TIẾT 6: CHỦ ĐỀ 2:
TÌM HIỂU BẢO TÀNG Ở PHÚ THỌ

• Những hiện vật, kỷ vật thời xưa được trưng
bày trong bảo tàng Hùng Vương là những tài
liệu vô cùng quý giá giúp mỗi chúng ta hiểu
thêm về nếp sống sinh hoạt của người dân ở
thời đại Hùng Vương và nhà nước Văn Lang
một thời.

• Trong chuyến hành trình về với vùng quê đất
Tổ, chắc chắn du khách không thể bỏ qua bảo
tàng Hùng Vương nằm ngay bên núi Nghĩa
Lĩnh. Đây là một trong những điểm đến thuộc
quần thể khu di tích lịch sử quốc gia Đền
Hùng. Mỗi hiện vật, khảo cổ thời Hùng Vương
được trưng bày trong bảo tàng như là một vật
chứng thiêng liêng kết nối đến những huyền
thoại của vùng đất Tổ.

1/ Bảo tàng Hùng Vương ở đâu Phú Thọ?

• Bảo tàng Hùng Vương có tọa lạc trên 1 quả
đồi thuộc xã Hy Cương - Việt Trì - Phú Thọ.
Bảo tàng sở hữu nét đẹp kiến trúc độc đáo,
khắc họa rõ nét về một thời kỳ lịch sử hào
hùng của dân tộc Việt Nam mà ai lấy khi trở về
đây đều cảm thấy tự hào và xúc động.

• Bảo tàng quốc gia Hùng Vương được thiết kế dựa trên thế giới quan của dân
tộc Việt cổ với quan niệm trời tròn - đất vuông gồm 2 tầng với diện tích lên
đến 1.000m2. Đứng từ trên đỉnh núi Nghĩa Lĩnh nhìn xuống, bảo tàng trông
giống như 1 chiếc hộp vuông khổng lồ mà đa phần mọi người đều liên tưởng
đến sự tích bánh Chưng bánh Dầy.
• Tại bảo tàng có gần 700 hiện vật gốc với tổng số 4.000 hiện vật được sưu
tập, trưng bày ở 5 phòng chuyên đề chính khắc họa và làm nổi bật những
chủ đề như: con người, đất nước thời nguyên thủy; thời dựng nước; sự
nghiệp dựng nước Văn Lang của các Vua Hùng; hay khu di tích Đền Hùng
cũng như việc thờ cúng Vua Hùng ở trên thềm đất cổ Phong Châu; Tình cảm
của nhân dân và sự quan tâm của những chế độ xã hội thời Đền Hùng.

2/ Khám phá bảo tàng Hùng Vương - Phú Thọ

• Tại bảo tàng Hùng Vương thì được phân khu rất rõ
ràng để giúp khách tham quan dễ dàng tìm hiểu.
Những hiện vật trưng bày tại bảo tàng được lựa
chọn theo 4 giai đoạn văn hóa tiêu biểu: Phùng
Nguyên, Đồng Đậu, Gò Mun, Đông Sơn. Trong đó,
những hiện vật thuộc giai đoạn văn hóa Đồng Đậu
tại bảo tàng được sưu tập vô cùng phong phú. Tất
cả những hiện vật đó đã kết nối chúng ta trở về thời
xưa của thời đại Hùng Vương và hiểu hơn về cuộc
sống của người dân thời đó.

a/ Văn hóa Phùng Nguyên
• Văn hóa Phùng Nguyên phát hiện vào nằm 1959. Đây là giai đoạn có
ý nghĩa vô cùng quan trọng ở khảo cổ Việt Nam cũng như khu vực
Đông Nam Á. Và đây cũng là sự mở đầu cho thời đại đồng thau ở
Việt Nam; là nhân tố quan trọng hình thành nên văn hóa Đông Sơn văn hóa khởi đầu nhà nước Việt Nam.
• Ngay từ khi tìm ra những hiện vật, bảo tàng quốc gia Hùng
Vương phối hợp cùng với cơ quan chức năng khai quật và đưa về
đây lưu giữ, trưng bày. Hiện vật chủ yếu được làm từ chất liệu:
xương, sừng, gốm, đá...với nhiều hình ảnh khác nhau và cho thấy
trình độ phát triển rất cao về thẩm mỹ, ý thức, nhận thức của cư dân
Phùng Nguyên. Nhờ thế mà những hiện vật tại bảo tàng đã tái hiện
lại bức tranh sinh động về thời kỳ lịch sử của thời tiền Hùng Vương.

b/ Văn hóa Đồng Đậu
• Cư dân thời kỳ văn hóa Đồng Đậu là cư dân nông nghiệp.
Sống định cư và làm ruộng ven chân đồi gò. Chăn nuôi gia
súc, khai thác những sản vật tự nhiên để đảm bảo cuộc
sống định cư lâu dài. Đặc trưng cơ bản của văn hóa Đồng
Đậu là sử dụng công cụ xương, sừng để chế tác thành các
dụng cụ như mũi tên, mũi lao có ngạnh.
• Cuộc sống vật chất và tinh thần của người Đồng Đậu đã rất
phong phú, có sự giao lưu trao đổi giữa các vùng khác ở
nước ta. Mối quan hệ nhiều chiều qua lại giữa các vùng là
một quá trình tất yếu của quy luật phát triển nhân loại.

c/ Văn hóa Gò Mun
• Đây là văn hóa tiếp nối giữa văn hóa Phùng Nguyên
và Đông Sơn. Văn hóa Gò Mun đã phản ánh rất
chân thực qua những hiện vật được trưng bày tại
bảo tàng. Những hiện vật văn hóa Gò Mun chủ yếu
được làm từ chất liệu: đồ gốm, đồ đá, đồ đồng.
Không những phong phú về chất liệu mà còn đa
dạng về loại hình công cụ, đồ dùng, sinh hoạt cũng
như nghệ thuật trang trí. Đặc trưng nhất là công cụ
sinh hoạt của 3 chất liệu đồ đồng, đồ đá, đồ gốm.

d/ Văn hóa Đông Sơn
• Là giai đoạn tái hiện rất sinh động khi tại bảo tàng được
trưng diện những hiện vật từ những di chỉ khảo cổ học
như: làng cả, gò De...Nền văn hóa này có nhiều loại hình di
chỉ cư trú, di chỉ xưởng, di chỉ mộ táng...trong đó đồ đồng
là di vật đặc trưng nhất.
• Những chiếc trống đồng - di vật lịch sử vô cùng đặc sắc và
độc đáo. Chúng ta còn thấy được nhiều sinh hoạt văn hóa,
kinh tế của thời kỳ này như: giao thông vận tải thời Hùng
Vương là đường thủy. Thế nên, con thuyền Đông Sơn trên
trống đồng chính là hình ảnh thân thuộc của con người
Việt Nam với dòng sông, bến nước, cây đa.

• Việc hình thành bảo tàng Hùng Vương ngay bên cạnh
khu di tích Đền Hùng đã đáp ứng được sự mong mỏi
của người dân Việt Nam ta cả trong và ngoài nước
khi có dịp ghé thăm đất Tổ. Bảo tàng chính là nơi
khắc họa lịch sử hào hùng dân tộc và cũng là bài học
nhắc nhở thế hệ sau phải biết kế thừa và gìn giữ
những giá trị lịch sử hào hùng mà ông cha ta để lại.
• Và nếu có dịp về thăm Phú Thọ, đừng quên ghé
thăm bảo tàng Hùng Vương để hiểu thêm về văn
hóa truyền thống và có cái nhìn sâu sắc đầy đủ nhất
về lịch sử dựng nước và giữ nước nhé bạn!