BÀI 10: CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ

KHỞI ĐỘNG
Quan sát video và trả lời câu hỏi:
Chất tồn tại ở những thể nào?

1. Các thể của chất. Lấy VD?

NỘI
DUNG

2. Các thể của chất có hình dạng xác
định không?
3. Khả năng lan truyền (khả năng chảy)
như thế nào?
4. Các thể của chất có bị nén không?

BÀI 10: CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ
I. CÁC THỂ CỦA CHẤT: THỂ RẮN, THỂ LỎNG, THỂ KHÍ

BÀI 10: CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ
Thảo
luận

Phân loại các vật thể trong hình thành 3 nhóm
theo ba thể của chất
Thể rắn

Thể lỏng

Thể khí

ĐÁP ÁN

THỂ
RẮN

Con người, quả lê, quyển sách, mũ,
máy tính, chuông, tên lửa, quả bóng đá,
băng, màu sáp, bông hoa

THỂ
LỎNG

Con người, quả lê, quyển sách, mũ,
máy tính, chuông, tên lửa, quả bóng đá,
băng, màu sáp, bông hoa

THỂ
RẮN

Con người, quả lê, quyển sách, mũ,
máy tính, chuông, tên lửa, quả bóng đá,
băng, màu sáp, bông hoa

BÀI 10: CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ
I. CÁC THỂ CỦA CHẤT: THỂ RẮN, THỂ LỎNG, THỂ KHÍ

Cốc nước

Cục đá

Quả bóng bay được
bơm khí

1. Vật thể nào có hình dạng cố định?
2. Có thể dùng chất ở thể lỏng để tạo nên vật có hình dạng cố định hay không?

BÀI 10: CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ
I. CÁC THỂ CỦA CHẤT: THỂ RẮN, THỂ LỎNG, THỂ KHÍ
Thể

Hình dạng
xác định

Khả năng lan
truyền

Khả năng bị
nén

VD

Thể rắn

  có

 

 

 

Thể lỏng

  không

 

 

Thể khí

 

 

 

có

 
 

Các nhóm tiến hành 3 TN như hình và trả lời các câu hỏi sau:

PHIẾU HỌC TẬP
TN
TN1

Tiến hành
Ấn 2 đầu miếng gỗ

TN2

Hút nước màu đầy xilanh, bịt đầu
xilanh và ấn piston

TN3

Hút không khí đầy xilanh, bịt đầu
xilanh và ấn piston

Hiện tượng
Miếng gỗ không bị ép

Piston hầu như không
chuyển động

Piston chuyển động dễ
dàng

BÀI 10: CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ
I. CÁC THỂ CỦA CHẤT: THỂ RẮN, THỂ LỎNG, THỂ KHÍ
Thể

Hình dạng
xác định

Khả năng bị nén

Khả năng lan
truyền

VD.

Thể rắn

 

 

 

 

Khó nén

 

 

Dễ dàng nén

 

 

Thể lỏng
Thể khí

 
 

có
không
không

 
 

Rất khó nén

Thể rắn

NHÓM 3: Ta có thể đi
được trên mặt nước đóng
băng. Điều này thể hiện tính
chất gì của nước ở thể rắn
NHÓM 4: Dựa vào mục
em có biết Tr37. Em có
nhận xét gì về liên kết giữa
các hạt cấu tạo nên chất ở

Thể lỏng

Hoạt động nhóm

Thể khí

NHÓM 1: Khi mở lọ nước
hoa một lúc sau ngửi thấy mùi
nước hoa. Điều này thể hiện
tính chất gì của chất ở thể khí
NHÓM 2: Nước từ nhà máy
nước được dẫn đến các hộ dân
theo đường ống nước. Điều
này thể hiện tính chất gì của
chất ở thể lỏng

CẤU TẠO HẠT CỦA CHẤT

BÀI 10: CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ
I. CÁC THỂ CỦA CHẤT: THỂ RẮN, THỂ LỎNG, THỂ KHÍ

Thể

Có hình dạng
xác định
không?

Có bị nén không? Có khả năng lan truyền
(hay khả năng chảy) như
thế nào

 

có

 

Thể lỏng

 

không

Thể khí

 

không

Thể rắn

 

Rất khó nén
Khó nén

  Dễ dàng nén

  Không chảy được (không
tự di chuyển)

Lấy 2 ví dụ về
chất ở mỗi thể.

  Sắt, đá, giấy…

 Dễ dàng lan toả trong không Nước, dầu ăn…
 
gian theo mọi hướng
Không khí trong lốp
  Có thể rót được và chảy
xe, khí trong khinh
tràn trên bề mặt
khí
  cầu…

CỦNG CỐ
Bài 1: Đánh dấu x vào ô đúng nhất
Vật thể

Thể

Hình dạng

Khả năng bị nén

Xác định

Không xác Dễ bị nén
định

Khó
nén

bị Rất khó bị
nén

Muối ăn

Rắn

 

 

 

 

 

Không khí

Khí

 

 

 

 

 

Nước khoáng Lỏng  

 

 

 

 

CÂU HỎI 1

10
9
8
7
6
5
4
3
2
1

Hiện tượng nào sau đây là do hơi nước ngưng tụ?
A. Tạo thành mây
B. Gió thổi
C. Mưa rơi
D. Lốc xoáy

Đáp án:
A

BẮT
ĐẦU

CÂU HỎI 2

10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
BẮT
ĐẦU

Một số chất khí có mùi thơm được tỏa ra từ bông hoa hồng
làm ta ngửi thấy có mùi hoa thơm. Điều này thể hiện tính
chất nào của thể khí?
A. Dễ dàng nén được
B. Không có hình dạng xác định
C. Có thể lan tỏa trong không gian theo mọi hướng
D. Không chảy được.

Đáp án:

C

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Học bài và làm thí nghiệm sau. Quay lại video và sản phẩm

BÀI 10: CÁC THỂ CỦA CHẤT VÀ SỰ CHUYỂN THỂ (tt)

II. SỰ CHUYỂN THỂ CỦA CHẤT
1. SỰ NÓNG CHẢY VÀ SỰ ĐÔNG ĐẶC

Sự nóng chảy

Sự đông đặc

NHÓM 1:
- Thế nào là sự nóng chảy?
Sự nóng chảy xảy ra ở nhiệt
độ nào?
- Thế nào là sự đông đặc?
Sự đông đặc xảy ra ở nhiệt
độ nào?
NHÓM 3:
Khi để cục đá ở nhiệt độ
phòng em thấy có hiện
tượng gì? Tại sao?

Hoạt động nhóm

NHÓM 2:
Nhiệt độ nóng chảy của sắt,
thiếc và thuỷ ngân lần lượt là
1538oC, 232oC, -39oC. Hãy dự
đoán chất nào là chất lỏng ở
nhiệt độ thường.

NHÓM 4:
Quan sát Hình 2.4 và trình bày
sự chuyển thể đã diễn ra ở thác
nước khi chuyển sang mùa hè
(hình a) và khi chuyển sang
mùa đông (hình b).

ĐÁP ÁN

1. Sự nóng chảy là quá trình chuyển từ thể rắn sang thể lỏng của chất. Quá trình
này xảy ra ở một nhiệt độ gọi là nhiệt độ nóng chảy.
2. Sự đông đặc là quá trình chuyển từ thể lỏng sang thể rắn của chất. Quá trình này
xảy ra ở một nhiệt độ gọi là nhiệt độ đông đặc.
3. Ở nhiệt độ thường, thuỷ ngân là chất lỏng.
4. Khi để cục đá ở nhiệt độ phòng, cục đá sẽ chảy thành nước vì nhiệt độ nóng
chảy của nước đá là 0oC, thấp hơn nhiệt độ phòng.
5. Mùa hè: sự nóng chảy; mùa đông: sự đông đặc.

II. SỰ CHUYỂN THỂ CỦA CHẤT
2. SỰ HÓA HƠI VÀ NGƯNG TỤ

Sự hóa hơi

Sự ngưng tụ

Sự sôi

Sự bay
hơi

NHÓM 1,2:
- Nêu sự giống và khác
nhau giữa sự bay hơi và sự
ngưng tụ
Hoạt động nhóm
Sự bay
hơi
- Xảy ra
trên bề mặt
chất lỏng
- Xảy ra ở
mọi nhiệt
độ
 

Sự sôi
  - Xảy ra cả
Sự chuyển
trên bề mặt
thể từ thể
và trong
lỏng sang
lòng khối
thể khí
chất lỏng
(hơi) của
- Chỉ xảy ra
chất
ở nhiệt độ
 
sôi
 

Sự
 
chuyển
thể từ thể
lỏng sang
thể khí
(hơi) của
chất
 

Sự ngưng
tụ
- Sự
Sự
chuyển  
chuyển
thể giữa
thể từ thể
thể lỏng
khí (hơi)
và thể khí
sang thể
- Xảy ra
lỏng của
ở mọi
chất
nhiệt độ
 
 

NHÓM 3,4:
So sánh sự giống nhau và khác
nhau giữa sự bay hơi và sự sôi

Nhóm 1,2

Nhóm 3,4

KẾT LUẬN

CỦNG CỐ
2. Theo em phơi quần áo ở nơi
nắng gió có nhanh khô hơn ở
nơi ẩm ướt không? Giải thích?

1. Vì sao chất làm bình chứa phải ở thể rắn?

VỀ NHÀ
THẢO LUẬN
Câu 1: Đun nóng nước muối trong 1 xoong nhỏ, đậy vung. Khi nước sôi
nhanh chóng mở vung ra, em sẽ thấy nhiều giọt nước trên nắp vung.
a. tại sao có nước đọng lại trên nắp vung
b. Em hãy nếm xem những giọt nước đó có vị gì? Từ đó cho biết chất nào
trong nước muối đã bay hơi?
- Học bài và tìm hiểu trước bài oxygen.