CHÀO MỪNG THẦY CÔ ĐẾN
THAM DỰ VỚI TIẾT HỌC
LUYỆN TỪ VÀ CÂU LỚP
4
Luyện từ và câu: Từ ghép và từ láy

Câu 1: Từ gồm hai hay nhiều tiếng gọi là từ gì?
A. Từ phức
B. Từ đơn

A

B

Câu 2:Từ “bố” thuộc từ loại nào?
A.Từ phức
B.Từ đơn

A

B

H
b

D

I- Nhận xét
Cấu tạo của những từ phức được in đậm trong các câu thơ
sau có gì khác nhau:
Tôi nghe truyện cổ thầm thì
Lời ông cha dạy cũng vì đời sau
LÂM THỊ MỸ DẠ

Thuyền ta chầm chậm vào Ba Bể
Núi dựng cheo leo, hồ lặng im
Lá rừng với gió ngân se sẽ
Họa tiếng lòng ta với tiếng chim
HOÀNG TRUNG THÔNG

? Tìm các từ phức có trong các câu thơ sau:
Tôi nghe truyện cổ thầm thì
Lời ông cha dạy cũng vì đời sau
LÂM THỊ MỸ DẠ
Thuyền ta chầm chậm vào Ba Bể
Núi dựng cheo leo, hồ lặng im
Lá rừng với gió ngân se sẽ
Họa tiếng lòng ta với tiếng chim
HOÀNG TRUNG THÔNG
Các từ phức có trong các câu thơ là: truyện cổ, thầm thì, ông cha,
chầm chậm, cheo leo, lặng im, se sẽ.

Từ phức :

truyện cổ, ông cha, thầm thì, chầm chậm,
cheo leo, lặng im, se sẽ.

Làm việc nhóm 4 điền vào phiếu thảo luận( thời gian 3 phút):
Cấu tạo của các từ phức trên có gì khác nhau?

Từ phức do những tiếng có
nghĩa tạo thành

Từ phức do những tiếng có âm đầu
hoặc vần lặp lại nhau tạo thành

Từ phức :

truyện cổ, ông cha, thầm thì, chầm chậm,
cheo leo, lặng im, se sẽ.

Từ phức do những tiếng
có nghĩa tạo thành

Từ phức do những tiếng có âm đầu
hoặc vần lặp lại nhau tạo thành

truyện cổ, ông cha,

thầm thì,

lặng im.

cheo leo,

truyệ
thầm
n

chầm chậm,
se sẽ.

thì
cổ

II- Ghi nhớ
Có hai cách chính để tạo từ phức.
1. Ghép những tiếng có nghĩa lại với nhau. Đó là các từ ghép.
M: tình thương, thương mến,….
2. Phối hợp những tiếng có âm đầu hay vần (hoặc cả âm đầu và vần)
giống nhau. Đó là các từ láy.
M: săn sóc, khéo léo, luôn luôn,…

III- Luyện tập

1. Hãy xếp những từ phức được in nghiêng trong các câu dưới đây thành hai loại:
từ ghép và từ láy. Biết rằng những tiếng in đậm là tiếng có nghĩa:
a) Nhân dân ghi nhớ công ơn Chử Đồng Tử, lập đền thờ ở nhiều nơi bên sông
Hồng. Cũng từ đó hằng năm, suốt mấy tháng mùa xuân, cả một vùng bờ bãi
sông Hồng lại nô nức làm lễ, mở hội để tưởng nhớ ông.
Theo HOÀNG LÊ

b) Dáng tre vươn mộc mạc, màu tre tươi nhũn nhặn. Rồi tre lớn lên, cứng cáp,
dẻo dai, vững chắc. Tre trông thanh cao, giản dị, chí khí như người.
THÉP MỚI
LÀM VIỆC NHÓM 4 XẾP CÁC TỪ IN ĐẬM VÀO PHIẾU

Từ ghép
Câu a
Câu b

Từ láy

Từ ghép
Câu a

ghi nhớ, đền thờ,
bãi bờ, tưởng nhớ

Câu b

dẻo dai, vững chắc,
thanh cao

Từ láy
nô nức
mộc mạc, nhũn
nhặn, cứng cáp

Tại sao ta lại xếp từ bờ bãi và dẻo dai vào từ ghép?
Vì khi ta tách chúng ra thì các tiếng đều có nghĩa.

Cứng

cáp

Từ láy
Tươi tốt

Lưu ý:

Có những từ tuy giống nhau ở âm
đầu hay vần nhưng cả 2 tiếng đều có
nghĩa, nghĩa của 2 tiếng bổ sung
cho nhau thì đó là từ ghép.
Ví dụ: tươi tốt, phẳng lặng, thúng
mủng, hốt hoảng,……

2. Tìm từ ghép, từ láy chứa từng tiếng sau đây:
a) Ngay
b) Thẳng
c) Thật

Từ ghép

Từ láy

ngay ngắn,
ngay
thẳng,
ngay
thật,
ngay
lưng,
Ngay
ngay ngáy,…
ngay đơ,…
thẳng băng, thẳng cánh, thẳng cẳng, thẳng thắn,
Thẳng thẳng đuột, thẳng đứng, thẳng góc,
thẳng thớm,...
thẳng tay, thẳng tắp, thẳng tuột,
thẳng tính,…
Thật

chân thật, thành thật, thật lòng, thật
lực, thật tình, thật tâm,…

thật thà,…

Em học
được gì?

- Từ phức chia làm mấy loại?
- Thế nào là từ ghép?
- Thế nào là từ láy?

Từ đơn

Từ

Từ ghép

Từ phức

Các tiếng có
nghĩa

Âm đầu giống nhau

Từ láy

Vần giống nhau
Âm đầu và vần
giống nhau

Tiếng giống nhau

- Tìm thêm nhiều từ láy, từ ghép và đặt câu với các từ đó.
- Chuẩn bị bài: Luyện tập về từ ghép và từ láy.

Tên phù thủy độc ác, nham hiểm đã bắt cóc hết sinh
vật biển

Em hãy giúp các nàng
tiên cá giải cứu các
sinh vật biển nhé!

VỀ NHÀ THÔI

Em hãy tìm từ ghép
có chứa tiếng “học”

Em hãy tìm từ láy có
chứa tiếng “ xinh”

Em hãy đặt câu với
từ ghép “chống dịch”

Cảm ơn bạn vì
đã giúp đỡ
chúng mình ^-^

- Tìm thêm nhiều từ láy, từ ghép và đặt câu với các từ
đó.
- Chuẩn bị bài: Luyện tập về từ ghép và từ láy.