kể tên một bộ phận của xe và cho biết bộ
phận đó được làm từ vật liệu nào?

1. Kính chắn gió
Vật liệu :Thủy tinh

2. Khung xe
Vật liệu : thép

3.Vô lăng Nhựa,
Vật liệu : thép

Chúng ta thường sử dụng các vật liệu thông dụng
4. Nắp ca - pô
như
kim loại , nhựa, gỗ, cao su, … để tạo ra các sản
Vật liệu : Kim loại
tổng hợp
phẩm trong cuộc sống. Vậy vật liệu là gì? Các vật
liệu đó có những tính chất và ứng dụng nào quan
trọng chúng ta cùng tìm hiểu Chủ đề 4:
5. Gương chiếu hậu
Vật liệu : Nhựa, kính

7. Bánh xe
Vật liệu : Cao su
6. Khung bánh xe
Vật liệu : Nhôm

CHỦ ĐỀ 4: MỘT SỐ VẬT LIỆU, NHIÊN LIỆU, NGUYÊN
LIỆU, LƯƠNG THƯC – THỰC PHẨM THÔNG DỤNG;
TÍNH CHẤT VÀ ỨNG DỤNG CỦA CHÚNG

BÀI 11:
MỘT SỐ VẬT LIỆU
THÔNG DỤNG
(Thời lượng : 2 tiết)

BÀI 11: MỘT SỐ VẬT LIỆU THÔNG DỤNG

MỤC TIÊU
1. Trình bày được tính chất và ứng dụng của một số vật liệu
thông dụng.
2. Đề xuất được phương án tìm hiểu về một số tính chất của
một số vật liệu thông thường.
3. Thu thập dữ liệu, phân tích, thảo luận, so sánh để rút ra
được kết luận về tính chất của một số vật liệu.
4. Nêu được cách sử dụng của một số vật liệu an toàn, hiệu
quả và đảm bảo sự phát triển bền vững

1. MỘT SỐ VẬT LIỆU THÔNG DỤNG

Tìm hiểu một số vật liệu:

Kể tên một số vật
liệu trong cuộc sống
mà em biết?

1. MỘT SỐ VẬT LIỆU THÔNG DỤNG

Tìm hiểu một số vật liệu:

Sắt, thép

Gỗ

Thủy tinh

Đất sét

Nhựa

Xi măng

1. MỘT SỐ VẬT LIỆU THÔNG DỤNG

Tìm hiểu một số vật liệu:

Em hãy liệt kê các loại
đồ vật hoặc công trình
xây dựng được làm từ
những vật liệu trên?

Từ các vật liệu

Đồ vật hoặc công trình xây dựng

Sắt, thép

Từ các vật liệu

Đồ vật hoặc công trình xây dựng

Xi măng

Xây nhà

Đúc tượng

Xây cầu, cống

Từ các vật liệu

Đất sét

Đồ vật hoặc công trình xây dựng

MỘT SỐ VẬT DỤNG QUEN THUỘC

Dây điện

Phanh xe đạp

Phin pha cà phê

Lốp xe đạp

Đồ chơi lego

Tủ quần áo

THẢO LUẬN CẶP ĐÔI
( 2 phút)
Hoàn thành phiếu học tập sau:
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
-Các sản phẩm trên được làm từ những vật liệu gì?
-Tích dấu  để hoàn thành theo mẫu bảng 11.1
Vật liệu

Đồng

Sắt

Nhôm

(Copper)

(Aluminium)

(Iron)





 

Nhựa

Cao su





Gỗ

Vật dụng

Dây điện

 

Phim pha cà phê

 

 

 

 

 

 

Đồ chơi lego

 

 

 

 

 

 

Dây phanh xe đạp

 

 

 

 

 

 

Lốp xe đạp

 

 

 

 

 

 

Tủ quần áo

 

 

 

 

 

 

ĐÁP ÁN
Vật liệu
Vật dụng

Đồng

Nhôm

(Copper) (Aluminium)

Dây điện





Sắt

Nhựa Cao su Gỗ

(Iron)

 





 

 

 

 

 



 

Phin pha cà phê

 

Đồ chơi lego

 

 

Dây phanh xe
đạp
Lốp xe đạp

 

 



 

 

 

 

 

Tủ quần áo

 

 



 

 





 






 

 



BÀI 11: MỘT SỐ VẬT LIỆU THÔNG DỤNG
1. MỘT SỐ VẬT LIỆU THÔNG DỤNG

Vật liệu là gì?
* Kết luận: Vật liệu là chất hoặc hỗn hợp một số chất được con
người sử dụng như nguyên liệu đầu vào trong một quá trình sản
xuất hoặc chế tạo để làm ra những sản phẩm phục vụ cuộc
sống.

PHÂN LOẠI
Vật liệu xây dựng

Vật liệu cơ khí

Vật liệu điện tử

Vật liệu composite

Vật liệu
Vật liệu sinh học

Vật liệu hóa học

Vật liệu Silicate

Vật liệu nano

VẬT LIỆU NANO

2. MỘT SỐ TÍNH CHẤT VÀ ỨNG DỤNG CỦA VẬT LIỆU

Nhận xét tính chất của một số vật liệu

THẢO
LUẬN
NHÓM

YÊU CẦU

- Sử dụng kỹ thuật công đoạn
- Lớp chia thành 2 nhóm
- Thời gian : 5 phút
- Nội dung thảo luận :
“ Tìm hiểu tính chất của một số
vật liệu”.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Từ quan sát thực tế, em hãy cho biết một số tính chất của các vật liệu : kim
loại, cao su, nhựa, gỗ, thủy tinh, gốm. Tích dấu  để hoàn thành theo mẫu:
Cứng

Dẻo





Tính chất

Giòn Đàn
hồi

Dẫn
điện,
nhiệt
tốt

Vật liệu

Kim loại

 

 



Dễ
cháy

Bị
gỉ

Bị
ăn
mòn

 





Cao su

 

 

 

 

 

 

 

 

Nhựa

 

 

 

 

 

 

 

 

Gỗ

 

 

 

 

 

 

 

 

Thủy tinh

 

 

 

 

 

 

 

 

ĐÁP ÁN
Tính
chất

Cứng

Dẻo

Giòn

Đàn
hồi





 

 

Vật liệu

Kim loại
Cao su

 



Nhựa



Gỗ



Thủy
tinh
Gốm

 



Dẫn
Dễ cháy
điện,
nhiệt tốt



 

 



Bị ăn
mòn





 

 

 

 

 

 



 

 

 



 

 



 



 

 

 

 

 



 



 

 

 

 

 



 

Bị gỉ



2. MỘT SỐ TÍNH CHẤT VÀ ỨNG DỤNG CỦA VẬT LIỆU

Tìm hiểu khả năng bị ăn mòn của một số vật liệu

THẢO
LUẬN
NHÓM

YÊU CẦU

-Lớp chia thành 2 nhóm
-Thời gian : 3 phút
-Nội dung thảo luận :
“ Thực hành thí nghiệm và quan
sát hiện tượng”.

THÍ NGHIỆM 1

Rót một ít giấm ăn vào các cốc thuỷ tinh lần lượt
chứa các vật liệu sau: đinh sắt, miếng kính, miếng
nhựa, miếng cao su, mầu đá vôi và mẩu sành.

Em hãy mô tả hiện tượng quan sát được ở thí
nghiệm 1 vào phiếu học tập số 3

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
Mô tả hiện tượng quan sát được ở thí nghiệm 1: Mời đại diện 1 nhóm trình
bày

Vật liệu
Đinh sắt
Miếng kính
Miếng nhựa
Miếng cao su
Mẩu đá vôi
Mẩu sành

Hiện tượng quan sát

ĐÁP ÁN
Vật liệu
Đinh sắt

Hiện tượng quan sát
Có bọt khí thoát ra, bị ăn mòn

Miếng kính

Không bị ăn mòn

Miếng nhựa

Không bị ăn mòn

Miếng cao su

Không bị ăn mòn

Mẩu đá vôi

Có bọt khí thoát ra, bị ăn mòn

Mẩu sành

Không bị ăn mòn

2. MỘT SỐ TÍNH CHẤT VÀ ỨNG DỤNG CỦA VẬT LIỆU

Tìm hiểu về tính dẫn nhiệt, khả năng chịu nhiệt của
một số vật liệu
THẢO
LUẬN
NHÓM

YÊU CẦU

-Lớp chia thành 5 nhóm
-Thời gian : 3 phút
-Nội dung thảo luận :
“ Thực hành thí nghiệm và quan
sát hiện tượng”.

THÍ NGHIỆM 2

Lần lượt đốt nóng các vật liệu sau trên ngọn lửa đèn cồn (sử
dụng kẹp sắt để kẹp vật liệu khi đốt): đinh sắt, dây đồng,
mẩu gỗ, mẩu nhôm, miếng nhựa và mẩu sành. Chú ý khi
kẹp sắt có dấu hiệu nóng thì không đốt nữa và cho vật liệu
vào chậu nước tránh bị bỏng.

Em hãy cho biết vật liệu nào dễ cháy và vật liệu nào dẫn
nhiệt (cảm nhận qua dấu hiệu kẹp sắt bị nóng khi đốt).
Hoàn thành phiếu học tập số 4

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4
Em hãy cho biết vật liệu nào dễ cháy và vật liệu nào dẫn nhiệt
(cảm nhận qua dấu hiệu kẹp sắt bị nóng khi đốt). Mời đ/d tb.

Vật liệu
Đinh sắt
Dây đồng
Mầu gỗ
Mẩu nhôm
Miếng nhựa
Mẫu sành
Miếng kính

Hiện tượng quan sát

ĐÁP ÁN

Vật liệu

Hiện tượng quan sát

Đinh sắt

Dẫn nhiệt, không cháy

Dây đồng

Dẫn nhiệt, không cháy

Mẩu gỗ

Không dẫn nhiệt, dễ cháy

Mẩu nhôm

Dẫn nhiệt, không cháy

Miếng nhựa

Không dẫn nhiệt, khó cháy

Mẩu sành

Không dẫn nhiệt, không cháy

Miếng kính

Không dẫn nhiệt, không cháy

Em hãy cho biết những vật
liệu nào dễ bị ăn mòn, bị hoen
gỉ dẫn đến hư hỏng công
trình, vật dụng? Nguyên nhân
dẫn đến sự hư hỏng đó?

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 5

Hoàn thành bảng theo mẫu:
Công trình,

Hiện tượng quan sát

vật dụng

(bị ăn mòn, hoen gỉ)

Cầu sắt
Vỏ tàu biển
Bộ phận xích
xe đạp

Nguyên nhân

ĐÁP ÁN
Công trình,

Hiện tượng quan sát

vật dụng

(bị ăn mòn, hoen gỉ)

Nguyên nhân

Cầu sắt

bị ăn mòn, hoen gỉ

môi trường không khí
hoặc mưa acid

Vỏ tàu biển

bị ăn mòn, hoen gỉ

môi trường nước biển

bị ăn mòn, hoen gỉ

bởi oxygen trong
không khí

Bộ phận xích
xe đạp

2. MỘT SỐ TÍNH CHẤT VÀ ỨNG DỤNG CỦA VẬT LIỆU

Khảo sát tính chất của cao su
Đập quả bóng cao
su xuống mặt
đường hoặc ném
vào tường sẽ xảy
ra hiện tượng gì?

Kéo căng một sợi
dây cao su rồi
buông tay ra, em
có nhận xét gì?

Quả bóng nảy
lên và bật
ngược trở lại

Dây cao su bị
kéo căng, khi
buông tay ra thì
dây co lại nhanh
chóng

2. MỘT SỐ TÍNH CHẤT VÀ ỨNG DỤNG CỦA VẬT LIỆU

Thí nghiệm khảo sát tính chất của cao su:
Thí nghiệm 3
- Cho một đoạn dây cao su
vào cốc nước nóng, sau đó
lấy ra rồi cho vào cốc nước
nguội.
Quan sát sự thay đổi hình
dạng của dây cao su?
Dây cao su không thay đổi hình
dạng

Thí nghiệm 4
- Cho một viên tẩy nhỏ  (cao
su) vào cốc xăng.

Quan sát hiện tượng xảy ra ?
Cao su sẽ tan trong xăng

BÀI 11: MỘT SỐ VẬT LIỆU THÔNG DỤNG

Vậy cao su có những tính
chất quan trọng nào? Kể
tên một số ứng dụng của
cao su
Vật liệu bằng cao su không dẫn điện, không dẫn
nhiệt, có tính đàn hồi, ít bị biến đổi khi gặp nóng hay
lạnh, không tan trong nước, tan được trong xăng, ít bị ăn
mòn.

Ứng dụng của cao su

Bóng cao su

Dây thun

Săm, lốp xe

Dây kéo co dãn tập thể thao

Dép cao su

MỘT SỐ VẬT LIỆU THÔNG DỤNG
2. MỘT SỐ TÍNH CHẤT VÀ ỨNG DỤNG CỦA VẬT LIỆU

Tại sao vỏ dây điện thường được làm bằng nhựa
hoặc cao su nhưng lõi dây điện làm bằng kim loại?

- Vỏ dây điện cần làm bằng vật
liệu cách điện ( nhựa, cao su)
để an toàn khi sử dụng
- Lõi dây điện làm bằng vật
liệu dẫn điện ( đồng, nhộm) để
có thể dẫn điện tốt .

3. SỬ DỤNG VẬT LIỆU AN TOÀN, HIỆU QUẢ VÀ BẢO ĐẢM SỰ
PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

Sử dụng vật liệu an toàn, hiệu quả.

THẢO LUẬN CẶP ĐÔI
( 2 phút)
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 6
1/ Em hãy cho biết cách tốt để sử dụng các đồ vật bằng nhựa an toàn và hiệu quả?
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
……
2/ Em hãy cho biết cách tốt để sử dụng các đồ vật bằng cao su an toàn và hiệu quả?
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………...
.....
3/ Em hãy nêu một số biện pháp được sử dụng để hạn chế sự hoen gỉ của kim loại?
………………………………………………………………………………………

3. SỬ DỤNG VẬT LIỆU AN TOÀN, HIỆU QUẢ VÀ BẢO ĐẢM SỰ
PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

Sử dụng vật liệu an toàn, hiệu quả.

Hạn chế sử dụng đồ nhựa
đựng thực phẩm

Nên thay bằng đồ thủy tinh

3. SỬ DỤNG VẬT LIỆU AN TOÀN, HIỆU QUẢ VÀ BẢO ĐẢM SỰ
PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

Sử dụng vật liệu an toàn, hiệu quả.

Không sử dụng hộp nhựa đựng thực phẩm ở nhiệt độ cao hay sử dụng trong lò vi
sóng

3. SỬ DỤNG VẬT LIỆU AN TOÀN, HIỆU QUẢ VÀ BẢO ĐẢM SỰ
PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

Sử dụng vật liệu an toàn, hiệu quả.
Hạn chế cho trẻ em
chơi đồ chơi nhựa

MỘT SỐ KÍ HIỆU THƯỜNG GẶP TRÊN HỘP NHỰA

Đồ bằng cao su

- Không để cao su ở nơi có nhiệt độ quá cao ( cao su sẽ bị chảy)
hoặc ở nới có nhiệt độ quá thấp ( cao su sẽ bị giòn hoặc cứng)..
- Không để hóa chất dính vào cao su
- Không giặt tẩy bằng xà phòng hoặc xăng

Đồ bằng kim loại

- Để tránh hoen gỉ, nên ngăn cách
các vật liệu này với môi trường
bằng một số biện pháp : sơn phủ
bề mặt, bôi dầu mỡ…

Tìm hiểu việc sử dụng các vật liệu bảo đảm sự phát triển bền vững

Tòa nhà Quốc hội sử dụng vật liệu xây dựng xanh

Hãy kể tên một số vật liệu mới được sử dụng trong xây dựng đảm bảo
phát triển bền vững?

Một số vật liệu mới

Gạch không nung

Tấm Panen đúc sẵn

Cửa trượt tự động

Cửa nhôm

Một số vật liệu mới

Cửa chống cháy

Rèm ngăn lửa

Các vật liệu trên là vật liệu xây dựng xanh, thân thiện với môi trường

Hãy cho biết ưu điểm
của một số vật liệu
mới so với vật liệu
truyền thống trong
xây dựng?

CỦNG CỐ

CỦNG CỐ
1/ Điền thông tin còn thiếu theo mẫu bảng sau:
STT

Tên vật liệu

Đặc điểm/ tính chất

Công dụng

1

Kim loại

?

?

2

?

Có tính dẻo và đàn hồi

?

3

?

?

Làm cửa kính,
bể cá