Thứ sáu ngày 7 tháng 10 năm 2022
Tập làm văn

Đoạn văn trong bài văn kể chuyện

* Kiểm tra bài cũ:

- Thế nào gọi là cốt truyện?
- Cốt truyện gồm có mấy phần? Đó là những phần nào?

Cốt truyện là một chuỗi sự việc làm nòng cốt cho diễn biến
của truyện.
- Cốt truyện thường có ba phần:
+ Mở đầu
+ Diễn biến
+ Kết thúc

Thứ sáu ngày 7 tháng 10 năm 2022
Tập làm văn
Đoạn văn trong bài văn kể chuyện
(Trang 53, 54)

I. Nhận xét.

1. Hãy nêu những sự việc tạo thành cốt
truyện Những hạt thóc giống. Cho biết
mỗi sự việc được kể trong đoạn văn nào.

1. Hãy nêu những sự việc tạo thành cốt truyện Những hạt thóc giống.
- Sự việc 1: Nhà vua muốn tìm người trung thực để truyền ngôi, nghĩ ra kế: luộc
thóc….
- Sự việc 2: Chú bé Chôm dốc công chăm sóc mà thóc chẳng nảy mầm.
- Sự việc 3:Chôm dám tâu vua sự thật trước sự ngạc nhiên của mọi người.
- Sự việc 4: Nhà vua khen ngợi Chôm dũng cảm; đã quyết định truyền ngôi cho
Chôm.
Mỗi sự việc được kể trong từng đoạn văn sau:
- Sự việc 1 được kể trong đoạn 1( 3 dòng đầu).
- Sự việc 2 được kể trong đoạn 2 (2 dòng tiếp theo).
- Sự việc 3 được kể trong đoạn 3 ( 8 dòng tiếp theo).
- Sự việc 4 được kể trong đoạn 4 ( 4 dòng còn lại).

2. Dấu hiệu nào giúp em nhận ra chỗ mở đầu
đoạn văn?
Chỗ và
kết chỗ
thúc kết
đoạnthúc
văn là

xuống
dòng.
Ngày xưa có một ông vua cao tuổi muốn tìm ngườichỗ
nốichấm
ngôi.
Vua
rađầu
lệnhđoạn
phát văn
cho là
mỗi
Chỗ
mở
người dân một thúng thóc về để gieo trồng và giao hẹn: ai thu
nhiều viết
thóclùi
nhất
chỗđược
đầu dòng,
vàosẽ
truyền ngôi, ai không có thóc nộp sẽ bị trừng phạt.
một ô.
Có chú bé mồ côi tên Chôm nhận thóc về, dốc công chăm sóc mà thóc vẫn chẳng nảy
mầm.
Đến vụ thu hoạch, mọi người nô nức chở thóc về kinh thành nộp cho nhà vua. Chôm lo
lắng đến trước vua quỳ tâu:
- Tâu bệ hạ! Con không làm sao cho thóc nảy mầm được.
Mọi người đều sững sờ vì lời thú tội của Chôm. Nhưng nhà vua đã đỡ chú bé đứng dậy.
Ngài hỏi còn ai để chết thóc giống không. Không ai trả lời. Lúc ấy nhà vua mới ôn tồn nói:
- Trước khi phát thóc giống, ta đã cho luộc kĩ rồi. Lẽ nào thóc ấy còn mọc được? Những
xe thóc đầy ắp kia đâu phải thu được từ thóc giống của ta!
Rồi vua dõng dạc nói tiếp:
-Trung thực là đức tính quý nhất của con người. Ta sẽ truyền ngôi cho chú bé trung thực
và dũng cảm này.
Chôm được truyền ngôi và trở thành ông vua hiền minh.

Chúng ta cần lưu ý: Khi xuống dòng chưa chắc đã hết đoạn văn. Ở ví dụ
dưới đây, mặc dù đã được xuống dòng nhưng chưa hết đoạn văn. Hiện
tượng này xuất hiện trong đoạn văn có nhiều câu thoại.
Thế nhưng nếu đã hết đoạn thì chắc chắn phải xuống dòng.

VD: Đến vụ thu hoạch, mọi người nô nức chở thóc về kinh
thành nộp cho nhà vua. Chôm lo lắng đến trước vua quỳ tâu:
- Tâu bệ hạ! Con không làm sao cho thóc nảy mầm được.

I. Nhận xét

1. Hãy nêu những sự việc tạo thành
cốt truyện Những hạt thóc giống.
Cho biết mỗi sự việc được kể trong
đoạn văn nào.

KTUTS

* Những sự việc tạo thành cốt truyện Những hạt thóc giống:
- Nhà vua muốn tìm người trung thực để truyền ngôi, nghĩ ra
kế: luộc kĩ thóc giống rồi phát cho dân. Nhà vua giao hẹn: ai
thu hoạch được nhiều thóc thì sẽ truyền ngôi.
 Sự việc 1 được kể trong đoạn 1 (3 dòng đầu).
- Chú bé Chôm dốc nhiều công sức chăm sóc mà thóc chẳng
nảy mầm, đã dám nói sự thật trước sự kinh ngạc của mọi
người.
 Sự việc 2 được kể trong đoạn 2 (10 dòng tiếp)
- Nhà vua khen ngợi chú bé Chôm trung thực và dũng cảm,
quyết định truyền ngôi cho cậu bé.
 Sự việc 3 được kể trong đoạn 3 (4 dòng cuối).
KTUTS

2. Dấu hiệu giúp em nhận ra chỗ mở đầu và
kết thúc đoạn văn?
- Chỗ mở đầu đoạn văn là chỗ đầu
dòng, viết lùi vào một ô.
- Chỗ kết thúc đoạn văn là chỗ chấm
xuống dòng.

KTUTS

3. Từ hai câu hỏi trên, hãy rút ra nhận xét:
a) Mỗi đoạn văn trong bài văn kể chuyện
kể điều gì ?
Từ hai bài tập trên, rút ra nhận xét:
   - Mỗi sự việc được kể thành một đoạn văn.

KTUTS

b) Đoạn văn được nhận ra nhờ
dấu hiệu nào?
Khi hết một đoạn văn, cần chấm
xuống dòng.

KTUTS

3. Từ hai bài tập trên, hãy rút ra nhận xét:
a) Mỗi đoạn văn trong bài văn kể chuyện kể điều gì?
- Kể một sự việc trong một chuỗi sự việc làm
nòng cốt cho diễn biến của truyện.

Nhận xét:

b) Đoạn văn được nhận ra nhờ dấu hiệu nào?
- Hết một đoạn văn, chấm xuống dòng.

Kiến thức cần nhớ
1. Một câu chuyện có thể gồm nhiều sự việc. Mỗi sự
việc được kể thành một đoạn văn.
2. Khi viết hết một đoạn văn, cần chấm xuống dòng.

KTUTS

III.Luyện tập:
Dưới đây là ba đoạn văn được viết theo cốt
truyện Hai mẹ con và bà tiên trong đó có hai
đoạn đã hoàn chỉnh, còn một đoạn mới chỉ có
phần mở đầu và phần kết thúc. Hãy viết tiếp
vào phần còn thiếu.

II. LUYỆN TẬP
Em hãy đọc cốt
truyện “Hai mẹ con
và bà tiên” và viết
tiếp phần còn thiếu
ở đoạn c.

Đoạn 3

Viết tiếp
c) Vừa đi, cô bé hiếu thảo vừa lo mấy
phần
đồng
bạc còn
không đủ trả tiền thuốc cho mẹ.
Bỗngthiếu
cô thấy bên đường có vật gì như
chiếc tai nải ai bỏ quên.
…

Phần mở đầu

Bà lão cười hiền hậu:
- Khen cho con đã hiếu thảo lại thật thà.
Ta chính là tiên thử lòng con đấy thôi.
Con thật đáng được giúp đỡ. Hãy đưa ta
về nhà chữa bệnh cho mẹ con.
Phần kết thúc

Hai mẹ con và bà tiên
a) Ngày xưa, ở làng kia, có hai mẹ con cô bé sống trong một túp lều. Họ phải làm
lụng vất vả quanh năm mới đủ ăn.
b) Một hôm, người mẹ không may bị bệnh nặng. Cô bé ngày đêm chăm sóc mẹ,
nhưng bệnh mẹ mỗi ngày một nặng thêm. Có người mách :
- Ở vùng bên có ông thầy thuốc giỏi chữa được bệnh này.
Cô bé nhờ bà con hàng xóm trông nom mẹ, ngày hôm ấy lên đường.
c) Vừa đi, cô bé hiếu thảo vừa lo mấy đồng bạc mang theo không đủ trả tiền thuốc
cho mẹ. Bỗng cô thấy bên đường có vật gì như chiếc tay nải ai bỏ quên.
……………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………..
Bà lão cười hiền hậu :
- Khen cho con đã hiếu thảo lại thật thà. Ta chính là tiên thử lòng con đấy thôi. Con
thật đáng được giúp đỡ. Hãy đưa ta về nhà chữa bệnh cho mẹ con.

Tập làm văn

Đoạn văn trong bài văn kể chuyện
Hai mẹ con và bà tiên
c) Vừa đi, cô bé hiếu thảo vừa lo mấy đồng bạc mang theo không đủ trả tiền thuốc cho mẹ.
Bỗng cô thấy bên đường có vật gì như chiếc tay nải ai bỏ quên.
Chiếc tay nải có vẻ nặng, lại mở miệng. Ôi! Những thỏi vàng lấp lánh bên trong chiếc
tay nải. Cách đó không xa có một bà lão đang bước vội. Cô bé đoán bà là chủ chiếc tay nải
nên chạy theo gọi và hỏi:
- Bà ơi! Bà đánh rơi chiếc tay nải này. Nó rơi xuống đường mà bà không hay phải
không?
Bà lão cười hiền hậu :
- Khen cho con đã hiếu thảo lại thật thà. Ta chính là tiên thử lòng con đấy thôi. Con thật
đáng được giúp đỡ. Hãy đưa ta về nhà chữa bệnh cho mẹ con.

 Ba đoạn văn này nói về một em bé vừa
hiếu thảo
vừa thật thà, trung thực, em lo thiếu
tiền mua
thuốc cho mẹ nhưng thật
thà trả lại đồ của người khác đánh rơi.

Tập làm văn

Đoạn văn trong bài văn kể chuyện
Hai mẹ con và bà tiên

c) Vừa đi, cô bé hiếu thảo vừa lo mấy đồng bạc không đủ trả
tiền thuốc cho mẹ. Bỗng cô thấy bên đường có vật gì như
chiếc tai nải ai bỏ quên. Cô bé nhặt chiếc tay nải lên và cảm
thấy rất nặng. Cô mở ra thì thấy bên trong có rất nhiều tiền.
Cô thầm nghĩ: “Ai mà đánh rơi nhiều tiền thế này, tội nghiệp
quá!” Cô bé nhìn quanh thấy ở phía trước có một bà cụ đang
loay hoay tìm vật gì đó. Cô bé liền chạy thật nhanh đến chỗ
bà cụ và hỏi:
- Cụ ơi, có phải cụ đánh rơi chiếc tay nải này không ạ?
Bà lão cười hiền hậu:
- Khen cho con đã hiếu thảo lại thật thà. Ta chính là tiên

- Câu chuyện kể về chuyện gì?
Câu chuyện kể lại em bé vừa hiếu thảo, vừa trung thực thật thà.

Chúng ta học được điều gì từ cô bé?

CỦNG CỐ
Xem lại bài, học thuộc
Ghi nhớ.
Chuẩn bị bài sau:
Trả bài văn viết thư.