Kể
chuyện
CÂY CỎ NƯỚC NAM
TẠ PHONG CHÂU - NGUYỄN QUANG
VINH - NGHIÊM ĐA VĂN

Thực hiện: EduFive

CÂY CỎ NƯỚC NAM

1.
Hướng dẫn kể chuyện
Lần 1

VIDEO
KỂ
CHUYỆN

CÂY CỎ NƯỚC NAM
Nguyễn Bá Tĩnh, tức Tuệ Tĩnh, là một danh y đời Trần. Một lần
ông dẫn các học trò đi ngược vùng Phả Lại để lên núi Nam Tào, Bắc
Đẩu, hai ngọn núi cao uy nghi sừng sững đối mặt với một vùng sông
nước hiểm trở. Dọc hai bên đường lên núi là những bụi sâm nam lá xoè
như những bàn tay, những bụi cây đinh lăng lá xanh mướt, những bụi
cam thảo nam leo vướng vít cả mặt đường. Dừng chân bên sườn núi,
ông trầm ngâm nói với học trò:
- Ta đưa các con đến đây để nói cho các con biết rõ điều mà ta suy nghĩ
nung nấu từ mấy chục năm nay. Vài học trò xì xào:
- Chắc hẳn là điều gì cao siêu lắm nên thầy mới phải nung nấu lâu đến
thế. Nguyễn Bá Tĩnh lắc đầu:

- Điều ta sắp nói với các con không cao như núi Thái Sơn, cũng chẳng xa
như biển Bắc Hải mà ở gần trong tầm tay, ở ngay dưới chân các con đó.
Tất cả học trò đều im lặng, duy có người trưởng tràng kính cẩn hỏi:
- Thưa thầy, điều thầy định nói với chúng con có phải là cây cỏ ở dưới
chân…
- Phải, ta muốn nói về ngọn cây và sợi cỏ mà hằng ngày các con vẫn dẫm
lên…Chúng chính là một đội quân hùng mạnh góp vào với các đạo hùng
binh của các bậc thánh nhân như Hưng Đạo Vương đánh tan giặc
Nguyên xâm lược. Rồi ông từ tốn kể:
- Ngày ấy, giặc Nguyên dòm ngó nước ta. Vua quan nhà Trần lo việc
phòng giữ bờ cõi rất cẩn trọng. Bên cạnh việc luyện tập dân binh, triều
đình còn cắt cử người đôn đốc rèn vũ khí, chuẩn bị voi ngựa, lương thực,
thuốc men,…

Song, từ lâu nhà Nguyên đã cấm chở thuốc men, vật dụng xuống bán cho
người Nam. Khi giáp trận tất có người bị thương và đau ốm, biết lấy gì
cứu chữa? Không chậm trễ, các thái y đã tỏa đi khắp mọi miền quê học
cách chữa bệnh của dân gian bằng cây cỏ bình thường.
Từ đó, vườn thuốc được lập ở khắp nơi. Núi Nam Tào và Bắc Đẩu chính
là hai ngọn dược sơn của các vua Trần xưa. Cây cỏ nước Nam đã góp
phần làm cho những đạo binh thêm hùng hậu, bền bỉ , khỏe mạnh, can
trường trong cuộc chiến đấu chống kẻ thù mạnh hơn mình hàng chục lần,
đông hơn mình hàng trăm lần…Kể đến đây, Bá Tĩnh chậm rãi nói:
- Ta càng nghĩ càng thêm quý từng ngọn cây, từng sợi cỏ của non sông
gấm vóc tổ tiên để lại. Ta định nối gót người xưa để từ nay về sau dân ta
có thể dùng thuốc Nam chữa cho người Nam. Ta nói để các con biết ý
nguyện của ta.

Theo con đường của danh y Tuệ Tĩnh, cho đến bây
giờ, hàng trăm vị thuốc đã được lấy từ cây cỏ nước
Nam, hàng nghìn phương thuốc đã được tổng hợp từ
phương thuốc dân gian để trị bệnh cứu người.

2.
Hướng dẫn kể chuyện
Lần 2

Chú thích
Trưởng tràng: Người đứng đầu nhóm học trò
cùng học một thầy thời xưa.
Dược Sơn: Núi thuốc.
Sâm nam, đinh lăng, cam thảo đất: tên một số
loài thảo dược.

ĐINH LĂNG
Công năng, chủ trị: Bổ khí,
tiêu thực, lợi sữa, tiêu viêm, giải
độc. Rễ Đinh lăng chữa suy
nhược cơ thể, gầy yếu, mệt mỏi,
ngủ ít, tiêu hóa kém, phụ nữ sau
đẻ ít sữa. Lá chữa cảm sốt, mụn
nhọt, giã đắp sưng tấy, sưng vú.
Thân, cành chữa thấp khớp, đau
lưng.

CAM THẢO ĐẤT
Công năng, chủ
trị: Bổ tỳ, sinh tân,
nhuận phế, thanh
nhiệt, giải độc, lợi
niệu. Chữa sốt, ho,
viêm
họng,
ban
chẩn, phế nhiệt gây
ho, rong kinh, đái
tháo đường.

3.
Luyện kể theo đoạn

Tranh
1: Danh
y Tuệ
gì ? vùng Phả Lại lên
Tranh 1: Danh y Tuệ
Tĩnh
dẫn các
học Tĩnh
trò đilàm
ngược
núi Nam Tào, Bắc Đẩu để nói một điều mà mấy chục năm nay ông
nung nấu trong lòng giảng giải cho học trò về giá trị to lớn của cây

Tranh
nhànhà
TrầnTrần
tập luyện
để làmchuẩn
gì? bị chống quân
Tranh 2:2:Quân
Quândân
dân
tập luyện
Nguyên. Quân dân nhà Trần đã lo chuẩn bị luyện tập võ nghệ rèn
vũ khí chuẩn bị voi ngựa, lương thực, thuốc men.

Tranh 3: Nhà Nguyên
chởNguyên
thuốc men,
vật dụng
Tranhcấm
3: Nhà
cấm điều
gì? xuống bán cho
người Nam, làm Vua quan nhà Trần lo nhất, khi giáp trận tất có
người bị thương và đau ốm, biết lấy gì cứu chữa.

Tranh 4:Tranh
Quân 4:
dân
nhàdân
Trần
chuẩn
thuốcbịmen
cholàm
cuộc
Quân
nhà
Trầnbịchuẩn
thuốc
gì?chiến với
quân Nguyên. Các thái y đã toả đi khắp mọi miền quê học cách chữa
bệnh trong dân gian bằng cây cỏ bình thường. Từ đó các cây thuốc được
mọc lên khắp nơi, người thì lo trồng cây, người thì lo bào chế thuốc.

Tranh
5: 5:Cây
phần
làmquân
cho dân
những
binh
Tranh
Câycỏcỏnước
nướcNam
Nam đã
gópgóp
phần
gì cho
nhàđạo
Trần?
thêm hùng hậu, bền bỉ, khoẻ mạnh, can trường trong cuộc chiến đấu
chống kẻ thù mạnh hơn mình hàng chục lần, lớn hơn mình hàng
trăm lần.

Tranh
6: Tuệ
Theo
convàđường
danh
Tuệthuốc
Tĩnh,Nam
cho như
đến thế
bâynào?
giờ,
Tranh 6:
Tĩnh
học tròcủa
phát
triểny cây
hàng trăm vị thuốc đã được lấy từ cây cỏ nước Nam, hàng nghìn
phương thuốc đã được tổng hợp từ phương thuốc dân gian để trị
bệnh cứu người.

Thi kể
một đoạn câu chuyện

Kể lại cả câu chuyện.

4.
Tìm hiểu nội dung
câu chuyện.

1. Câu chuyện kể về ai?
Câu chuyện kể về
danh y Tuệ Tĩnh.

2. Câu chuyện có ý nghĩa gì?
Câu chuyện ca ngợi danh y Tuệ Tĩnh hiểu giá
trị của cây cỏ để làm thuốc chữa bệnh,
khuyên chúng ta yêu quý thiên nhiên, yêu
quý từng ngọn cỏ, lá cây vì chúng đều có ích.

3. Vì sao truyện có tên
là “ Cây cỏ nước Nam”?
Vì hàng trăm, hàng nghìn
phương thuốc được làm ra từ
cây cỏ nước Nam.

Em có biết những bài thuốc
chữa bệnh nào từ cây cỏ
xung quanh mình?

Đau
dạ
dày
thì
ăn
nghệ
đen.
Xông
cảm
bằng
lá
bưởi,
sả,
Ăn cháo hành, tía tô để giải
hương
cảm. nhu.

5.
KỂ CHUYỆN SẮM VAI

Trong câu chuyện có những
nhân vật nào?
- Tuệ Tĩnh
- Trưởng tràng
- Người dẫn truyện

Thi
kể chuyện sắm vai

Để duy trì nguồn cây cỏ có tác dụng chữa bệnh em
cần làm gì?
Trong thiên nhiên xung quanh chúng ta có rất
nhiều
cỏ, cây
mỗicỏ
loại
cóchữa
một công
Để
duyloại
trì cây
nguồn
cócây
tác đều
dụng
bệnh
dụng,
dụng
sống luôn
của con
em
cầntác
trồng
và trong
chăm cuộc
sóc chúng
tươingười.
tốt để
Đặc chúng
biệt làtacác
loại thiết
cây (khi
có công
dụng chữa
giúp
khi cần
bị bệnh).
bệnh. Chúng ta phải biết quý những cây cỏ đó.

Một số hình ảnh các tài liệu về cây thuốc Việt Nam

Một số hình ảnh các tài liệu về cây thuốc Việt Nam

Một số hình ảnh các tài liệu về cây thuốc Việt Nam

Sâm Ngọc Linh
Sâm Ngọc Linh là một trong 5
loại nhân sâm đặc biệt nhất thế
giới.

BẠC HÀ
Công năng, chủ trị: Sơ phong, thanh
nhiệt, thấu chẩn, sơ can, giải uất, giải độc.
Chữa cảm mạo phong nhiệt, cảm cúm, ngạt
mũi, nhức đầu, đau mắt đỏ, thúc đẩy sởi
mọc, ngực sườn đầy tức.

Cỏ nhọ nồi (Cỏ mực)
Công năng, chủ trị: Chữa
các chứng huyết nhiệt, ho ra
máu, nôn ra máu, đại tiện ra
máu, tiểu tiện ra máu, chảy
máu cam, chảy máu dưới da,
băng huyết, rong huyết, râu

Diếp dại
Công
năng,
chủ
trị: Thanh nhiệt giải độc,
tiêu viêm tán kết. Chữa
mụn nhọt sang lở, tắc tia
sữa, viêm tuyến vú,

GỪNG
Công năng, chủ trị: Gừng tươi
chữa cảm mạo phong hàn, nhức
đầu, ngạt mũi, ho có đờm, nôn
mửa, bụng đầy trướng, kích thích
tiêu hóa, sát trùng, hành thủy,
giải độc ngứa do bán hạ, cua, cá.
Bào khương chữa đau bụng, lạnh
bụng, đi ngoài. Gừng khô và tiêu
khương (gừng nướng) chữa đau
bụng do lạnh, bụng đầy trướng
không tiêu, thổ tả, chân tay giá
lạnh, mạch nhỏ, đàm ẩm, ho
suyễn và thấp khớp.

HƯƠNG NHU TÍA
Tên khác: É tía
Công năng, chủ trị: Phát
hãn, thanh thử, tán thấp,
hành thủy, giảm đau. Chữa
sốt cao, say nắng, nhức
đầu, đau bụng, đi ngoài,
nôn mửa, phù thũng.

Hãy nêu lại ý nghĩa câu chuyện.
- Ca ngợi danh y Tuệ Tĩnh đã yêu
quý cây cỏ trên đất nước mình.
- Cây cỏ thiên nhiên mang lại cho
chúng ta bao điều quý giá. Chúng ta
nên giữ gìn và phát triển chúng.

CHÚC CÁC EM
HỌC TỐT