Tiết 38 - Bài 21:

TRƯỜNG TH & THCS TƯỜNG HẠ

BÀI Tiết
1, TIẾT
+ 2 +3:
38 - Bài1 21:

VỊ TRÍ ĐỊA LÍ, ĐẶC ĐIỂM, TỰ NHIÊN
CỦA CHÂU ÂU

KHỞI ĐỘNG

Thành phố ROMA (Ý)

Thành phố Luân Đôn (Anh)

Thành phố Paris (Pháp)

Quan sát hình và cho biết đây là những địa danh nào ở châu Âu?
Em hãy kể một số thông tin mà em biết về châu Âu?

Thành phố FLORENCE (Ý)

Thành phố VENICE (Ý)

Thành phố AMSTERDAM

Phía Bắc
Phía Tây
Phía Nam

Nửa cầu Bắc

Vị trí của châu Âu trên bản đồ thế giới

Phía Đông

BÀI 1. VỊ TRÍ ĐỊA LÍ, ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN CHÂU
ÂU.
0

1. Vị trí địa lí, hình dạng, kích thước:
-Vị trí:
+ Nằm hoàn toàn ở nửa cầu Bắc

71 B

+ Phía Bắc tiếp giáp với Bắc Băng Dương
+ Phía nam tiếp giáp với Địa Trung Hải
+ Phía Tây tiếp giáp với Đại Tây Dương
+ Phía Đông tiếp giáp với châu Á
-Giới hạn: từ 360B đến 710B
– Diện tích: trên 10 triệu km2
360B
Giớitích
hạn?
Diện
của châu Âu?

Bắc Băng Dương

Biển Bắc

Ba
ntíc

h

Đạ
i

Tâ
yD
ươ
ng

Bi

ắng
r
t
ển

Măng-sơ
Biển đen
Địa

Trun
g

Hải

Kể tên các
biển và đại
dương
quanh châu
Âu?

Biển Bắc

Em có nhận
xét gì về
đường
bờ
biển
của
châu Âu?

h

i

Ba
ntíc

n
a
Xc

-n
i
đ

v
a-

Bi

ắng
r
t
ển

Măng-sơ

I-b
ê

-ric

h

I- t
Địa

Ba
n-c
aă ng
li-a
Trun
g

Hải

Biển đen

Bờ biển bị
cắt xẻ có
bán đảo,
biển ăn
sâu vào
đất liền

BÀI 1. VỊ TRÍ ĐỊA LÍ, ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN CHÂU
ÂU.

1. Vị trí địa lí, hình dạng, kích thước:
-Vị trí:
-Giới hạn:
– Diện tích:
- Bờ biển bị cắt xẻ mạnh, tạo thành nhiều bán đảo, biển, vũng vịnh ăn sâu vào đất liền.

2. Đặc điểm tự nhiên:
a. Địa hình

Châu Âu có
những dạng địa
hình nào?
yU
Dã
an

ĐB.
Âu
g
n
ô
Đ

-R

-đ
n
a
Xc
.
D

vi
a
i-n

Âu
c
ắ
B
ĐB.
D.
P

y -R
ê-N
ê

D. An-pơ

D. C
á

c-p
át

D. Cáp ca

Đồng bằng, núi
trẻ, núi già
Đọc tên các đồng
bằng, các dãy núi
ở châu Âu?

PHIẾU HỌC TẬP
Đặc điểm

Phân bố

Hình dạng

Núi trẻ

PhÝa nam

§Ønh nhän, cao,
sư­ên dèc

Tên địa hình D. An-pơ, Các-

Đồng bằng

Tr¶i dµi theo chiÒu
t©y-®«ng, chiÕm 2/3
diÖn tÝch ch©u lôc
T­ư¬ng ®èi
b»ng ph¼ng

ĐB: Bắc Âu, Đông
pát, Ban-căng,… Âu, trung lưu và hạ
lưu Đa-nuýp

Núi già

phÝa b¾c và
trung t©m.
§Ønh trßn thÊp,
sưên tho¶i.
D·y:U ran,
Xcan-®i-na-vi

Dãy An-pơ cao và đồ sộ nhất Châu Âu

Hình 2. Một phần dãy An-pơ ở Thụy Sỹ

y
Dã

BÀI 1. VỊ TRÍ ĐỊA LÍ, ĐẶC ĐIỂM, TỰ NHIÊN CHÂU
ÂU.
2. Đặc điểm tự nhiên:
a. Địa hình
Có 2 khu vực địa hình:
nai
-đ
n
đồng bằng và miền núi.
a
Xc
.
D
B.
Đ
c
- Đồng bằng: chiếm 2/3 diện
i
v
Âu
g
n
ô
Đ
tích châu lục: ĐB. Bắc Âu, Đông
Âu
c
ắ
B
Âu, các đồng bằng trung lưu và hạ
ĐB.
D.
lưu Đa-nuýp.
Cá
cơ
D. An-p
D.
pá
D. Cáp ca
- Miền núi: núi trẻ và núi già
Py
t
-Rê
-Nê
+ Núi già: phía nam (Xcanđi-na-vi, U-Ran,..)
+ Núi trẻ: phía bắc và trung
tâm (An-pơ, Các-pát, Cáp-ca,…)

N
RA
U-

Châu Âu
nằm trong
đới khí hậu
nào?

Châu Âu nằm
trong đới khí
hậu ôn hòa
hay ôn đới
của nửa cầu
Bắc

Cực và cận cực

2. Đặc điểm tự nhiên:
a. Địa hình
b. Khí hậu
Châu Âu có những kiểu khí hậu
nào?

1

Ôn đới hải dương

Ôn đới lục địa

3
2
4

Cận nhiệt địa trung hải

ĐỚI KHÍ HẬU CỰC VÀ CẬN CỰC.
ĐỚI KHÍ HẬU ÔN ĐỚI
Khí hậu ôn đới hải dương.
Khí hậu ôn đới lục địa.
ĐỚI KHÍ HẬU CẬN NHIỆT
Khí hậu cận nhiệt địa trung hải

Các kiểu khí hậu
Khí hậu cực và
cận cực
Khí hậu ôn đới
hải dương
Khí hậu ôn đới
lục địa
Khí hậu cận nhiệt
đới

PHIẾU HỌC TẬP
Phân bố
Đặc điểm
Bắc Âu

Mùa đông không quá lạnh, mùa hạ mát
Lượng mưa trong năm ít

Ven biển
phía Tây

Mùa hạ mát, mùa đông không lạnh lắm
Mưa quanh năm, lượng mưa tương đối lớn

Sâu trong
nội đia

Mùa đông lạnh, mùa hạ nóng
Lượng mưa ít

Phía Nam

Mùa hạ nóng khô, mùa đông không lạnh
lắm mưa nhiều

Cực và cận cực
Các kiểu
Đặc điểm
khí hậu Phân
bố
Khí hậu Bắc
Mùa đông không quá lạnh, mùa
cực và
Âu
hạ mát
cận cực
Lượng mưa trong năm ít
Ôn đới hải dương
Ôn đới lục địa
Khí hậu Ven
Mùa hạ mát, mùa đông không
ôn đới
biển lạnh lắm
hải
phía Mưa quanh năm, lượng mưa
dương
Tây
tương đối lớn
Khí hậu Sâu
Mùa đông lạnh, mùa hạ nóng
ôn đới
Cận nhiệt địa trung hải
trong Lượng mưa ít
lục địa
nội
đia
Khí hậu Phía Mùa hạ nóng khô, mùa đông
cận
Nam không lạnh lắm mưa nhiều
nhiệt
đới
Từ
TừBắc
Đông
xuống
sangNam
Tây khí hậu châu Âu thay đổi như thế nào

2. Đặc điểm tự nhiên:
a. Địa hình
b. Khí hậu
- Phân hóa từ bắc xuống nam (Khí hậu cực và cận cực, khí hậu ôn đới, khí
hậu cận nhiệt đới), từ tây sang đông (Khí hậu ôn đới hải dương, khí hậu ôn
đới lục địa), tạo nên nhiều đới và kiểu khí hậu khác nhau

Cực và cận cực

Tại sao vung gần cực Bắc khí hậu của châu
Âu không qua lạnh, mưa nhiều
Do ảnh hưởng của dòng biển nóng Bắc Đại Tây
Dương

Ôn đới hải dương

Giải thích tại sao ở châu Âu, càng vào sâu
trong nội địa, lượng mưa và nhiệt độ giảm?
Khu vực Tây và Trung Âu do ảnh hưởng của
dòng biến nóng Bắc Đại Tây Dương và gió tây
ôn đới nên khí hậu ẩm và mưa nhiều hơn
Sâu trong nội địa ảnh hưởng của biển giảm
dần nên khí hậu lạnh và khô hơn

Cận nhiệt địa trung hải

Ôn đới lục địa

Trên
sườnđổi
núithảm
An-pơ tại
Sự thay
sao
thảm
lại
thực
vậtthực
trên vật
sườn
thay
núi đổi
An như
- pơ vậy?
200 – 1000m: Rừng lá
rộng
1000 – 1800m: Rừng
hỗn giao
1800 – 2200m: Rừng lá
kim
2200 – 3000m: Đồng
cỏ núi cao
Trên 3000m: Băng tuyết
bao phủ
Càng lên cao nhiệt độ
càng giảm

2. Đặc điểm tự nhiên:
a. Địa hình
b. Khí hậu
- Phân hóa từ bắc xuống nam (Khí hậu cực và cận cực, khí hậu ôn đới, khí
hậu cận nhiệt đới), từ tây sang đông (Khí hậu ôn đới hải dương, khí hậu ôn
đới lục địa), tạo nên nhiều đới và kiểu khí hậu khác nhau
-Phân hóa theo độ cao

ôn đới hải dương
do lượng mưa lớn

cận nhiệt địa trung hải do nhiệt độ
khá cao, mưa vào thu đông, mùa hạ
khô.

 ôn đới lục địa, mưa ít,
nhiệt độ thay đổi
nhiều.

BÀI 1. VỊ TRÍ ĐỊA LÍ, ĐẶC ĐIỂM, TỰ NHIÊN CHÂU
ÂU.
2. Đặc điểm tự nhiên:
a. Địa hình
b. Khí hậu
c. Sông ngòi
-Mạng lưới sông ngòi khá phát
Sôn
gV
triển lượng nước dồi dào, sông
ôn
-ga
Sô
ng
Ra
ngắn
i-n
ơ
- Có nhiều hệ thống sông lớn: ĐaSôn
gĐ
a -n
nuýp, Rai-nơ, Vôn-ga
uýp
- Dựa vào bản đồ Hình 1, trang 97
Sông ngòi châu Âu có đặc điểm
Cho xác
biết định
các sông:
Vôn-ga,
++ Hãy
vị trí các
sông:Đagì?
nuýp, Rai-nơ
chảy Rai-nơ?
ra biển nào?
Vôn-ga,
Đa-nuýp,

Hình 1. Bản đồ tự nhiên châu Âu

BÀI 1. VỊ TRÍ ĐỊA LÍ, ĐẶC ĐIỂM, TỰ NHIÊN CHÂU
ÂU.
2. Đặc điểm tự nhiên:
a. Địa hình
b. Khí hậu
c. Sông ngòi
d. Đới thiên nhiên
Căn cứ vào biểu đồ theo em châu
Âu có những đới thiên nhiên nào?

Đới lạnh

Đới ôn hòa

-Đới lạnh
+Khí hậu lạnh và ẩm quanh năm
+Thực vật có rêu và địa y
+Động vật nghèo nàn: Chuột Lem – mút, chó
sói, chồn, cú bắc cực …
-Đới ôn hòa:
+Ven biển phía tây rừng lá rộng, rừng hỗn hợp
+Sâu trong nội địa là rừng lá kim
+Phía đông nam là thảo nguyên
+Phía nam là rừng lá cứng
-Các đới nhiên nhiên thay đổi từ bắc
xuống nam, từ tây sang đông
Em có nhận xét gì về đặc điểm các đới
thiên nhiên ở châu Âu.
Sự phân bố của các kiểu rừng
Rừng lá rộng, rừng hỗn hợp
rừng lá kim, thảo nguyên
saokhí
có hậu
sự thay
đóthực vật có Chịu ảnh hưởng sâu sác
ĐớiTại
lạnh
độngđổi
vật,
Đới ôn hòa có mấy kiểu khí hậu?
của khí hậu
đặc
điểm
Đới ôn
hòagì?
có những kiểu rừng nào?

Đới lạnh

Rừng lá kim
Ôn đới hải dương

Rừng hỗn hợp

Rừng lá rộng

Ôn đới lục địa

Đới ôn hòa
Thảo nguyên

Rừng lá cứng

cận nhiệt đới

VẬN DỤNG – MỞ RỘNG

Dựa vào kiến thức đã học, em hãy cho biết:

Sưu tầm những hình ảnh đẹp về thiên nhiên châu
Âu (núi, sông hồ, rừng,…) và viết bài khoảng 15
dòng) giới thiệu về những cảnh đẹp đó.
1.
An-pơ là một trong những dãy núi lớn nhất,
dài
nhất
châu
Âu,
trải
dài
qua
8
quốc
gia (từ tây sang đông), lấn lượt là: Pháp, Ihuỵ Sỹ, I-ta-li-a, Mô-na-cô, Lích-ten-ten, Áo, Đức và Xlô-vê-ni-a. Dây An-pơ được
hình thành từ hơn 10 triệu năm trước, khi các mảng Phi và Âu - Á xô vào nhau. Sự va chạm khiến các lớp đá trầ
m tích biển nâng lên bởi các hoạt động đứt gãy và uổn nếp hình thành nên những ngọn núi cao như Mỏng Blãng và
Mát-tơ-ho. Núi Mỏng Blăng kéo dài theo ranh giới của Pháp - I-ta-li-a, với độ cao 4 810 m, đây là ngọn núi cao nhất dãy Anpơ.
2. Sông Đa-nuýp là con sông dài thứ hai ở châu Âu. Sông Đa-nuýp bắt nguốn từ sườn đông dãy núi Rừng Đen của Đức và
chảy theo hướng đông nam qua trung tâm và phía đông châu Âu đến Biển Đen. Dòng sông là một tuyến giao thông và thương
mại kề từ buổi bình minh của lịch sử. Sông Đa-nuýp chảy qua nhiều thành phổ quan trọng của châu Âu, bao gồm bốn thủ đô:
Viên (Áo), Bra-ti-xla-va (Xlô-va-ki-a), Bu-đa-pét (Hung-ga-ri), Bê-ô-grát (Xéc-bi) và nhiều thành phố quan trọng khác.

2. Một
phần
dãybày.
An-pơ ở Thụy Sỹ
Các nhóm thảo luận nhóm,Hình
cử đại
diện
trình

http://youtube.com/watch?v=r82-MKFNDrQ

* Chuẩn bị cho tiết học sau:

1/ Nghiên cứu trước Bài 2. Đặc
điểm dân cư, xã hội châu Âu.
2/ Sưu tầm những hình ảnh đẹp
về thiên nhiên châu Âu (núi, sông
hồ, rừng,…) và viết bài khoảng
15 dòng) giới thiệu về những
cảnh đẹp đó.