BÀI 14 – MỘT SỐ
NHIÊN LIỆU

TRÒ
CHƠI

Luật chơi:

“NHANH
NHƯ
CHỚP”

+ Chia lớp thành 4 đội chơi.

+ Trong thời gian 1 phút, các đội chơi hãy liệt kê các nhiên
liệu được sử dụng trong cuộc sống hàng ngày mà em biết (sử
dụng bảng phụ). Kết thúc 1 phút, đội nào viết được nhiều
nhất và đúng nhất sẽ là đội chiến thắng.

“NH
ANH
NHƯ
CHỚ

BÀI 14

MỘT SỐ
NHIÊN LIỆU

VÒNG CHUYÊN GIA
Yêu cầu:
+ Các nhóm tìm hiểu ở nhà một số nhiên liệu
(củi, than đá, xăng, khí gas) về trạng thái, khả
năng cháy, khả năng tan trong nước, ứng dụng,
cách sử dụng nhiên liệu hiệu quả.
+ Trình bày các nội dung đã tìm hiểu qua các
sản phẩm như: video, poster, powerpoint, A0…

NHÓM 1: Tìm hiểu về nhiên liệu củi

VÒNG CHUYÊN GIA
NHÓM 2: Tìm hiểu về nhiên liệu than đá

NHÓM 3: Tìm hiểu về nhiên liệu xăng

NHÓM 4: Tìm hiểu về nhiên liệu gas

Nhiên liệu là gì?

Nhiên liệu được chia thành mấy loại?

Cồn khô
Than đá

Xăng
Củi

Than tổ ong

gas

Cồn 900
Than bùn

9

Than tổ ong

Cồn
khô

Nhiên liệu rắn

3 loại

Củi

Nhiên liệu lỏng

Xăng

gas

Nhiên liệu khí

Than bùn

Cồn 900

NHIÊN LIỆU LỎNG GỒM
RƯỢU

XĂNG

CỒN

DẦU HỎA

NHIÊN LIỆU KHÍ

Gồm: khí thiên nhiên, khí mỏ dầu, khí lò cốc, khí lò cao, khí than.

Biogas có phải là nhiên liệu không? Tại sao?

+ CH1: Nhiên liệu là gì?
+ CH2: Dựa vào trạng thái, có thể chia nhiên liệu
thành mấy loại? Đó là những loại nào? Cho ví dụ.
+ CH3: Ở một số hộ gia đình chăn nuôi gia súc
(lợn, trâu, bò…) thường làm một hầm kín chứa toàn
bộ phân chuồng. Ở đó, phân chuồng bị phân hủy và
sinh ra biogas (khí sinh học). Biogas được sử dụng
để phục vụ quá trình đun nấu. Vậy biogas có phải là
nhiên liệu không? Tại sao?
14

+ CH1: Nhiên liệu là gì?
+ CH2: Dựa vào trạng thái, có thể chia nhiên liệu thành mấy loại? Đó
là những loại nào? Cho ví dụ.
+ CH3: Ở một số hộ gia đình chăn nuôi gia súc (lợn, trâu, bò…)
thường làm một hầm kín chứa toàn bộ phân chuồng. Ở đó, phân chuồng
bị phân hủy và sinh ra biogas (khí sinh học). Biogas được sử dụng để
phục vụ quá trình đun nấu. Vậy biogas có phải là nhiên liệu không? Tại
sao?
- Câu trả lời của các câu hỏi:
+ CH1: Nhiên liệu là những chất cháy được và tỏa nhiều nhiệt.
+ CH2: Dựa vào trạng thái, có thể chia nhiên liệu thành 3 loại. Đó là
nhiên liệu rắn (than đá, củi…); nhiên liệu lỏng (xăng, cồn, dầu hỏa…);
nhiên liệu khí (khí gas, biogas…).
+ CH3: Biogas là nhiên liệu. Vì biogas dễ cháy, có tỏa nhiều nhiệt.

I. CÁC LOẠI NHIÊN LIỆU
- Nhiên liệu là những chất cháy được và khi
cháy tỏa nhiều nhiệt.
- Có 3 loại nhiên liệu :
+ Nhiên liệu rắn : củi, cồn khô, than bùn, than
tổ ong …
+ Nhiên liệu lỏng : xăng, cồn, dầu hỏa, …
+ Nhiên liệu khí : gas, biogas, khí thiên nhiên,
khí mỏ dầu, khí lò cốc, khí lò cao, khí than ...

+ CH1: Nêu tính chất chung của nhiên
liệu ?
+ CH2: Nêu cách dùng nhiên liệu (củi, than
đá, xăng, khí gas) hiệu quả, an toàn ?
+ CH3: Lợi ích của việc sử dụng nhiên liệu
hiệu quả, an toàn ?

17

+ CH1: Tính chất chung của nhiên liệu: dễ cháy, có tỏa nhiệt; hầu hết
nhẹ hơn nước; không tan trong nước.
+ CH2: Cách dùng nhiên liệu (củi, than đá, xăng, khí gas) hiệu quả, an
toàn:
- Cung cấp đủ oxygen cho quá trình cháy.
- Tăng diện tích tiếp xúc giữa không khí và nhiên liệu.
- Điều chỉnh nhiên liệu để duy trì sự cháy ở mức cần thiết nhằm cung
cấp lượng nhiệt vừa đủ với nhu cầu sử dụng, tránh lãng phí nhiên liệu.
+ CH3 : Lợi ích của việc sử dụng nhiên liệu hiệu quả, an toàn:
Tránh cháy nổ gây nguy hiểm đến con người và tài sản.
Giảm thiểu ô nhiễm môi trường.
Làm cho nhiên liệu cháy hoàn toàn và tận dụng lượng nhiệt do quá
trình cháy tạo ra.

18

TÍNH CHẤT CỦA MỘT
SỐ NHIÊN LIỆU
Nhiên liệ
u

Củi

Than đá

Xăng

Gas

Trạng thái

Rắn

Rắn

Lỏng

Khí

Khả năng cháy

Có

Có

Có

Có

Đặc điểm

Nêu tính chất chung của nhiên liệu.

Nêu cách dùng nhiên liệu
an toàn, tiết kiệm.

LỢI ÍCH CỦA VIỆC SỬ DỤNG
NHIÊN LIỆU AN TOÀN, HIỆU
QUẢ

Tránh cháy nổ gây nguy hiểm
đến con người và tài sản

Giảm thiểu
ô nhiễm môi trường

Làm cho nhiên liệu
cháy hoàn toàn và tận
dụng lượng nhiệt do
quá trình cháy tạo ra

II. NGUỒN NHIÊN LIỆU, TÍNH CHẤT VÀ CÁCH SỬ
DỤNG NHIÊN LIỆU
- Tính chất chung của nhiên liệu: dễ cháy, có tỏa
nhiệt; hầu hết nhẹ hơn nước; không tan trong
nước.
- Tính chất của nhiên liệu:
+ Than đá: rắn, không tan trong nước.
+ Cồn: lỏng, tan trong nước.
+ Xăng, dầu: lỏng, không tan trong nước.

Cách dùng nhiên liệu (củi, than đá, xăng, khí gas) hiệu quả, an toàn:
+ Cung cấp đủ oxygen cho quá trình cháy.
+ Tăng diện tích tiếp xúc giữa không khí và nhiên liệu.
+ Điều chỉnh nhiên liệu để duy trì sự cháy ở mức cần thiết nhằm cung
cấp lượng nhiệt vừa đủ với nhu cầu sử dụng, tránh lãng phí nhiên liệu.
- Lợi ích của việc sử dụng nhiên liệu hiệu quả, an toàn:
+ Tránh cháy nổ gây nguy hiểm đến con người và tài sản.
+ Giảm thiểu ô nhiễm môi trường.
+ Làm cho nhiên liệu cháy hoàn toàn và tận dụng lượng nhiệt do quá
trình cháy tạo ra.
-

Nêu một số tác động đến môi trường khi sử dụng các nhiên liệu hóa thạch.

- Một số tác động đến môi trường khi sử dụng
các nhiên liệu hóa thạch:
+ Gây biến đổi khí hậu.
+ Gây ô nhiễm nguồn đất, nước, không khí.
+ Phá hủy hệ sinh thái và đa dạng sinh học.
+ Mực nước biển dâng cao đe dọa cuộc sống con
người.

Kể tên các nguồn năng lượng tái tạo thay thế nguồn năng lượng
từ nhiên liệu hóa thạch.

MỘT SỐ NGUỒN NĂNG
LƯỢNG TÁI TẠO

Năng lượng địa nhiệt

Năng lượng mặt trời

Năng lượng gió

Năng lượng sinh học

Nhiệm vụ: Thảo luận nhóm và nêu
những ưu điểm của các nguồn năng
lượng tái tạo có thể thay thế nguồn
năng lượng từ nhiên liệu hóa thạch
vào phiếu học tập.

ƯU ĐIỂM CỦA NGUỒN
NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO

Tái tạo lại được

Bảo vệ môi trường

Chi phí hợp lí

PHIẾU HỌC TẬP
1. Hãy kể tên một số nguồn năng lượng tái tạo có thể thay
thế nguồn năng lượng từ nhiên liệu hóa thạch.
………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………….
2. Cho biết ưu điểm của các nguồn năng lượng này.
 
 
 
 

- Các nguồn năng lượng thông thường là than đá, dầu
mỏ và khí thiên nhiên (nhiên liệu hoá thạch), phải mắt
hàng triệu năm để hình thành (không tái tạo), do đó sẽ
cạn kiệt dần. Nếu như nguồn nhiên liệu hóa thạch bị cạn
kiệt thì: chiến tranh, kinh tế chậm phát triển, đời sống
của con người gặp nhiều khó khăn….
Một số nguồn năng lượng khác có thể thay thế nguồn
năng lượng từ nhiên liệu hóa thạch: thủy điện, gió, năng
lượng mặt trời, thủy triều, năng lượng sinh học, địa
nhiệt….
Ưu điểm của các nguồn năng lượng trên là: Có thể tại
tạo được, bảo vệ môi trường, giá thành không quá
cao…

III. SƠ LƯỢC VỀ AN NINH NĂNG LƯỢNG.
- Nếu như nguồn nhiên liệu hóa thạch bị cạn kiệt thì :
chiến tranh, kinh tế chậm phát triển, đời sống của con
người gặp nhiều khó khăn….
- Một số nguồn năng lượng khác có thể thay thế nguồn
năng lượng từ nhiên liệu hóa thạch : thủy điện, gió,
năng lượng mặt trời, thủy triều, năng lượng sinh học,
địa nhiệt….
- Ưu điểm của các nguồn năng lượng trên là: Có thể tái
tạo được, bảo vệ môi trường, giá thành không quá
cao…

LUYỆ
N TẬP
Hãy chọn phương án trả lời đúng trong các câu sau:

Câu 1. Nhận định nào sau đây là sai?

A. Nhiên liệu là những chất cháy được, khi cháy tỏa nhiệt và phát sáng.
Nhiên
A. BánhB.
gai      

liệu đóng
vai trò quan trọng
trong đời
sống
B. Giả cầy
C. Giò lụa      
D. Sữa
chua và sản xuất.

C. Nhiên liệu rắn gồm than mỏ, gỗ …
D. Nhiên liệu khí có năng suất tỏa nhiệt thấp, gây độc hại cho môi
trường.

Câu 2. Để sử dụng nhiên liệu cho hiệu quả cần đảm bảo yêu cầu nào
sau đây?

A. Cung cấp đủ không khí hoặc oxi cho quá trình cháy.
A. Tất cả các phương án đưa ra
B. Tăng diện
C. Ướp muối

B. Sấy khô
tích tiếp xúc của
nhiên
liệu rắn với với
D. Ướp lạnh

không khí hoặc oxi.
C. Điều chỉnh lượng nhiên liệu để duy trì sự cháy phù
hợp với nhu cầu sử dụng.
D. Cả 3 yêu cầu trên.

Câu 3. Loại nhiên liệu nào sau đây có năng suất tỏa nhiệt cao, dễ cháy
hoàn toàn?

A. Nhiên liệu khí.
B. Nhiên liệu lỏng.
C. Nhiên liệu rắn.
D. Nhiên liệu hóa thạch.

Câu 4. Để sử dụng nhiên liệu có hiệu quả cần phải cung cấp không khí
hoặc oxi

A. Vừa đủ.
B. Thiếu.
C. Dư.
D. cả B và C đều đúng.

Câu 5. Nhận định nào sau đây là đúng khi nói về ưu điểm của nguồn
năng lượng tái tạo?

A. Có khả năng tái tạo hoặc làm mới.
B. Có nguồn gốc từ lòng đất.
C. Gây ô nhiễm môi trường.
D. Chỉ sử dụng được đối với các nước có khí hậu nhiệt đới.

Câu 6. Hãy giải thích tại sao các chất khí dễ cháy hoàn toàn hơn các
chất rắn và chất lỏng?

A. Vì chất khí nhẹ hơn chất rắn và chất lỏng.
B. Vì chất khí có nhiệt độ sôi thấp hơn chất rắn và chất lỏng.
C. Vì diện tích tiếp xúc của chất khí với không khí lớn hơn.
D. Vì chất khí có khối lượng riêng lớn hơn chất rắn và lỏng.

Câu 7.  Dãy nhiên liệu nào sau đây thuộc nhóm nhiên liệu lỏng?

A. Củi, than đá, biogas.
B. Cồn, xăng, dầu hỏa.
C. Biogas, khí gas, khí mỏ dầu.
D. Củi, than đá, sáp.

Câu 8. Nguồn năng lượng có thể thay thế nguồn năng lượng từ nhiên
liệu hóa thạch là

A. Năng lượng mặt trời, năng lượng gió.
B. Dầu mỏ, thủy điện.
C. Năng lượng sinh học, khí thiên nhiên.
D. Củi, dầu mỏ.

Câu 9. Tính chất chung của nhiên liệu là

A. dễ cháy, có tỏa nhiều nhiệt.
B. dễ tan trong nước.
C. dễ cháy, nhiệt hạ thấp.
D. nặng hơn nước.

Câu 10. Lợi ích của việc sử dụng nhiên liệu hiệu quả, an toàn:
A. Tránh cháy nổ gây nguy hiểm đến con người và tài sản.
B. Giảm thiểu ô nhiễm môi trường.
C. Làm cho nhiên liệu cháy hoàn toàn và tận dụng lượng nhiệt do
quá trình cháy tạo ra.
D. Tất cả các phương án còn lại.

VẬN DỤNG
1. Hãy Đề xuất phương án kiểm chứng xăng
nhẹ hơn nước và không tan trong nước.
2. Trong gia đình em thường sử dụng nguồn
nhiên liệu nào để đun nấu? Em hãy đề xuất
biện pháp để sử dụng nhiên liệu đó một cách
hiệu quả.