KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ
GIÁO CÙNG CÁC EM HỌC SINH
Giáo viên:…………..

KHỞI ĐỘNG

1
Trò
chơi
Bức
ảnh bí
ẩn

2

3

4

Bài học

Câu 1: Làm sao cắt nghĩa được……..!
Có nghĩa gì đâu, một buổi chiều
Nó chiếm hồn ta bằng nắng nhạt,
Bằng mây nhè nhẹ, gió hiu hiu...
QUAY LẠI

tình yêu

Câu 2: Ông Hoàng của thơ tình Việt Nma là ai?

Xuân Diệu
QUAY LẠI

Câu 3: Quê hương của cụ Nguyễn Du
ở tỉnh nào?

QUAY LẠI

Hà Tĩnh

Câu 4: Tên khúc này là gì?

QUAY LẠI

Mùa thu vàng

Trong hình dung của
bạn, bức tranh mùa
thu có những hình
ảnh, sắc màu, đường
nét đặc trưng nào?

Tiết:
THƠ DUYÊN
Xuân Diệu
Giáo viên:…………..

HÌNH THÀNH
KIẾN THỨC

I. Đọc - Tìm hiểu
chung

1. Đọc văn bản

Thơ duyên
Chiều mộng hoà thơ trên
nhánh duyên,
Mây biếc về đâu bay gấp gấp,
Cây me ríu rít cặp chim
Con cò trên ruộng cánh phân vân.
chuyền.
Chim nghe trời rộng giang thêm cánh,
Đổ trời xanh ngọc qua muônHoa lạnh chiều thưa sương xuống dần.
lá,
Thu đến - nơi nơi động tiếngAi hay tuy lặng bước thu êm,
huyền.
Tuy chẳng băng nhân gạ tỏ niềm.
Trông thấy chiều hôm ngơ ngẩn vậy,
Con đường nhỏ nhỏ gió xiêu Lòng anh thôi đã cưới lòng em.
xiêu,
Lả lả cành hoang nắng trở
chiều.
Buổi ấy lòng ta nghe ý bạn,

a. Tác giả

Xuân Diệu (1916 - 1985) tên khai
sinh là Ngô Xuân Diệu.
Quê quán: Can Lộc – Hà Tĩnh.
là một trong những nhà văn,
nhà thơ lớn của Việt Nam.

a. Tác giả
Là nhà thơ mới nhất trong
các nhà thơ mới.
Đóng góp to lớn trên nhiều lĩnh vực đối
với nền văn học VN hiện đại.

TÁC PHẨM TIÊU BIỂU

Xuân Diệu mới nhất trong các nhà
thơ mới - nên chỉ những người còn
trẻ mới thích đọc Xuân Diệu, mà
đã thích thì phải mê. Xuân Diệu
không như Huy Cận vừa bước vào
làng thơ đã được người ta dành
ngay cho chỗ ngồi yên ổn. Xuân
Diệu đến giữa chúng ta tới nay đã
ngót năm năm mà những tiếng
khen chê chưa ngớt. Người khen,
khen hết sức; người chê, chê
không tiếc lời“ – Thi nhân Việt Nam

Ngày một ngày hai cơ hồ ta
không còn để ý đến những lối
dùng chữ đặt câu quá Tây của
Xuân Diệu, ta quên cả những ý
tứ người đã mượn trong thơ
Pháp. Cái dáng dấp yêu kiều, cái
cốt cách phong nhã của điệu
thơ, một cái gì rất Việt Nam, đã
quyến rũ ta"– Thi nhân Việt Nam

b. Tác phẩm
Xuất xứ: Văn bản in
trong Tuyển tập Xuân
Diệu (Thơ), NXB Văn
học, Hà Nội, 1986, 100 101)
Thể thơ: thất ngôn (7
chữ)

Bố cục
Đoạn 1 (khổ 1):
Khung
cảnh
một buổi chiều
thu
Đoạn 2 (khổ 2, 3):
Sự hòa hợp trong
tâm hồn nhà thơ

Đoạn 3 (khổ 4, 5):
Vạn vật trong thơ
duyên trở nên có
linh tính.

Cách hiểu về từ "duyên" trong
Thơ duyên
Bức tranh thu ở đây là sự
giao hoà, giao duyên tựa
như tự nhiên mà có giữa
thiên nhiên với thiên nhiên,
con người với thiên nhiên và
con người với con người.
Thơ duyên nói về những
duyên tình đẹp đẽ ấy.

II. Suy ngẫm và
phản hồi

1. Bức tranh thiên nhiên chiều thu

Khổ thơ

Sắc

thái Duyên

tình

thiên nhiên

anh và em

Khổ 1

 

 

Khổ 2, 3

 

 

Khổ 4

 

 

Khổ 5

 

 

Khổ thơ 1
Chiều mộng hoà thơ trên
nhánh duyên,
Cây me ríu rít cặp chim
chuyền.
Đổ trời xanh ngọc qua muôn
=>
Những
từ
ngữ
chỉ
mối
lá,
quan
giữa
cácnơi
sựđộng
vật tiếng
Thu hệ
đến
- nơi
huyền.

=> Một chiều thu với cái đẹp rất
riêng

Khổ thơ 2
Con đường nhỏ nhỏ gió xiêu xiêu,
Lả lả cành hoang nắng trở chiều.
Buổi ấy lòng ta nghe ý bạn,
Lần đầu rung động nỗi thương yêu.
=> Các yếu tố tổng hòa với nhau
tạo thành một cái duyên
=> Tạo nên bức tranh với không
gian, thời gian

Khổ thơ 3
Em bước điềm nhiên không vướng chân,
Anh đi lững đững chẳng theo gần.
Vô tâm - nhưng giữa bài thơ dịu,
Anh với em như một cặp vần.

=> Nghe tiếng lòng mình,
lòng nhau cùng rung
động; sự gắn bó mặc
nhiên, anh với em đã gắn
bó như"một cặp vần".

Khổ thơ 4
Mây biếc về đâu bay gấp gấp,
Con cò trên ruộng cánh phân vân.
Chim nghe trời rộng giang thêm cánh,
Hoa lạnh chiều thưa sương xuống dần.

=> Bước chuyển sự sống,
không gian cuối buổi
chiều, trước hoàng hôn.
=> Xao động tâm hồn, gợi nhắc,
thôi thúc kết đôi.

Khổ thơ 5
Ai hay tuy lặng bước thu êm,
Tuy chẳng băng nhân gạ tỏ niềm.
Trông thấy chiều hôm ngơ ngẩn vậy,
Lòng anh thôi đã cưới lòng em.
=> Mùa thu đến rất nhẹ
=> Sự xui khiến đầy ma
lực
=> Lòng anh thôi đã cưới
lòng em

Khổ thơ

Sắc thái thiên nhiên
Duyên tình "anh" và "em"
Chiểu thu tươi vui, trong sáng, hữu
Khổ 1
Không gian, thời gian khơi gợi duyên tình.
tình, huyền diệu.
Em bước "điềm nhiên", anh đi "lững
đững"nhưng"... lòng ta"đã "nghe ý bạn",
Con đường thu nhỏ nhỏ, cây lá lả lơi,
“lần đầu rung động nỗi thương yêu". Nghe
Khổ 2 và 3 yểu điệu trong gió... mời gọi những
tiếng lòng mình, lòng nhau cùng rung động;
bước chân đôi lứa.
sự gắn bó mặc nhiên, anh với em đã gắn bó
như"một cặp vần".
Chiều thu sương lạnh xuống dần,
Tâm hồn rung động hoà nhịp với mây
chòm mây cô đơn, cánh chim cô
biếc/cò trắng/cánh chim/hoa sương/...
Khổ 4
độc..., đều tìm vể nơi chốn của mình.
Xao động tâm hồn, gợi nhắc, thôi thúc kết
Bước chuyển sự sống, không gian cuối
đôi.
buổi chiều, trước hoàng hôn.
Mùa thu đến rất nhẹ,"thu lặng",“thu
Sự xui khiến đầy ma lực:"kết duyên".
êm"; không gian chan hoà sắc thu,
Khổ 5
Trông cảnh chiều thu mà lòng "ngơ ngần",
tình thu.
khiến: Lòng anh thôi đã cưới lòng em.
Thu chiều hôm: lặng, êm, ngơ ngẩn.

2. Duyên tình “anh” – “em”
- "Anh" và "em" đều
là những tâm hồn giàu
cảm xúc; xao xuyến,
rung động trước vẻ
đẹp của thiên nhiên
chiều thu.

2. Duyên tình “anh” – “em”
- Chiều thu hữu
tình, mọi vật đều
có lứa đôi khiến
con người cũng
mong muốn có
đôi có lứa

2. Duyên tình “anh” – “em”
- Cảm xúc của
anh/em
trước
thiên nhiên chiều
thu đều có vai
trò dẫn dắt, kết
nối duyên tình
gắn
bó
giữa
"anh" và "em".

III. Tổng kết

2. Duyên tình “anh” – “em”
Trước những sắc thái và thời khắc khác nhau của bức tranh
thiên nhiên chiều thu, duyên tình giữa “anh” và “em” có sự
thay đổi như thế nào theo các khổ thơ?
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………….............
…………….............

Cảm xúc của anh và em trước thiên nhiên chiều thu giữ
vai trò như thế nào trong việc hình thành, phát triển
duyên tình gắn bó giữa “anh” và “em”?

………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
……………………..

1. Nội dung
- Qua việc miêu tả thiên
nhiên để bộc lộ tình yêu
lứa đôi, tình yêu với cuộc
sống, với con người, và
sự giao hòa, hòa hợp
tuyệt diệu giữa thiên
nhiên và con người.

1. Nội dung
- Cảm hứng chủ đạo của bài
thơ thể hiện niềm mộng mơ
của chủ thể trữ tình trước
cảnh trời đất vào thu. Trời
đất xe duyên, vạn vật hữu
duyên khiến duyên tình của
anh và em tất yếu gắn bó, vô
tình mà hữu ý.

2. Nghệ thuật
- Sử dụng các từ láy.
- Phép nhân hóa linh hoạt.
- Các từ ngữ đặc sắc một
nét khá đặc biệt trong bài
thơ là cách ngắt câu.

LUYỆN TẬP

Chỉ ra nét độc đáo trong cách
cảm nhận và miêu tả thiên
nhiên mùa thu của Xuân Diệu
qua Thơ duyên (có thể so sánh
với một vài bài thơ khác để
làm rõ nét độc đáo ấy).

VẬN DỤNG

Viết đoạn văn ngắn nêu cảm
nhận của em về bức tranh
thiên nhiên và duyên tình thể
hiện qua bài thơ.

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
Bài cũ: hệ thống bài học bằng sơ
đồ tư duy
Bài mới: hàon thành phiếu học
tập bài “Lời má năm xưa”

XIN CHÂN THÀNH
CẢM ƠN MỌI NGƯỜI
ĐÃ CHÚ Ý LẮNG
NGHE!
Giáo viên:…………..