyễn Trãi

Tác phẩm
Bình Ngô đại cáo

Phản ánh khí phách anh hùng và
niềm tự hào chân chính của dân tộc

Lý Tử Tấn
Lê Thánh Tông

Nội dung

Một số bài thơ

Nguyễn Mộng Tuân
Hội Tao Đàn

Các tác phẩm thơ

(Lê Thánh Tông sáng lập)

Nguyễn Trãi
Lý Tử Tấn
Nguyễn Húc

- Ức Trai thi tập
- Các bài thơ

Ca ngợi công đức của nhà vua
Nói lên tâm sự của những người
muốn đem tài năng, trí tuệ ra giúp
ích cho nước, cho dân nhưng lại bị
một số quan lại ghen ghét , vùi dập

Nguyễn Trãi

Vua Lê Thánh Tông

§Òn thê vua Lª Th¸nh T«ng

Nguyễn Trãi

Vua Lê Thánh Tông

Vì
sao
cóphẩm
thể coiphản
Nguyễn
Các
tác
ánhTrãi,
khí Lê
phách
Thánh tông là những nhà văn hóa tiêu
anh
hùng
và
niềm
tự
hào
chân
chính
biểu cho giai đoạn này?

của dân tộc.

2: Khoa học thời Hậu Lê
Các tác giả, tác phẩm và nội dung
khoa học tiêu biểu thời Hậu Lê?
Đọc thông tin SGK trang 52 ( từ Khoa
học dưới thời Hậu Lê…………Đại thành
toán pháp)

Tác giả, công trình khoa học tiêu biểu thời Hậu Lê:
Tác giả

Ngô Sĩ Liên

Nguyễn
Trãi
Lương Thế
Vinh

Công trình
khoa học

Nội dung

Đại Việt sử
kí toàn thư.

Ghi lại Lịch sử nước ta từ thời
Hùng Vương đến đầu thời
Hậu Lê.

Lam Sơn
thực lục.

Ghi lại diễn biến cuộc khởi
nghĩa Lam Sơn.

Dư địa chí.

- Xác định rõ ràng lãnh thổ quốc
gia nêu lên những tài nguyên,
sản phẩm của đất nước và một
số phong tục tập quán của nhân
dân ta.

Đại thành
toán pháp

Kiến thức toán học

Tượng : L­ương ThÕ Vinh

Khoa học tự nhiên thời Hậu Lê.

Tác giả
Lê Hữu Trác
(Hải Thượng
Lãn Ông)

Công trình khoa
học
-Hải Thượng Y
Tông Tâm Lĩnh

Nội dung

Kiến thức y học

LÊ HỮU TRÁC ( HẢI THƯỢNG LÃN ÔNG )

KHU TƯỞNG NIỆM LÊ HỮU TRÁC ( HẢI THƯỢNG LÃN ÔNG )

Bài học
Dưới thời Hậu Lê (thế kỉ XV),
văn học và khoa học nước ta đã
đạt được những thành tựu đáng
kể.Nguyên Trãi và Lê Thánh
Tông là những tác giả tiêu biểu
trong thời kì đó.

B¾t
HÕt
§¸p
®Çu
giê
¸n

Câu 1:

10
23
9
8
7
6
5
1
0
4

Văn học thời Hậu Lê chiếm
ưu thế là chữ:
A

Chữ Hán.

Chữ Nôm.
C Chữ Hán và chữ Nôm

B

B¾t
HÕt
§¸p
®Çu
giê
¸n

Câu 2:

10
23
9
8
7
6
5
1
0
4

Tác phẩm “Quốc âm thi tập”
là của ai ?

A. Nguyễn Trãi.
B. Ngô Sĩ Liên.
C. Lương Thế Vinh.

B¾t
HÕt
§¸p
®Çu
giê
¸n

Câu 3:

10
23
9
8
7
6
5
1
0
4

Khoa học dưới thời Hậu Lê bao
gồm những lĩnh vực nào ?

A. Y học, lịch sử, toán.
B. Y học, toán, địa lí..

C. Y học, lịch sử, toán, địa lí.

B¾t
HÕt
§¸p
®Çu
giê
¸n

Câu 4:

10
23
9
8
7
6
5
1
0
4

“Ghi lại lịch sử nước ta từ thời
Hùng Vương đến thời Hậu Lê” là
nội dung của cuốn sách nào ?

A. Đại thành toán pháp.
B. Đại Việt sử kí toàn thư.

c. Lam Sơn thực lục.

§¸p
¸n
B¾t
HÕt
®Çu
giê

10
3
6
5
9
8
0
2
1
4
7

Dưới thời Hậu Lê (thế kỷ XV), văn học và
khoa học của nước ta đã đạt được những
thành tựu đáng kể. ……và……..là những
tác giả tiêu biểu trong thời kỳ đó.

Điền theo thứ tự vào … là:

A. Lương Thế Vinh, Nguyễn Trãi.

c. Lê Thánh Tông, Ngô Sĩ Liên.

B. Nguyễn Trãi, Lê Thánh Tông.

Bài học
Hậu Lê (thế kỷ XV), văn
Dưới thời ………….
học và khoa học của nước ta đã đạt
được những thành tựu đáng kể.
…………........và…..……………….là
Nguyễn
Trãi
Lê Thánh Tông
những tác giả tiêu biểu trong thời kỳ
đó.

- Hãy kể tên các tác phẩm và tác giả tiêu biểu của
văn học thời Hậu Lê

các tác phẩm và tác giả tiêu biểu của văn học : Quốc âm thi
tập, Bình Ngô đại cáo; Ức Trai thi tập ( Nguyễn Trãi); Hồng Đức
quốc âm thi tập (Lê Thánh Tông)...

- Hãy nêu tên các công trình khoa học tiêu biểu và
tác giả của các công trình đó ở thời Hậu Lê

Các công trình và tác giả của các công trình:
* Đại Việt sử kí toàn thư ( Ngô Sĩ Liên)
* Lam Sơn thực lục; Dư địa chí (Nguyễn Trãi)
* Đại thành toán pháp ( Lương Thế Vinh)