TRÖÔØNG THCS HÙNG VƯƠNG

Kiểm tra bài cũ:
Hãy nêu thành phần cấu tạo của máu?
 * Máu gồm: - Huyết tương (chiếm 55%)

- Các tế bào máu (chiếm 45%).





nhân

+ Hồng cầu: màu hồng, hình đĩa, lõm 2 mặt, không
+ Bạch cầu: trong suốt, kích thước khá lớn, có nhân
+ Tiểu cầu: chỉ là các mảnh CTB của TB sinh tiểu cầu

Mở bài

Hiện tượng thực tế

Tiết 14 - Bài 14: BẠCH CẦU - MIỄN DỊCH

I. Các hoạt động chủ yếu của bạch cầu
Bài học trước cho em thấy trong cơ thể có những loại bạch cầu nào?:

Nghiên
cứunghiên
nội dung
SGK tin
hãySGK
chovà
biết:
Bạch
cầu
Học
sinh hãy
cứu thông
quan
sát các
trong
có vai
trò(2gì?
Khi trong
nào thì
bạch
cầu
hình
ảnh cơ
mụcthể
I, thảo
luận
người
1 bàn)
Trả
lời thể
câuhiện
hỏi vai
sau:trò đó?

Khi có vi khuẩn, vi rút xâm nhập thì bạch cầu
hình thành mấy hàng rào bảo vệ cơ thể? Đó là
những hàng rào bảo vệ nào?
Khi có vi khuẩn, vi rút xâm nhập, bạch cầu hình thành 3 hàng
rào bảo vệ cơ thể. Đó là:
• Sự thực bào
• Tạo kháng thể để vô hiệu hóa kháng nguyên
• Tiết protein đặc hiệu để phá hủy các TB đã bị nhiễm bệnh

Quan sát H 14-1 cho biết: Sự thực bào là gì? Những loại
bạch cầu nào thường thực hiện thực bào?
bào

Sự thực bào là bạch cầu hình thành chân giả bắt và
nuốt vi khuẩn vào trong tế bào rồi tiêu hóa chúng
(bạch cầu trung tính và bạch cầu môno)

Khi nào thì bạch cầu sẽ hình thành hàng rào bảo vệ thứ
hai? Hoạt động bảo vệ này do loại bạch cầu nào đảm
nhiệm?

Khi các vi rut, vi khuẩn thoát khỏi sự thực bào sẽ gặp
hoạt động bảo vệ của bạch cầu limphô B

Tế bào B bảo vê cơ thể bằng cách nào?

Tiết ra kháng thể để vô hiệu hóa kháng nguyên

Kháng nguyên là gì? Kháng thể là gì?
- Kháng nguyên là những phân tử ngoại lai có
khả
năng kích thích cơ thể tiết ra các kháng thể.
- Kháng thể là những phân tử prôtêin đặc hiệu
do cơ thể tiết ra để chống lại các kháng nguyên.

Quan sát sự tương tác giữa kháng nguyên và
kháng thể.

thể A
g
n
á
h
K

Kháng
nguyên A

hể B
T
g
n
á
Kh

Kháng
nguyên B

Tương tác giữa kháng nguyên và kháng thể theo
cơ chế nào ? Nghĩa là sao?

Khi nào thì bạch cầu sẽ hình thành hàng rào bảo vệ thứ
ba? Hoạt động bảo vệ này do loại loại bạch cầu nào
đảm nhiệm?

Khi các vi rut, vi khuẩn thoát khỏi hoạt động bảo vệ của
tế bào B và gây nhiễm cho các tế bào cơ thể, sẽ gặp
hoạt động bảo vệ của tế bào bạch cầu limphô T

Quantếsát
hình
ảnh hãy
chotiếp
biết:xúc
Tế bào
T độc
huỷ các
các
bào
T nhận
diện,
với tế
bàođã
bịphá
nhiễm,
tiết tế
bào cơ
thểhiệu
nhiễm
khuẩn,màng
virut bằng
cách
pôtêin
đặc
làmvithủng
tế bào
và nào?
phá huỷ tế bào đó .

Tại sao hình thức phá hủy tế bào lại gọi là bảo vệ
cơ thể?
Vì phá hủy tế bào bị bệnh đó để tránh lây lan
sang tế bào khác

Hãy giải thích hiện tượng nổi hạch khi bị viêm?
Hạch trong cơ thể là nơi sản sinh ra bạch cầu,
khi cơ thể bị viêm các hạch phải làm việc nhiều
hơn để sản sinh bạch cầu nhiều hơn trong việc
bảo vệ cơ thể nên hạch nổi to hơn.

Toi gà

Lỡ mồm lông móng

Heo tai xanh

Tiết 14 - Bài 14: BẠCH CẦU - MIỄN DỊCH

I. Các hoạt động chủ yếu của bạch cầu:
II. Miễn dịch:
dụ: dịch
Dịchlàđau
đỏ cơ
có thể
mộtkhông
số người
mắcmột
- Ví
Miễn
khảmắt
năng
bị mắc
bệnh,nào
nhiều
người
mắc bệnh.
bệnh
đó dù
sống không
ở môi trường
có vi Những
khuẩn, vi
người
không mắc bệnh đó có khả năng miễn
rút
gây bệnh.
dịch với bệnh này.

Miễn dịch là gì?

Tiết 14 - Bài 14: BẠCH CẦU - MIỄN DỊCH

I. Các hoạt động chủ yếu của bạch cầu:
II. Miễn dịch:
Có những loại miễn dịch nào?
Miễn
dịch
(Có 2
loại)

Miễn
dịch tự
nhiên

Miễn dịch bẩm sinh: Cơ thể có khả năng
miễn dịch từ khi mới sinh ra
Miễn dịch tập nhiễm: Cơ thể có khả năng
miễn dịch sau lần mắc bệnh đầu tiên:
Vd bệnh thủy đậu, quai bị, sởi …

Miễn dịch nhân tạo: do con người tạo ra khả năng miễn
dịch bằng cách tiêm phòng vacxin.

Tiết 14 - Bài 14: BẠCH CẦU - MIỄN DỊCH

II. Miễn dịch:
Hãy kể tên những bệnh mà con người không bị mắc
phải?
- Toi gà, lở mồm long móng…-> Miễn dịch bẩm sinh.
Sau khi bị sởi, thủy đậu 1 lần con người có mắc
bệnh này nữa không?
- Khi bị sởi, thủy đậu 1 lần con người sẽ không mắc
bệnh này nữa -> miễn dịch tập nhiễm
Việc tiêm phòng một số bệnh như: bại liệt, uốn ván,
viêm gan B, lao… là để làm gì?
- Để tạo cho cơ thể có khả năng miễn dịch với các
bệnh đó -> Miễn dịch nhân tạo

Tiết 14 - Bài 14: BẠCH CẦU - MIỄN DỊCH

I. Các hoạt động chủ yếu của bạch cầu:
II. Miễn dịch:
Nếu như cơ thể không có khả năng miễn dịch với
một số bệnh chúng ta cần phải làm gì?
- Tiêm Vắc xin để phòng bệnh.
Nếu không tiêm văcxin thì chúng ta sẽ như thế
nào?

Tiết 14 - Bài 14: BẠCH CẦU - MIỄN DỊCH
Hiện nay người ta thường tiêm cho trẻ em những loại
văcxin nào?
* Chương trình tiêm chủng mở rộng của Quốc gia: Áp
dụng cho trẻ em từ 0-9 tháng tuổi, được tiêm vắc xin
miễn phí các bệnh: viêm gan B, lao, ho gà, bạch hầu,uốn
ván, bại liệt, sởi. Mục tiêu sẽ phòng ngừa được các bệnh
truyền nhiễm đó trong tương lai.
* Cơ sở khoa học của tiêm vắc xin là:
- Đưa các vi khuẩn, virút đã được làm yếu vào cơ thể để
hình thành phản ứng miễn dịch, giúp cơ thể phản ứng
kịp thời khi vi sinh vật đó xâm nhập, để bảo vệ cơ thể.
- Yêu cầu các bậc cha mẹ cho con đi tiêm phòng, và
đảm bảo số lần tiêm nhắc lại.
-Tiêm phòng lúc cơ thể khỏe mạnh, nếu đang yếu hoặc
có dấu hiệu nhiễm bệnh thì không được tiêm phòng.

Tiết 14 - Bài 14: BẠCH CẦU - MIỄN DỊCH
Vì sao vacxin cúm, khi tiêm phòng 1 lần lại không có tác dụng lâu dài?
Muốn phòng bệnh cúm phải tiêm vacxin nhiều lần, cách nhau 6 tháng
hoặc 1 năm?
Vì virut cúm không có hình dạng nhất định, chúng thay đổi hình dạng
liên tục sau mỗi lần xâm nhập gây bệnh => hình thành virut mới thì
vacxin trước đó sẽ không còn tác dụng nữa.
Trong cuộc sống chúng ta cần làm gì để cơ thể tăng khả năng miễn
dịch? Bệnh dịch tay, chân, miệng vì sao lại thường xảy ra nhiều ở trẻ
em?
Để tăng k năng MD chúng ta cần ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, khoa học
giúp tăng cường sức khỏe cho cơ thể, giữ gìn vệ sinh sạch sẽ, thường
xuyên luyện tập TDTT…
Bệnh dịch tay, chân, miệng thường xảy ra nhiều ở trẻ em vì: trẻ em thường
không biết cách giữ gìn vệ sinh đảm bảo, dẫn tới tạo điều kiện thuận lợi cho
VK, VR phát triển làm lây lan bệnh tật.

TỔNG KẾT
B A
L
m i

Ô

n

iI

m

d
d

Þ

s
s

ù

p
c
t

H

¤

b

h
h

ù

c

b

µ

o

B¹ch cÇu tham gia b¶o vÖ c¬ thÓ b»ng mÊy c¸ch?
B¹ch cÇu nào tiÕt kh¸ng thÓ để v« hiÖu ho¸ kháng nguyên ?
B¹ch cÇu h×nh thµnh ch©n gi¶ b¾t vµ nuèt vi khuÈn råi tiªu ho¸ gọi lµ
g×?cña ng­êi dï sèng ë m«i tr­êng cã
Kh¶ n¨ng kh«ng m¾c mét sè bÖnh
t¸c nh©n g©y bÖnh gäi lµ g×?

Virut HIV là nguyên nhân gây ra bệnh AIDS. Chúng gây nhiễm
trên chính bạch cầu lim phô T, gây rối loạn chức năng của tế
bào này và dẫn tới hội chứng suy giảm miễn dịch (cơ thể
mất khả năng chống lại các vi khuẩn, virut … và thường chết
bởi các bệnh cơ hội do các vi khuẩn, virut khác gây ra như
bệnh lao, bệnh sởi …

HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
* Đối với bài học ở tiết học này:
-Học bài và trả lời các câu hỏi 1, 2, 3 SGK trang 47
- Đọc mục: Em có biết
* Đối với bài học ở tiết học sau:
- Chuẩn bị bài mới: Đông máu và nguyên tắc truyền máu
+ Cơ chế đông máu
+ Ý nghĩa của quá trình đông máu
+ Các nhóm máu ở người
+ Các nguyên tắc cần tuân thủ khi truyền máu
+ Giải thích vì sau nói nhóm máu AB là chuyên nhận,
nhóm máu O là chuyên cho.