Bài 4 : SỬ DỤNG BIẾN TRONG CHƯƠNG TRÌNH
1. Biến là công cụ trong lập trình :
- Biến là một đại lượng dùng để lưu trữ dữ liệu. Giá trị
của biến có thể thay đổi trong khi thực hiện chương
trình
- Dữ liệu do biến lưu trữ được gọi là giá trị của biến.

5 là giá trị
của biến

biến x

5

x

Bài 4 : SỬ DỤNG BIẾN TRONG CHƯƠNG TRÌNH
1. Biến là công cụ trong lập trình :
Ví dụ 1: (sgk)

Writeln (15+5);

in ra màn hình số 20 và
đưa con trỏ xuống đầu
dòng tiếp theo

Ta có thể sử dụng hai biến X và Y để lưu giữ giá
trị của hai số 15 và 5. Khi đó :
Chúng ta có thể viết lại câu lệnh trên như sau :
Writeln (x+y);

Bài 4 : SỬ BIẾN
DỤNG BIẾNTRONG
TRONG CHƯƠNG
TRÌNH
Bài 4 : SỬ DỤNG
CHƯƠNG
TRÌNH

1. Biến là công cụ trong lập trình :
Ví dụ 1: (sgk)

Writeln (x+y);

Chương trình thực hiện như sau:
15

5

X

Y

20 (= X+Y)

Bài 4 : SỬ DỤNG BIẾN TRONG CHƯƠNG TRÌNH
1. Biến là công cụ trong lập trình :
Ví dụ 2:

Tính giá trị của các biểu thức:

100  50
3
Có thể thực hiện như
sau:

100  50
;
5

Bài 4 : SỬ DỤNG BIẾN TRONG CHƯƠNG TRÌNH
1. Biến là công cụ trong lập trình :
Ví dụ 2:

100  50
3

100  50
;
5
x 100+50
p1  x? / 3
p2  x? / 5

Bài 4 : SỬ DỤNG BIẾN TRONG CHƯƠNG TRÌNH
1. Biến là công cụ trong lập trình :

2. Khai báo biến :

* Khai báo biến gồm:
- Khai báo tên biến
- Khai báo kiểu dữ liệu của biến

Tên biến do người sử dụng đặt theo
quy tắc của ngôn ngữ lập trình.
Quy tắc đặt tên của ngôn ngữ lập
trình như thế nào ?

Bài 4 : SỬ DỤNG BIẾN TRONG CHƯƠNG TRÌNH
1. Biến là công cụ trong lập trình :
2. Khai báo biến :
Ví dụ 3: Khai báo biến trong Pascal:

Var m, n : integer ;
s, dientich : real ;
thong_bao, ten : string ;
Khai báo trên có bao nhiêu biến,
mỗi biến có kiểu dữ liệu gì ?

Bài 4 : SỬ BIẾN
DỤNG BIẾNTRONG
TRONG CHƯƠNG
TRÌNH
Bài 4 : SỬ DỤNG
CHƯƠNG
TRÌNH

1. Biến là công cụ trong lập trình :
2. Khai báo biến :
Ví dụ 3: Khai báo biến trong Pascal:

Từ khoá
Biến kiểu
số thực
(Real)

Biến kiểu số
nguyên (Integer)

Var m, n : integer ;
s, dientich : real ;
thong_bao, ten : string ;
Biến kiểu xâu (string)

Bài 4 : SỬ DỤNG BIẾN TRONG CHƯƠNG TRÌNH
1. Biến là công cụ trong lập trình :
2. Khai báo biến :
Cú pháp khai báo biến:

Var : ;
Trong đó :
 Var là từ khóa.
 Tên biến do người lập trình đặt (theo quy tắt đặt tên
trong Pascal).
 Kiểu dữ liệu : Là kiểu dữ liệu của biến sẽ nhận trong
chương trình.
Lưu ý: Tuỳ theo ngôn ngữ lập trình, cú pháp khai báo biến có thể
khác nhau.

Bài 4 : SỬ DỤNG BIẾN TRONG CHƯƠNG TRÌNH
1. Biến là công cụ trong lập trình :
2. Khai báo biến :
Bài tập 1:

Khai báo biến trong Pascal:

Khai báo hai biến A, B có kiểu số nguyên,
biến C kiểu kí tự; biến R kiểu số thực:

Var A,B : Integer ;
C : Char ;
R : Real ;

Bài 4 : SỬ DỤNG BIẾN TRONG CHƯƠNG TRÌNH
1. Biến là công cụ trong lập trình :
2. Khai báo biến :
Bài tập 2 : Đánh dấu ۷ vào lựa chọn đúng hoặc sai :
Khai báo
Var

end : String;

Var

a,b : Integer ;
C : Real ;

Var 5ch : String ;
Var x : Char
Var m,n : Integer ;
Var chieu dai : Real;
Var bankinh,S : Real ;
P , S : Integer ;

Đúng

۷
۷

Sai

۷
۷
۷
۷
۷

Bài 4 : SỬ DỤNG BIẾN TRONG CHƯƠNG TRÌNH
1. Biến là công 3. Sử dụng biến trong chương trình :
cụ trong lập trình: - Caùc Thao taùc coù theå thöïc hieän vôùi bieán laø:
2. Khai báo biến:

+ Gaùn giaù trò cho bieán

Gán bằng lệnh gán
Nhập giá trị cho biến

+ Tính toaùn vôùi giaù trò cuûa bieán: thực hiện tính toaùn
caùc bieåu thöùc chöùa bieán töông töï nhö caùc bieåu thöùc soá
cuï theå
- Caâu leänh gaùn giaù trò trong caùc NNLT coù daïng:
Teân bieán

Bieåu thöùc caàn gaùn giaù trò cho bieán;

Trong ñoù: daáu

Vd:

x
x
i

bieåu thò pheùp gaùn

biến
giá
x nhận
trị -c/b
giávào
trị -c/b
cho biến x
-c/b gán
bieán x ñöôïc gaùn giaù trò cuûa bieán y
y
i + 5 bieán i ñöôïc gaùn giaù trò hiện tại của
i cộng theâm 5 đơn vị

Bài 4 : SỬ DỤNG BIẾN TRONG CHƯƠNG TRÌNH
1. Biến là công
cụ trong lập trình
2. Khai báo biến

3. Sử dụng biến trong chương trình :
- Kí hieäu pheùp gaùn trong Pascal laø daáu :=
- Cú pháp câu leänh gaùn giaù trò cho bieán:

Ví duï:

:= ;

LÖnh
1) X:=12;
2) X:=Y;
3) X:=X+1;

ý nghÜa
G¸n gi¸ trÞ sè 12 vµo biÕn nhí X.
G¸n gi¸ trÞ ®· l­u trong biÕn nhí Y vµo
biÕn nhí X.

Tăng giá trị của biến x lên 1 đơn vị, kết quả
gán lại cho biến x.
Thực hiện phép toán tính trung bình cộng
4)X:=(a+b)/2 ; hai giá trị nằm trong hai biến a và b, rồi gán
kết quả cho biến x.

Bài 4 : SỬ DỤNG BIẾN TRONG CHƯƠNG TRÌNH
1. Biến là công
cụ trong lập trình
2. Khai báo biến

3. Sử dụng biến trong chương trình :
- Kí hieäu pheùp gaùn trong Pascal laø daáu :=

- Caâu leänh gaùn giaù trò cho bieán trong Pascal coù daïng:
:= ;
- Khi gaëp caâu leänh gaùn := Quaseõ tính
VDtoaùntreâ
thöùc> Pasal
giaùntrò em
cuûa bieåu thöùc ôû beân
phaûi pheù
p gaù
giaùptrò caâ
naøyu cho bieán ôû beân
thaá
y n vaø
khigaùngaë
traùi pheùp gaùn

leänh gaùn Pascal seõ
laøm gì?

Bài 4 : SỬ DỤNG BIẾN TRONG CHƯƠNG TRÌNH

1. Biến là công
cụ trong lập trình
2. Khai báo biến

3. Sử dụng biến trong chương trình :

Nếu kiểu dữ liệu của
giá trị thu được ở bên
phải phép gán không
trùng với kiểu dữ liệu
của biến ở bên trái
phép gán thì sao?

Bài 4 : SỬ DỤNG BIẾN TRONG CHƯƠNG TRÌNH
1. Biến là công
cụ trong lập trình
2. Khai báo biến

3. Sử dụng biến trong chương trình :

- Kí hieäu pheùp gaùn trong Pascal laø daáu :=
- Caâu leänh gaùn giaù trò cho bieán trong Pascal coù
daïng:
:= ;

* Löu yù:
Kieåu döõ lieäu cuûa giaù trò ñöôïc gaùn cho bieán phaûi thường truøng vôùi kieåu cuûa bieán vaø khi ñöôïc gaùn giaù trò
môùi thì giaù trò cuõ cuûa bieán seõ bò xoùa

Bài 4 : SỬ DỤNG BIẾN TRONG CHƯƠNG TRÌNH
1. Biến là công 3. Sử dụng biến trong chương trình :
cụ trong lập trình - Lệnh gán :
Tªn biÕn := BiÓu thøc ;
2. Khai báo biến - Lệnh nhập giá trị cho biến :
Readln(tªnbiÕn);
VD:

Readln(r); // nhập giá trị cho biến r

Ví dụ: Hãy giải thích ý nghĩa của các câu lệnh
sau đây
a. a:=200;

b. x:=100/2;

c. s:='School';

d. Readln(a);

Bài 4 : SỬ DỤNG BIẾN TRONG CHƯƠNG TRÌNH
1. Biến là công 4. Hằng :
cụ trong lập trình - H»ng lµ ®¹i l­îngVaä
®Óy haè
l­u ntr÷
d÷gì?
liÖu vµ h»ng cã
g laø
gi¸ trÞ kh«ng ®æi trong suèt qu¸ tr×nh thùc hiÖn
2. Khai báo biến ch­¬ng tr×nh.
3. Sử dụng biến
trong
chương
trình :

Muoá
n söûđược
duïng ñöôï
c haèta
ngphải khai báo.
- Để sử
dụng
hằng,
trong chöông trình tröôùc
tieân ta phaûi laøm gì?

Bài 4 : SỬ DỤNG BIẾN TRONG CHƯƠNG TRÌNH
1. Biến là công 4. Hằng
cụ trong lập trình
Ví dụ :
2. Khai báo biến
3. Sử dụng biến
trong
chương
trình :

:

Tên hằng

Giá trị của hằng

const pi = 3.14;
bankinh = 2;

Từ khoá
Qua VD treân em haõy nêu
Haõy xaùc ñònh töø khoùa,
- Cú pháp khai
báophằng
cuù phaù
khai :baùo haèng
teân haèng vaø giaù trò cuûa
trong chöông trình?
haèng trong VD treân?

Const

tên hằng = giá trị của hằng ;

Bài 4 : SỬ DỤNG BIẾN TRONG CHƯƠNG TRÌNH
1. Biến là công
cụ trong lập trình
2. Khai báo biến
3. Sử dụng biến
trong chương
trình :
4. Hằng :

Bài tập : Với khai báo :

const pi = 3.14;
bankinh = 2;

Var

Chuvi: Real;

Các
phép
sai
? nh ñeå thay ñoåi giaù
* Löu
yù: -gán
Khoâsau
ng đúng
theå duøhay
ng caâ
u leä

trò cuûa haèng ôû baát kì vò trí naøo trong chöông trình
Đúng
Sai
-Khi cần thayLệnh
đổi giá trị của hằng, ta chỉ cần thay đổi tại nơi
khai báo.

1) Chuvi:=2*pi*bankinh;
Khi caàn thay ñoåi giaù trò cuûa
2) Pi:=3.1416
haèng ta laøm nhö theá naøo?

3) bankinh:=bankinh+2;

۷
۷
۷

Bài 4 : SỬ DỤNG BIẾN TRONG CHƯƠNG TRÌNH

Ghi nhớ

BiÕn vµ h»ng lµ c¸c ®¹i l­îng ®­îc dïng ®Ó l­u tr÷ d÷
• Khái niệm biến,
liÖu.
Neâu ñieåm
hằng :
BiÕn vµ h»ng ph¶i ®­îckhaù
khai
b¸o tr­íc khi sö dông.
c nhau

a haè®æi,
ng vaø
Gi¸ trÞ cña biÕn cã thÓgiöõ
thay
gi¸ trÞ cña h»ng không
bieán
thay đổi trong khi thùc
hiÖn ch­¬ng tr×nh.

• Khai báo biến

Var

• Khai báo hằng

Const

• Sử dụng biến
trong chương
trình :

: ;
= ;

- Lệnh nhập giá trị cho biến : Readln(tªnbiÕn);
- Lệnh gán : := ;

Bài 4 : SỬ DỤNG BIẾN TRONG CHƯƠNG TRÌNH
1. Biến là công
cụ trong lập trình:
2. Khai báo biến:
3. Sử dụng biến
trong
chương
trình:
4. Hằng :

BÀI TẬP CỦNG CỐ
Baøi 4/33 (SGK): Trong Pascal, khai
baùo naøo sau ñaây laø ñuùng?
a) var tb: real;
b) var 4hs: integer;
c) const x: real;
d) var R= 30;
ÑAÙP AÙN
a) Hôïp leä
b) Khoâng hôïp leä vì teân bieán baét ñaàu laø soá
c) Khoâng hôïp leä vì caâu leänh khai baùo haèng khoâng chöùa
daáu (:) vaø haèng phaûi ñöôïc gaùn giaù trò cuï theå khi khai baùo.
d) Khoâng hôïp leä vì caâu leänh khai baùo bieán khoâng chöùa
daáu (=) vaø bieán khoâng ñöôïc gaùn giaù trò cuï theå khi khai baùo.

Bài 4 : SỬ DỤNG BIẾN TRONG CHƯƠNG TRÌNH
1. Biến là công
cụ trong lập trình:
2. Khai báo biến:
3. Sử dụng biến
trong
chương
trình:

BÀI TẬP CỦNG CỐ
Baøi 5/33 (SGK): Haõy lieät keâ caùc loãi coù trong chöông trình
döôùi ñaây vaø söûa laïi cho ñuùng?
var a, b:= integer;
const c:=3;

thöøa daáu =
thöøa daáu :

begin
a:= 200

4. Hằng :

b:=a/c;
write(b);
readln;
end.

thieáu daáu ;
Khai baùo kieåu döõ lieäu
khoâng phuø hôïp

Bài 4 : SỬ DỤNG BIẾN TRONG CHƯƠNG TRÌNH
HƯỚNG DẪN VỀ nhµ

• Học bài.
• Làm bài tập trong sách.
• Chuẩn bị bài thực hành 3, tiết sau thực
hành.