DẤU NGOẶC KÉP

Trang - 82

Hãy
Đọc
xác
thuộc
định lòng
các tên
ghidưới
nhớ đây
tên nước ngoài nào viết sai viết
lại cho đúng.
A) Lép Tôn-xtôi.

B) Quy-dăng-xơ.

C) gia-các-ta.

D) Hi-Ma-Lay-a.

C) Gia - các- ta.

D) Hi- ma – lay - a.

DẤU NGOẶC KÉP

SGK/82

I. Nhận xét

1. Những từ ngữ và
câu đặt trong dấu
ngoặc kép dưới đây là
lời của ai ? Nêu tác
dụng của dấu ngoặc
kép:

người lính
Bác tự cho mình là “người
vâng lệnh quốc dân
dân ra
ra mặt
mặt trận”,
trận là
đầy tớ trung thành của nhân dân”.
dân
“đầy
Ở Bác, lòng yêu mến nhân dân đã
trở thành một sự say mê mãnh liệt.
Bác nói: “Tôi
Tôi chỉ có một sự ham
muốn, ham muốn tột bậc, là làm
sao cho nước ta hoàn toàn độc lập,
dân ta được hoàn toàn tự do, đồng
bào ta ai cũng có cơm ăn, áo mặc,
ai cũng được học hành.”
hành

Bác tự cho mình là “người lính vâng lệnh
quốc dân ra mặt trận”, là “đầy tớ trung thành
của nhân dân”. Ở Bác, lòng yêu mến nhân
dân đã trở thành một sự say mê mãnh liệt.
Bác nói: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham
muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn
toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do,
đồng bào ta ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai
cũng được học hành.”

Những
Những từ
từ ngữ
ngữ và
và câu
câu đặt
đặt trong
trong
dấu
dấu ngoặc
ngoặc kép
kép là
là lời
lời của
của Bác
ai?. Hồ.

- Nêu tác dụng của dấu ngoặc kép?

Dấu ngoặc kép dùng để dẫn
lời nói trực tiếp của nhân vật.

Lời nói đó có thể là:
Một từ
hay
cụm từ.

Một câu
trọn vẹn
hay
đoạn
văn.

* Từ ngữ: “người lính vâng
lệnh quốc dân ra mặt trận”,
“đầy tớ trung thành của nhân
dân.”
* Câu: “Tôi chỉ có một sự ham
muốn, ham muốn tột bậc, là làm
sao cho nước ta hoàn toàn độc
lập, dân ta được hoàn toàn tự do,
đồng bào ta ai cũng có cơm ăn,
áo mặc, ai cũng được học hành.”

Bác tự cho mình là “người lính vâng lệnh quốc

dân ra mặt trận”, là “đầy tớ trung thành của
nhân dân”. Ở Bác, lòng yêu mến nhân dân đã
trở thành một sự say mê mãnh liệt. Bác nói: “Tôi
chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là
làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta
được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có
cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.”

Khi nào dấu ngoặc kép được
dùng độc lập? Khi nào đấu ngoặc
kép được dùng phối hợp với dấu
hai chấm?

Khi
nàongoặc
dấu ngoặc
được
- Dấu
képkép
được
dùng
dùng
độc
lập?
độc lập khi lời dẫn trực tiếp

chỉ là một từ hay một cụm từ.
- Dấu ngoặc kép được dùng
Khi
nào
đấu
ngoặc
kép
phối hợp với dấu hai chấm
được
dùng
phối
hợp
với
khi lời dẫn trực tiếp là một
dấu
hai
chấm?
câu trọn vẹn hay một đoạn
văn.

3. Trong khổ thơ sau, từ lầu được dùng
với ý nghĩa gì? Dấu ngoặc kép trong
trường hợp này được dùng làm gì?

Có bạn tắc kè hoa
Xây “lầu” trên cây đa
Rét, chơi trò đi trốn
Đợi ấm trời mới ra.

Từ lầu chỉ ngôi nhà tầng cao, to,
- Từ lầu chỉ cái gì?
sang trọng, đẹp.
- Tắt
kè hoa
có xây
lầukè
theo
Tắt
kè xây
tổ trên
câyđược
– tổ tắc
nhỏ bé,
nghĩaphải
trêncái
không?
không
lầu theo nghĩa con người.
* Từ lầu
khổtắc
thơkè
được
dùng
Gọi
cáitrong
tổ của
bằng
từvới
lầu
nghĩa gì? Dấu ngoặc kép trong trường
để
đề
cao
giá
trị
của
cái
tổ
đó.
hợp này được dùng làm gì?

Dấu ngoặc kép trong trường hợp
này được dùng để đánh dấu từ lầu
là từ được dùng với ý nghĩa đặc biệt.

II. Ghi nhớ

1. Dấu ngoặc kép thường dẫn lời nói
trực tiếp của nhân vật hoặc của người
nào Dấu
đó. ngoặc kép thường dùng để
làm gì và dùng như thế nào?

Nếu lời nói trực tiếp là một câu trọn
vẹn hay một đoạn văn thì trước dấu
ngoặc kép ta thường phải thêm dấu hai
chấm.
2. Dấu ngoặc kép còn được dùng để
đánh dấu những từ ngữ được dùng với
ý nghĩa đặc biệt.

III. Luyện tập
1.Tìm lời nói trực tiếp trong đoạn văn sau:

Có lần, cô giáo ra cho chúng tôi
Em đã làm gì
một đề văn ở lớp: “Em
để giúp đỡ mẹ?”
mẹ?
Tôi loay hoay mất một lúc, rồi cầm
bút và bắt đầu viết: “Em đã nhiều lần
giúp đỡ mẹ. Em quét nhà và rửa bát
đĩa. Đôi khi, em giặt khăn mùi soa.”

Có lần, cô giáo ra cho chúng tôi một đề văn
ở lớp: “Em đã làm gì để giúp đỡ mẹ ?”
Tôi loay hoay mất một lúc, rồi cầm bút và bắt đầu
viết: “Em đã nhiều lần giúp đỡ mẹ. Em quét nhà và
rửa bát đĩa. Đôi khi, em giặt khăn mùi soa.”

Những lời nói trực tiếp trong
2. Có thể đặt những lời nói trực tiếp trong
đoạn
văn
không
thể dòng,
viết sau
xuống
đoạn văn
ở bài
tập 1 xuống
dấu
gạch ngang
dòng
không
? Vì saođầu
?
dòng
sauđầu
dấu
gạch
ngang
dòng. Vì đây không phải là lời nói
trực tiếp giữa hai nhân vật đang
nói chuyện với nhau.

3. Em đặt dấu ngoặc kép vào
chỗ nào trong các câu sau:

a) Cả bầy ong cùng nhau
xây tổ. Con nào con nấy
vữa”.
hết sức tiết kiệm “vôi
vôi vữa.

b)Trạng Quỳnh thấy có người dâng vua một
mâm đào gọi là đào trường thọ thì thản
nhiên lấy một quả mà ăn. Vua giận, ra lệnh
chém đầu Quỳnh. Quỳnh bèn tâu:
- Tâu bệ hạ, thần thấy quả đào gọi là trường
thọ thì mới lấy ăn, tưởng ăn vào thì được
sống lâu thờ vua. Không ngờ, nuốt chưa
khỏi miệng mà chết đã đến cổ. Vậy nên, xin
đức vua đổi tên quả ấy là đoản thọ và trị tội
kẻ xu nịnh dâng đào.
Vua nghe vậy bật cười, tha tội cho Trạng
Quỳnh.

3. Đặt dấu ngoặc kép vào chỗ thích
hợp trong đoạn văn sau:



b)Trạng Quỳnh thấy có người dâng vua một
mâm đào gọi là đào trường thọ thì thản nhiên lấy
một quả mà ăn. Vua giận, ra lệnh chém đầu
Quỳnh. Quỳnh bèn tâu:

- Tâu bệ hạ, thần thấy quả đào gọi là trường thọ
thì mới lấy ăn, tưởng ăn vào thì được sống lâu
thờ vua. Không ngờ, nuốt chưa khỏi miệng mà
chết đã đến cổ. Vậy nên, xin đức vua đổi tên quả
ấy là đoản thọ và trị tội kẻ xu nịnh dâng đào.
Vua nghe vậy bật cười, tha tội cho Trạng
Quỳnh.

3. Em đặt dấu ngoặc kép vào chỗ nào trong các câu sau:

a)Cả bầy ong cùng nhau xây tổ. Con nào con
nấy hết sức tiết kiệm “vôi vữa”.
b)Trạng Quỳnh thấy có người dâng vua một
mâm đào gọi là đào “trường thọ” thì thản nhiên
lấy một quả mà ăn. Vua giận, ra lệnh chém đầu
Quỳnh. Quỳnh bèn tâu:
- Tâu bệ hạ, thần thấy quả đào gọi là “trường
thọ” thì mới lấy ăn, tưởng ăn vào thì được sống
lâu thờ vua. Không ngờ, nuốt chưa khỏi miệng
mà chết đã đến cổ. Vậy nên, xin đức vua đổi tên
quả ấy là“đoản thọ”và trị tội kẻ xu nịnh dâng đào.
Vua nghe vậy bật cười, tha tội cho Trạng Quỳnh.

Trò chơi:
Ai nhanh ai đúng.

Chọn chữ cái trước câu trả lời đúng:
1. Dấu ngoặc kép thường được
dùng để dẫn lời nói trực tiếp của
nhân vật hoặc của người nào đó.
A- Đúng.

B- Sai.

Chọn chữ cái trước câu trả lời đúng:
2. Khi nào dấu ngoặc kép được dùng
độc lập?
A- Dấu ngoặc kép được dùng độc
lập khi lời dẫn trực tiếp chỉ là một
từ hay một cụm từ.
B- Dấu ngoặc kép được dùng độc
lập khi lời dẫn trực tiếp là một câu
hay một đoạn văn hoàn chỉnh.

Chọn chữ cái trước câu trả lời đúng:
Trong các câu sau, câu nào viết đúng?
A. Người xưa có câu: Trúc dẫu cháy,
đốt ngay vẫn thẳng.

B. Người xưa có câu: “Trúc dẫu
cháy, đốt ngay vẫn thẳng.”
C. Người xưa có câu “Trúc dẫu cháy,
đốt ngay vẫn thẳng.”

Học thuộc ghi nhớ
1. Dấu ngoặc kép thường dẫn lời nói
Dấu
kép thường
để
trực
tiếpngoặc
của nhân
vật hoặcdùng
của người
nào
đó.làm gì và dùng như thế nào?
Nếu lời nói trực tiếp là một câu trọn vẹn
hay một đoạn văn thì trước dấu ngoặc kép
ta thường phải thêm dấu hai chấm.
2. Dấu ngoặc kép còn được dùng để
đánh dấu những từ ngữ được dùng với ý
nghĩa đặc biệt.