PHẦN VIẾT
VIẾT BÀI VĂN PHÂN TÍCH ĐẶC ĐIỂM NHÂN VẬT
TRONG MỘT TÁC PHẨM VĂN HỌC

Yêu cầu cần đạt
✔ Biết viết bài văn văn đảm bảo các bước:
chuẩn bị trước khi viết (xác định đề tài,
mục đích, thu thập tư liệu); tìm ý và lập
dàn ý, viết bài; xem lại và chỉnh sửa, rút
kinh nghiệm.
✔ Viết bài văn phân tích đặc điểm nhân vật
trong một tác phẩm văn học..

II. Hướng
dẫn phân
tích kiểu
văn bản

I. Tìm hiểu
tri thức về
kiểu bài

III. Hướng
dẫn quy
trình viết
Tiến trình
bài học
IV. Luyện
tập

I. TÌM HIỂU TRI THỨC VỀ KIỂU BÀI

I. Tìm hiểu tri thức về kiểu bài

1. Khái niệm: Bài văn phân tích đặc điểm nhân
vật văn học thuộc thể văn nghị luận văn học.
Trong đó, người viết đưa ra ý kiến bàn về đặc
điểm của các nhân vật trong một tác phẩm văn
học.

I. Tìm hiểu tri thức về kiểu bài

2.Yêu cầu đối với kiểu bài.
Yêu cầu đối với kiểu bài
Nội dung

 

Lí lẽ

 

Bằng chứng

 

Bố cục bài viết

 

Học sinh làm việc nhóm hoàn
thành bảng sau:
Yêu cầu đối với kiểu bài
Nội dung

 

Lí lẽ

 

Bằng chứng

 

Bố cục bài viết

 

I. Tìm hiểu tri thức về kiểu bài
2.Yêu cầu đối với kiểu bài.
Yêu cầu đối với kiểu bài
- Giới thiệu được nhân vật cần phân tích
Nội
- Trình bày được ý kiến của người viết về các đặc điểm khái quát từ nét tính cách,
dung
phẩm chất nhân vật.

Đưa ra lí lẽ rõ ràng, thuyết phục để làm sáng tỏ ý kiến
Lí lẽ
Đưa ra bằng chứng là các chi tiết, sự việc, lời nói, trích dẫn từ văn bản để làm sáng
Bằng
chứng tỏ lí lẽ
Bố cục - Mở bài: Giới thiệu nhân vật cần bàn luận và thể hiện ý kiến của người viết về đặc
bài viết điểm của nhân vật

- Thân bài: Giới thiệu về tác giả, tác phẩm để giúp người đọc hiểu them về nhân vật
cần phân tích. Khẳng định ý kiến về các đặc điểm của nhân vật, đưa ra lí lẽ và bằng
chứng để làm sáng tỏ ý kiến; các lí lẽ và bằng chứng được sắp xếp theo trình tự hợp
lí.
- Kết bài: Khẳng định lại ý kiến của người viết về đặc điểm nhân vật, nêu cảm nghĩ
của người viết về nhân vật.

II. HƯỚNG DẪN
PHÂN TÍCH KIỂU VĂN BẢN

II. Hướng dẫn phân tích kiểu
văn bản
Văn bản mẫu: đọc đoạn
văn SGK/ tr. 68 – 69: Phân
tích đặc điểm nhân vật cụ
Bơ – mơn trong truyện
ngắn Chiếc lá cuối cùng

Đọc đoạn văn trên và trả lời
câu hỏi
1. Bài văn viết về nhân vật nào?
Người viết đã trình bày ý kiến
những đặc điểm nào của nhân
vật?
2. Khi trình bày lí lẽ, bằng chứng
để làm rõ đặc điểm nhân vật,
cần chú ý điều gì?
3. Ở phần kết bài, tác giả bài viết
đã trình bày những nội dung gì?

II. Hướng dẫn phân tích kiểu
văn bản
Câu 1:
- Bài văn viết về nhân vật cụ Bơ-mơn trong truyện Chiếc lá cuối cùng của nhà văn ÔHen-ri.
- Người viết đã trình bày ý kiến về đặc điểm nhân vật cụ Bơ-mơn: bác họa sĩ già giàu lòng
nhân ái, có khát vọng nghệ thuật cao đẹp.
Câu 2: Khi trình bày lí lẽ, bằng chứng để làm rõ đặc điểm nhân vật cần chú ý:
- Lí lẽ cần thuyết phục, xác đáng.
- Bằng chứng cần xác thực, phong phú.
- Lí lẽ, bằng chứng cần được sắp xếp theo trình tự hợp lí.
Câu 3: Ở phần kết bài, tác giả đã khẳng định lại một lần nữa về phẩm chất, con người cụ
Bơ-mơn. Đồng thời, tác giả nêu cảm nghĩ về nhân vật, tự rút ra bài học cho bản thân trong
cuộc sống.

II. Hướng dẫn phân tích kiểu văn bản
Yêu cầu đối với kiểu bài
Nội
dung

- Giới thiệu được nhân vật cần phân tích
- Trình bày được ý kiến của người viết về các đặc điểm khái quát từ nét tính cách, phẩm
chất nhân vật.

Bài văn
mẫu




Đưa ra bằng chứng là các chi tiết, sự việc, lời nói, trích dẫn từ văn bản để làm sáng tỏ lí lẽ
Bằng

chứng
Bố cục - Mở bài: Giới thiệu nhân vật cần bàn luận và thể hiện ý kiến của người viết về đặc điểm 
bài viết của nhân vật
Lí lẽ

Đưa ra lí lẽ rõ ràng, thuyết phục để làm sáng tỏ ý kiến

- Thân bài: Giới thiệu về tác giả, tác phẩm để giúp người đọc hiểu them về nhân vật cần
phân tích. Khẳng định ý kiến về các đặc điểm của nhân vật, đưa ra lí lẽ và bằng chứng để
làm sáng tỏ ý kiến; các lí lẽ và bằng chứng được sắp xếp theo trình tự hợp lí.
- Kết bài: Khẳng định lại ý kiến của người viết về đặc điểm nhân vật, nêu cảm nghĩ của
người viết về nhân vật.

III. HƯỚNG DẪN
QUY TRÌNH VIẾT

III. Hướng dẫn quy trình viết
Đề bài: Em hãy viết một bài văn
(khoảng 400 - 500 chữ) phân
tích đặc điểm một nhân vật văn
học mà em có ấn tượng sâu sắc.

vietlanglit.co

III. Hướng dẫn quy trình viết
* Quy trình viết
Bước 1: Chuẩn bị trước khi
viết

Bước 2: Tìm ý, lập dàn ý

Bước 3: Viết bài

Bước 4: Xem lại và chỉnh sửa,
rút kinh nghiệm

Bước 1: Chuẩn bị trước khi
viết

* Xác định đề tài

* Thu thập tư liệu

Mục
đích

Đề tài

Người
đọc

Bước 1: Chuẩn bị trước khi
viết

Thông tin ấy
ở đâu?

* Xác định đề tài

* Thu thập tư liệu

Cần tìm
thông tin
nào?

Thu thập tư liệu

Học sinh làm việc nhóm
hoàn thành phiếu học tập
số 1 vào vở

Nhân vật cần phân tích:
Truyện:
Tác giả:
Phương tiện
Biểu hiện trong truyện
 
Ngoại hình
 
Lời nói:
 
Hành động
 
Suy nghĩ
Mối quan hệ với các nhân  
vật khác

Mẫu thu thập tư liệu (tham khảo
Nhân vật cần phân tích: Sọ Dừa
Truyện cổ tích: Sọ Dừa
Phương tiện
Biểu hiện trong truyện
Ngoại hình
Lời nói:

Xấu xí, dị dạng: không chân, không tay, tròn như một quả dừa
- Mẹ ơi, con là người đấy, đừng vứt con mà tội nghiệp
- Gì chứ chăn bò thì con chăn cũng được. mẹ cứ nói với phú ông cho con đến ở chăn bò

Hành động, suy - Xin mẹ không bỏ mình đi
nghĩ
- Chăn bò cho phú ông
- Thổi sáo khiến cô gái út cảm động
- Chủ động bảo mẹ xin cưới con gái phú ông và tự lo liệu mọi thứ lễ vật
- Lo đèn sách thi đỗ trạng nguyên
- Chuẩn bị vật phòng thân cho vợ trước khi đi sứ
- Đưa vợ từ trong buồng ra trước mặt hai cô chị
Mối quan hệ với - Với mẹ: Rất lễ phép, tự lập không cần mẹ lo cho bản thân
các nhân vật khác - Với phú ông: Chăn bò chăm chỉ, thông minh, giỏi giang
- Với vợ: Thủy chung, cẩn thận đề phòng xa cho tình huống xấu
- Với 2 bà chị: Nghiêm khắc, thẳng thắn trừng trị thói xấu

Tìm ý

Bước 2: Tìm ý, lập dàn ý
Đặc điểm
2

Đặc điểm
1

Nhân
vật

Đặc
điểm…

Đặc điểm
3

Tìm ý

Tham khảo tìm ý cho nhân vật Sọ Dừa

Tự chủ
thông minh,
chăm chỉ

Ngoại hình
khác thường
nhưng có ý
chí vươn lên
mạnh mẽ

SỌ
DỪA

Ngay thẳng,
biết phòng
xa…

Thủy
chung, yêu
thương

Bước 2: Tìm ý, lập dàn ý

Lập dàn ý
Giới thiệu nhân vật cần phân tích

Mở bài:

Nêu ý kiến của người viết về đặc điểm nhân vật
1. Phân tích đặc điểm thứ nhất của nhân vật
- Ý kiến về đặc điểm thứ nhất của nhân vật
- Lí lẽ
- Bằng chứng

Thân bài:

2. Phân tích đặc điểm thứ hai của nhân vật
- Ý kiến về đặc điểm thứ hai của nhân vật
- Lí lẽ
- Bằng chứng
Khẳng định lại ý kiến của người viết

Kết bài:

Nêu cảm nghĩ về nhân vật

Bước 3: Viết bài văn

* Xác định đề tài

* Dựa vào dàn ý, viết bài
văn hoàn chỉnh.

* Khi viết, cần đảm bảo
các yêu cầu đối với kiểu bài.

Chỉnh sửa bài viết

Bước 4: Xem lại và chỉnh sửa,
rút kinh nghiệm

Rút kinh nghiệm

Nếu được viết lại, em sẽ điều chỉnh như
thế nào để bài viết tốt hơn?

IV. LUYỆN TẬP

IV. Luyện tập
Dựa vào quy trình viết,
em hãy viết một bài văn (khoảng
400 - 500 chữ) phân tích đặc
điểm một nhân vật văn học mà
em có ấn tượng sâu sắc.

vietlanglit.co

THANK YOU!!!