KIỂM TRA KIẾN THỨC CŨ:
- Khi
? Em
chuyển
hãy từ
nêu
đoạn
tácvăn
dụng
nàycủa
sangviệc
đoạnliên
văn kết
khác,
các
cầnđoạn
sử dụng
văn

các
phương
trong
văntiện
bảnliên
? kết để thể hiện quan hệ ý nghĩa của
chúng.
Cách liên kết các đoạn văn trong văn bản?
- Các phương tiện liên kết chủ yếu:
a) Dùng từ ngữ có tác dụng liên kết:
+ Liên kết các đoạn có quan hệ liệt kê: trước hết, đầu tiên, sau
cùng, cuối cùng ....
+ Liên kết hai đoạn có ý nghĩa đối lập, tương phản : nhưng, trái
lại, ngược lại, thế mà ...
+ Liên kết hai đoạn có ý nghĩa bổ sung, giải thích cho nhau : đó,
này, ...
+ Liên kết mang ý nghĩa tổng kết, khái quát : nói tóm lại, tóm
lại, nhìn chung ...
b) Dùng câu nối để liên kết các đoạn văn.

Tập làm văn

Tiết 19 :

TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ

Tiết 19 :

TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ

I. THẾ NÀO LÀ TÓM TẮT
VĂN BẢN TỰ SỰ?

I. THẾ NÀO LÀ TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ:

? Khi học các văn bản tự sự như "Lão Hạc" của
Nam Cao ; "Tức nước vỡ bờ" của Ngô Tất Tố ... có
phần tóm tắt, theo em mục đích của việc tóm tắt
này là gì ?

- Tóm tắt văn bản tự sự là một yêu cầu cần
thiết trong cuộc sống và học tập. Vì văn bản tự
sự thường dài, muốn nhớ được lâu, muốn ghi
lại nội dung chính của chúng để sử dụng hoặc
thông báo cho người khác biết thì phải tóm tắt
văn bản tự sự.

Tiết 19 :

TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ

I. THẾ NÀO LÀ TÓM TẮT VĂN
BẢN TỰ SỰ?

I. THẾ NÀO LÀ TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ:

* Trao đổi nhóm 2 em: (2 phút)
? Từ gợi ý trên, theo em thế nào là tóm tắt văn bản
tự sự? Suy nghĩ và lựa chọn câu trả lời đúng nhất
trong các câu sau :
a) Ghi lại đầy đủ mọi chi tiết của văn bản tự sự.
b) Ghi lại một cách ngắn gọn, trung thành những
nội dung chính của văn bản tự sự.
c) Kể lại một cách sáng tạo nội dung của văn bản tự
sự.
d) Phân tích nội dung, ý nghĩa và giá trị của văn
bản tự sự.

Tiết 19

: TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ

I. THẾ NÀO LÀ TÓM TẮT VĂN
BẢN TỰ SỰ?

I. THẾ NÀO LÀ TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ:



? Thế nào là tóm tắt văn bản tự sự ?

Tóm tắt văn bản tự sự là dùng lời
văn của mình trình bày một cách ngắn
gọn nội dung chính (bao gồm sự việc
tiêu biểu và nhân vật quan trọng) của
văn bản đó.

Tiết 19

: TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ

I.THẾ NÀO LÀ TÓM TẮT VĂN BẢNII. CÁCH TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ ?
TỰ SỰ?
1) Những yêu cầu đối với văn bản tóm tắt :
II. CÁCH TÓM TẮT VĂN BẢN
TỰ SỰ :

) Những yêu cầu đối với văn bản
óm tắt :

Đọc văn bản tóm tắt sau:
Vua Hùng thứ mười tám có một người con gái đẹp tên là Mị Nương. Nhà
vua muốn kén một chàng rể xứng đáng. Sơn Tinh và Thủy Tinh cùng đến một
lúc cầu hôn. Cả hai người đều có tài, vua Hùng không biết gả con cho ai, bèn
ra điều kiện thách đố để dễ bề lựa chọn. Sơn Tinh thắng cuộc, cưới Mị
Nương rồi đưa về núi. Thủy Tinh tức giận dâng nước đánh Sơn Tinh nhưng
bị thua. Từ đó hàng năm Thủy Tinh dâng nước đánh Sơn Tinh nhưng đều
thất bại.
a) Văn bản tóm tắt trên kể lại nội dung của văn bản nào? Dựa vào đâu mà
em nhận ra điều đó?
Văn bản tóm tắt trên có nêu được nội dung chính của văn bản ấy
không?
b) Văn bản tóm tắt trên có gì khác so với văn bản ấy (về độ dài, về số
lượng nhân vật sự việc, về lời văn ...) ?

Văn bản tóm tắt
Vua Hùng thứ mười tám có
một người con gái đẹp tên
là Mị Nương. Nhà vua
muốn kén một chàng rể
xứng đáng. Sơn Tinh và
Thủy Tinh cùng đến một
lúc cầu hôn. Cả hai người
đều có tài, vua Hùng
không biết gả con cho ai,
bèn ra điều kiện thách đố
để dễ bề lựa chọn. Sơn
Tinh thắng cuộc, cưới Mị
Nương rồi đưa về núi.
Thủy Tinh tức giận dâng
nước đánh Sơn Tinh
nhưng bị thua. Từ đó hàng
năm Thủy Tinh dâng nước
đánh Sơn Tinh nhưng đều
thất bại.

Văn bản được tóm tắt:
Vua Hùng thứ 18 có một nàng Công chúa đã đến tuổi lấy chồng, rất xinh đẹp tên là
Mỵ Nương. Vua mới ban truyền trong nhân gian tìm nhân tài kén làm phò mã. Vua
nước Tây Âu mang cau vàng trầu bạc đến dạm hỏi. Vua Hùng bèn hỏi ý các Lạc Hầu.
Họ đáp: “Vua Tây Âu là người hung bạo, lại tuổi già, hình dạng xú quái, làm sao
xứng với Mỵ Nương được”. Vua y theo Lạc Hầu mà làm, vì thế mà Văn Lang và Tây
Âu hiềm khích từ đó. 
Sau có hai chàng trai đến xin hỏi cưới. Cả hai đều rất tài giỏi. Một là Sơn Tinh (Thần
Núi Tản Viên – Thánh Tản), hai là Thủy Tinh (Thần Nước). Sơn Tinh chỉ tay đến đâu
núi rừng mọc lên đến đấy, muông thú đầy đàn. Thủy Tinh vẫy tay thì nước dâng lên
cao, ba ba, thuồng luồng nổi đầy mặt nước.
Nhà vua không biết nên chọn ai, bèn quyết định chỉ gả Mỵ Nương cho người nào đến
trước với sính lễ là một trăm ván cơm nếp, một trăm tệp bánh chưng, voi chín ngà, gà
chín cựa, ngựa chín hồng mao, mỗi thứ một đôi.
Hôm sau, trời vừa hửng sáng, Sơn Tinh đã đến trước cổng thành với tất cả lể vật cầu
hôn công chúa. Vua Hùng rất mừng bèn gả Mỵ Nương cho Sơn Tinh. Thủy Tinh đến
trễ, và ngỡ ngàng khi biết Mỵ Nương đã theo chồng là Sơn Tinh. Thần lập tức đuổi
theo và kêu binh tướng đánh Sơn Tinh để đòi lại Mỵ Nương.
Hai thần đánh nhau trời long đất lở. Thủy Tinh làm phép dâng nước định dìm chết
Sơn Tinh, Sơn Tinh làm phép cho núi dâng cao cản nước. Thủy Tinh càng làm nước
dâng cao, Sơn Tinh càng làm núi mình cao hơn. Cuối cùng Thủy Tinh đánh không
lại, chịu thua. Từ đó, Sơn Tinh và Mỵ Nương sống vui vẻ bên nhau.
Tuy nhiên, hàng năm cứ vào khoảng tháng 7 âm lịch, Thủy Tinh lại nhớ đến thù xưa
và dâng nước lên đánh Sơn Tinh.

b) Văn bản tóm tắt trên có gì khác so với văn bản được tóm tắt (về độ
dài, về số lượng nhân vật sự việc, về lời văn ...) ?
- Độ dài của văn bản tóm tắt ngắn hơn nhiều so với độ dài của văn
bản được tóm tắt.
- Số lượng và nhân vật, sự việc ít hơn (chỉ lựa chọn sự việc chính và
nhân vật quan trọng).
- Văn bản tóm tắt không phải trích nguyên văn từ tác phẩm Sơn
Tinh, Thủy Tinh mà phải là lời của người tóm tắt.

Tiết 19 : TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ
I. THẾ NÀO LÀ TÓM TẮT VĂN
BẢN TỰ SỰ:
II. CÁCH TÓM TẮT VĂN BẢN
TỰ SỰ :

1) Những yêu cầu đối với
văn bản tóm tắt :

II. CÁCH TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ :
1) Những yêu cầu đối với văn bản tóm tắt :

? Từ việc tìm hiểu trên, hãy cho biết các yêu
cầu đối với một văn bản tóm tắt?



- Văn bản tóm tắt cần phản ánh
trung thành nội dung của văn bản được tóm
tắt.
- Đáp ứng đúng mục đích và yêu cầu cần
tóm tắt.
- Đảm bảo tính hoàn chỉnh và tính cân đối.

Tiết 19 : TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ
I. THẾ NÀO LÀ TÓM TẮT VĂN
BẢN TỰ SỰ:
II. CÁCH TÓM TẮT VĂN BẢN
TỰ SỰ :

) Những yêu cầu đối với văn bản
óm tắt :

II. CÁCH TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ :
2) Các bước tóm tắt văn bản :

* Thảo luận nhóm :( 3 phút)

Muốn viết được một văn bản tóm
tắt, theo em phải làm những việc gì?
Những những việc ấy phải được thực
hiện theo trình tự nào?



- Đọc kĩ tác phẩm được tóm tắt để nắm chắc nội dung.
- Xác định nội dung chính cần tóm tắt: lựa chọn nhân vật
quan trọng, những sự việc tiêu biểu.
- Sắp xếp nội dung chính theo một trật tự hợp lí.
- Viết văn bản tóm tắt bằng lời văn của mình.
Lưu ý: Khi tóm tắt cần nêu đầy đủ các nội dung chính, nhân vật

quan trọng; bỏ hết các câu chữ thừa, các nhân vật, sự việc và
chi tiết phụ của truyện.

Tiết 19 :

TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ

I. THẾ NÀO LÀ TÓM TẮT VĂN
BẢN TỰ SỰ:
II. CÁCH TÓM TẮT VĂN BẢN
TỰ SỰ :

1) Những yêu cầu đối với văn bản
tóm tắt :
2) Các bước tóm tắt văn bản :

Ghi nhớ (SGK/61)

GHI NHỚ
- Tóm tắt văn bản tự sự là dùng lời văn của mình
trình bày một cách ngắn gọn nội dung chính (bao
gồm sự việc tiêu biểu và nhân vật quan trọng) của
văn bản đó.
- Văn bản tóm tắt cần phản ánh trung thành nội
dung của văn bản được tóm tắt.
- Muốn tóm tắt văn bản tự sự, cần đọc kĩ đề, hiểu
đúng chủ đề văn bản, xác định nội dung chính cần
tóm tắt, sắp xếp nội dung chính ấy theo một trình
tự hợp lí, sau đó viết thành văn bản tóm tắt.

Tiết 19 : TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ
I. THẾ NÀO LÀ TÓM TẮT VĂN
BẢN TỰ SỰ:
II. CÁCH TÓM TẮT VĂN BẢN
TỰ SỰ :

1) Những yêu cầu đối với văn bản
tóm tắt :
2) Các bước tóm tắt văn bản :
Ghi nhớ (SGK/61)
BÀI TẬP BỔ SUNG

BÀI TẬP BỔ SUNG

Bài tập 1: Từ đầu năm lớp 8 đến nay, em đã học
những văn bản tự sự nào?
Trong bốn văn bản : Tôi đi học ; Trong lòng
mẹ ; Tức nước vỡ bờ ; Lão Hạc văn bản nào là
khó tóm tắt? Vì sao?
- “ Tôi đi học” và “Trong lòng mẹ” là hai văn bản
tự sự nhưng rất giàu chất thơ lại ít sự việc (truyện
ngắn trữ tình), các tác giả chủ yếu tập trung miêu
tả cảm giác nội tâm nhân vật nên rất khó tóm tắt.

Tiết 19 : TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ
I. THẾ NÀO LÀ TÓM TẮT VĂN
BẢN TỰ SỰ:
II. CÁCH TÓM TẮT VĂN BẢN
TỰ SỰ :

BÀI TẬP BỔ SUNG
2) Trong các văn bản đã học sau đây, văn bản nào không
thể tóm tắt theo cách tóm tắt của một văn bản tự sự ?

1) Những yêu cầu đối với văn bản
tóm tắt :
2) Các bước tóm tắt văn bản :
Ghi nhớ (SGK/61)
BÀI TẬP BỔ SUNG

A. Thánh Gióng
B. Lão Hạc
C. Ý nghĩa văn chương
D. Thạch Sanh

Tiết 19 : TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ
I. THẾ NÀO LÀ TÓM TẮT VĂN
BẢN TỰ SỰ:
II. CÁCH TÓM TẮT VĂN BẢN
TỰ SỰ :

1) Những yêu cầu đối với văn bản
tóm tắt :
2) Các bước tóm tắt văn bản :
Ghi nhớ (SGK/61)

BÀI TẬP BỔ SUNG
3) Sắp xếp lại các bước tóm tắt văn bản tự sự sau đây
theo một trình tự hợp lý?
A. Xác định nội dung chính cần tóm tắt : lựa chọn
những sự việc tiêu biểu và nhân vật quan trọng.
B. Sắp xếp các nhân vật chính theo một trật tự hợp lý.

BÀI TẬP BỔ SUNG

C. Đọc kỹ toàn bộ tác phẩm cần tóm tắt để nắm chắc
nội dung của nó
.

D. Viết văn bản tóm tắt bằng lời văn của mình.

Tiết 19

:

TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ

I. THẾ NÀO LÀ TÓM TẮT VĂN
BẢN TỰ SỰ:
II. CÁCH TÓM TẮT VĂN BẢN
TỰ SỰ :

1) Những yêu cầu đối với văn bản
tóm tắt :
2) Các bước tóm tắt văn bản :
Ghi nhớ (SGK/61)
BÀI TẬP BỔ SUNG

BÀI TẬP BỔ SUNG
3) Sắp xếp lại các bước tóm tắt văn bản tự sự
sau đây theo một trình tự hợp lí ?
A. Xác định nội dung chính cần tóm tắt : lựa
chọn những sự việc tiêu biểu và nhân vật quan
trọng.
B. Sắp xếp nội dung chính theo một trật tự
hợp lí.
C. Đọc kĩ toàn bộ tác phẩm cần tóm tắt để
nắm chắc nội dung của nó
.

D. Viết văn bản tóm tắt bằng lời văn của mình.

Tiết 19 : TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ
I. THẾ NÀO LÀ TÓM TẮT VĂN
BẢN TỰ SỰ:
II. CÁCH TÓM TẮT VĂN BẢN
TỰ SỰ :

1) Những yêu cầu đối với văn bản
tóm tắt :
2) Các bước tóm tắt văn bản :
Ghi nhớ (SGK/61)
BÀI TẬP BỔ SUNG

HƯỚNG DẪN HỌC TẬP Ở NHÀ
Bài vừa học :

Tiết 19: TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ

- Cần nắm được:
+ Thế nào là tóm tắt văn bản tự sự ?
+ Những yêu cầu đối với một văn bản tóm tắt.
+ Các bước tóm tắt văn bản tự sự.
- Mỗi em chọn một văn bản tự sự đã học trong
chương trình tập tóm tắt.

Tiết 19 : TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ
I. THẾ NÀO LÀ TÓM TẮT VĂN
BẢN TỰ SỰ:
II. CÁCH TÓM TẮT VĂN BẢN
TỰ SỰ :

1) Những yêu cầu đối với văn bản
tóm tắt :
2) Các bước tóm tắt văn bản :
Ghi nhớ (SGK/61)
BÀI TẬP BỔ SUNG

HƯỚNG DẪN HỌC TẬP Ở NHÀ

Bài sắp học :

Tiết 20: LUYỆN TẬP TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ
- Đọc lại truyện ngắn "Lão Hạc" của Nam
Cao, xác định những sự việc tiêu biểu và nhân vật
quan trọng để tóm tắt (theo hướng dẫn sgk/ 61,
62)
- Hãy nêu các sự việc tiêu biểu và các nhân vật
quan trọng trong đoạn trích "Tức nước vỡ bờ".
Viết văn bản tóm tắt khoảng 10 dòng.