1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

T

R

Á

I

N

G

H

H

Ữ

U

Í

C

H

B

I

Q

U

A

N

L

Ê

N

Đ

Ồ

N

G

Đ

Ồ

I

C

H

C

Ĩ

A

N

G

H

N

G

 M

Ế

N

H

Ữ

U

H

Ọ

C

S

I

N

H

T

I ẾÙ N

L

Ê

N

Ô

N

H

Â

N

G

N

ĐOÁN Ô CHỮ

Ĩ

A

Luyện từ và câu
Mở rộng vốn từ: Thiên nhiên.

* Bài 1: Đọc mẩu chuyện : Bầu trời
mùa thu (SGK - 87).

BẦU TRỜI MÙA THU
Tôi cùng bọn trẻ đi ra cánh đồng. Buổi sáng tháng chín mát mẻ và dễ chịu.Tôi nói với các
em:

- Các em hãy nhìn lên bầu trời mà xem. Mùa hè, nó rất nóng và cháy lên những tia sáng
của ngọn lửa. Còn bây giờ bầu trời thế nào? Hãy suy nghĩ và chọn những từ ngữ thích hợp
để miêu tả nó.
Bọn trẻ nhìn lên bầu trời và suy nghĩ. Sau vài phút, một em nói:
- Bầu trời xanh như mặt nước mệt mỏi trong ao.
- Vì sao mặt nước lại mệt mỏi? - Tôi hỏi lại.
- Thưa thầy, mùa hè, nước dạo chơi cùng những làn sóng. Mùa thu, nó mệt và đứng
lại với màu xanh nhạt. Nó mệt mỏi !
Những em khác tiếp tục nói:
- Bầu trời được rửa mặt sau cơn mưa.
- Bầu trời xanh biếc.
Cô bé Va-li-a nhỏ nhắn đứng trầm ngâm một chỗ. Tôi hỏi:
- Còn Va-li-a, vì sao em im lặng thế?
- Em muốn nói bằng những từ ngữ của mình.
- Em đã tìm được câu nào chưa?
- Bầu trời dịu dàng - Va-li-a khẽ nói và mỉm cười.
Sau đó, mỗi em đều muốn nói về bầu trời bằng từ ngữ của riêng mình:
- Bầu trời buồn bã. Những đám mây xám đang từ phương bắc trôi tới.
- Bầu trời trầm ngâm. Nó nhớ đến tiếng hót của bầy chim sơn ca.
- Bầu trời ghé sát mặt đất. Mùa hè, nó cao hơn và có những con chim én bay liệng. Còn
bây giờ chẳng có chim én nữa, vì thế bầu trời cúi xuống lắng nghe để tìm xem chim én đang
ở trong bụi cây hay ở nơi nào.

* Bài 2: Tìm những từ ngữ tả bầu trời trong mẩu chuyện
nêu trên. Những từ ngữ nào thể hiện sự so sánh? Những từ ngữ nào
thể hiện sự nhân hóa?
* Từ ngữ miêu tả khác
* Từ ngữ thể hiện sự so sánh
- rất nóng và cháy lên
- xanh như mặt nước mệt mỏi trong ao
những tia sáng của
* Từ nhữ thể hiện sự nhân hóa
ngọn lửa
- được rửa mặt sau cơn mưa
- xanh biếc
- dịu dàng
- cao hơn
- buồn bã
- trầm ngâm nhớ tiếng hót của bầy chim sơn ca
- ghé sát mặt đất
- cúi xuống lắng nghe để tìm xem chim én
đang bay ở bụi cây hay ở nơi nào

Bài tập 3: Dựa theo cách dùng từ ngữ ở mẩu
chuyện nêu trên, viết một đoạn văn khoảng 5 câu tả
một cảnh đẹp của quê em hoặc nơi em ở.

Cảnh đẹp có thể là:
+ vườn hoa, cánh đồng, dòng sông, cây
cầu,.....

Cánh đồng hoa

Cánh đồng lúa

* Quê hương mỗi người đều gắn liền với những lũy tre, cánh
đồng lúa, mái đình và đặc biệt là dòng sông quê. Dòng sông
quanh co, uốn lượn như dải lụa đào. Mặt nước buổi sáng sớm
thì yên bình, phẳng lặng như tấm áo hồng mà họa tiết là những
đám mây trắng trôi nhẹ trên bầu trời. Buổi trưa, khi ông mặt
trời tỏa những tia nắng rực rỡ xuống muôn vật, ''tấm áo'' ấy
lại như được dát vàng những sợi kim tuyến lấp lánh. Chiều tối,
mặt nước lại khoác lên mình chiếc áo đen tuyền lấp lánh do
những vì sao ban tặng. Em rất yêu dòng sông quê em.
* Dòng sông Hồng quê em sao mà yêu đến thế! Sông dịu dàng
khi trời trong, nắng đẹp, trắng xóa, ồn ào khi mùa lũ. Sông như
một người bạn lúc buồn, lúc vui, lúc giận dữ, gắt gỏng, lúc êm
dịu, hiền lành. Con sông ấy đã ôm ấp và ghi lại những kỉ niệm
tuổi thơ của em. Em yêu sông như người thân, như quê hương
Việt Trì thân yêu. Dù mai đây có đi đâu xa, em luôn nhớ về
dòng sông Hồng - dòng sông tuổi thơ em.

Chủ nhật vừa qua, em được ba mẹ cho đi tắm biển Vũng
Tàu. Những con sóng lớn đuổi nhau chạy từ ngoài xa vào. Gần
đến bờ chúng vui mừng nhảy lên rồi vừa reo to vừa lao tới đổ
ụp lên em. Nhưng ba đã nhận ra trò đùa tinh nghịch này của
sóng, ba nhảy lên vừa nhấc bổng em theo, không để cho con
sóng đổ xuống. Đợt sóng khác lại nhảy tới. Ba lại cùng em nhẹ
nhàng nhảy lên theo đúng nhịp bước sóng tới, để rồi lại thoải
mái nhảy xuống cùng với sóng. Sóng thích chí với trò chơi
này nên cứ nhảy tới, ào tới liên tiếp, không thôi. Ba và con
cũng chẳng chịu thua cứ lựa đà sóng mà cưỡi lên ngọn, không
để cho con sóng nhấn chìm. Con sóng biển thật y như đứa trẻ
tinh nghịch.

Quê hương em là một vùng nông thôn nhưng yên bình
và vô cùng tươi đẹp. Buổi sáng, khi ông mặt trời thức dậy,
cây cối cũng bừng tỉnh sau một đêm dài ngon giấc. Nắng lên,
cánh đồng trải dài như tấm thảm khổng lồ. Những chú cò
trắng nhởn nhơ dưới tầng mây rồi đáp cánh xuống cánh đồng
để ăn bữa điểm tâm. Xa xa, thấp thoáng bóng người đi tháo
nước, be bờ. Tất cả đã làm cho bức tranh của làng quê thêm
sống động.
Em sinh ra và lớn lên ở xã An Thượng, huyện Yên Thế,
tỉnh Bắc Giang. Nơi đây gắn bó với hình ảnh cây đa cổ thụ,
những mái chùa cổ kính và những cáng đồng thẳng cánh cò
bay. Mùa xuân là những năm tháng đẹp nhất ở làng em. Mùa
xuân đến, mọi người ngập tràn hạnh phúc. Cây cối đâm trồi,
nảy lộc. Những bông hoa thi nhau khoe sắc chào đón xuân.
Mùa xuân quê em thật đẹp!

Dòng sông