TRƯỜNG TIỂU HỌC TÂN HỒNG

TẬP LÀM VĂN LỚP 5

Tập làm văn
- Đọc đoạn mở bài gián tiếp cho bài văn tả
cảnh thiên nhiên ở địa phương em.
- Đọc đoạn kết bài mở rộng cho bài văn tả
cảnh thiên nhiên ở địa phương em.

Thuyết trình, tranh luận là gì?
Thuyết trình: trình bày trước nhiều
người một nhận định, một quan điểm
nào đó,.... nhằm thuyết phục người nghe
theo ý kiến của mình.

Tranh luận: thay phiên nhau (luân phiên
nhau) đưa ra lí lẽ và dẫn chứng để chứng
minh cho quan điểm mình đưa ra.

Tập làm văn

Thuyết trình, tranh luận
Thuyết trình, tranh luận
là đưa ra ý kiến, sau đó
dùng lí lẽ và dẫn chứng
để bảo vệ các ý kiến đó
và thuyết phục mọi

Tập làm văn

VBT/59

Luyện tập thuyết trình, tranh luận
Bài 1. Đọc lại bài Cái gì quý nhất ? (sách Tiếng Việt 5, tập 1,
trang 85-86), sau đó nhận xét:
a. Các bạn Hùng, Quý, Nam tranh luận về vấn đề gì?
b. Ý kiến của mỗi bạn như thế nào? Lí lẽ đưa ra để bảo vệ ý
kiến đó ra sao?
c. Thầy giáo muốn thuyết phục Hùng, Quý, Nam điều gì? Thầy
đã lập luận như thế nào? Cách nói của thầy thể hiện thái độ
tranh luận như thế nào?

Cái gì quý nhất?

    Một hôm, trên đường đi học về, Hùng, Quý và Nam trao đổi với
nhau xem ở trên đời này, cái gì quý nhất.
    Hùng nói: "Theo tớ, quý nhất là lúa gạo. Các cậu có thấy ai không
ăn mà sống được không?"
    Quý và Nam cho là có lí. Nhưng đi được mươi bước. Quý vội reo lên:
"Bạn Hùng nói không đúng. Quý nhất phải là vàng. Mọi người chẳng
thường nói quý như vàng là gì! Có vàng là có tiền, có tiền sẽ mua
được lúa gạo!"
    Nam vội tiếp ngay: "Quý nhất là thì giờ. Thầy giáo thường nói thì
giờ quý hơn vàng bạc. Có thì giờ mới làm ra được lúa gạo, vàng bạc!"
    Cuộc tranh luận thật sôi nổi, người nào cũng có lí, không ai chịu ai.
Hôm sau, ba bạn đến nhờ thầy giáo phân giải. Nghe xong, thầy mỉm
cười rồi nói:
-Lúa gạo quý vì ta phải đổ bao mồ hôi mới làm ra được. Vàng cũng
quý vì nó rất đắt và hiếm. Còn thì giờ đã qua thì không ai lấy lại
được, đáng quý lắm. Nhưng lúa gạo, vàng bạc, thì giờ vẫn chưa phải
là quý nhất. Ai làm ra lúa gạo, vàng bạc, ai biết dùng thì giờ? Đó

Tập làm văn
Luyện tập thuyết trình, tranh luận
Bài 1. Đọc lại bài Cái gì quý nhất ? (sách Tiếng Việt 5, tập 1,
trang 85-86), sau đó nhận xét:
a. Các bạn Hùng, Quý, Nam tranh luận về vấn đề gì?
b. Ý kiến của mỗi bạn như thế nào? Lí lẽ đưa ra để bảo vệ ý kiến đó
ra sao?
c. Thầy giáo muốn thuyết phục Hùng, Quý, Nam điều gì? Thầy đã
lập luận như thế nào? Cách nói của thầy thể hiện thái độ tranh luận
như thế nào?

Tập làm văn
Luyện tập thuyết trình, tranh luận
Bài 1. Đọc lại bài Cái gì quý nhất ? (sách Tiếng Việt 5,
tập 1, trang 85-86), sau đó nhận xét:
a. Các bạn Hùng, Quý, Nam tranh luận về vấn đề gì?
Các bạn Hùng, Quý, Nam tranh luận về vấn đề cái gì quý
nhất.

Tập làm văn
Luyện tập thuyết trình, tranh luận
Câu1: Đọc lại bài Cái gì quý nhất ? (sách Tiếng Việt 5,
tập 1, trang 85-86), sau đó nhận xét:
b. Ý kiến của mỗi bạn như thế nào? Lí lẽ đưa ra để bảo
vệ ý kiến đó ra sao?

Tranh luận về Cái gì quý nhất
Nhân vật

Ý kiến của mỗi
bạn

Lí lẽ bảo vệ ý kiến

Chẳng có ai không ăn
mà sống được, lúa gạo
nuôi sống con người
nên nó quý nhất.

Bạn Hùng

Lúa gạo

Tranh luận về Cái gì quý nhất
Nhân vật

Ý kiến của mỗi
bạn

Lí lẽ bảo vệ ý kiến

Có vàng là có tiền, có
tiền sẽ mua được lúa
gạo nên vàng là quý
nhất.

Bạn Quý

Vàng

Tranh luận về Cái gì quý nhất
Nhân vật

Ý kiến của mỗi
bạn

Lí lẽ bảo vệ ý kiến

Có thì giờ mới làm ra
lúa gạo và vàng bạc nên
thì giờ là quý nhất.

Bạn Nam

Thì giờ

Tranh luận về Cái gì quý nhất
Nhân vật

Quan niệm về cái
quý nhất

Lí lẽ bảo vệ ý kiến
- Thầy công nhận:
Lúa gạo, vàng bạc và
thì giờ đều rất quý.
Nhưng người lao
động mới là quý
nhất.

Thầy giáo

Người lao động

- Người lao động làm
ra lúa gạo, vàng bạc,
làm cho thì giờ không
trôi qua một cách vô
vị.

Tranh luận về Cái gì quý nhất
c) Ý kiến của thầy giáo
* Thầy giáo thuyết phục
học sinh công nhận điều
gì?

- Lúa gạo, vàng bạc và thì giờ đều rất quý
nhưng người lao động mới là quý nhất.

* Thầy lập luận như
thế nào?

-Thầy lập luận: Ai làm ra lúa gạo, vàng bạc, ai
biết dùng thì giờ? Đó chính là người lao động.
Không có người lao động thì không có người làm
ra lúa gạo, vàng bạc và thời gian cũng trôi qua
vô ích.

* Cách nói của thầy thể
hiện thái độ tranh luận
như thế nào?

-Tôn trọng ý kiến của ba bạn, tôn trọng
người đối thoại, cách nói có lí có tình.

Theo em yếu tố nào đã giúp thuyết trình, tranh
luận đạt hiệu quả?
-Phải có hiểu biết về vấn đề được thuyết trình, tranh luận.
-Phải có ý kiến riêng về vấn đề được thuyết trình, tranh luận.
-Phải biết cách nêu lí lẽ và dẫn chứng.
- Phải tôn trọng người tranh luận.

Câu 2. Hãy đóng vai một trong ba bạn (Hùng, Quý hoặc Nam) nêu
ý kiến tranh luận bằng cách mở rộng thêm lí lẽ và dẫn chứng để lời
tranh luận thêm thuyết phục.
Bản gốc
Hùng nói: Theo tớ quý nhất là lúa gạo. Các cậu
có thấy ai không ăn mà sống được không?
Mẫu
Hùng nói: – Theo tớ quý nhất là lúa gạo. Lúa
gạo quý như vàng. Trong bài Hạt gạo làng ta,
nhà thơ Trần Đăng khoa đã gọi hạt gạo là “
hạt vàng làng ta”. Lúa gạo nuôi sống tất cả
mọi người. Có ai trong chúng ta không ăn mà
sống được đâu?...

Tập làm văn

Luyện tập thuyết trình, tranh luận
Câu 2. Hãy đóng vai một trong ba bạn (Hùng, Quý hoặc Nam) nêu
ý kiến tranh luận bằng cách mở rộng thêm lí lẽ và dẫn chứng để lời
tranh luận thêm thuyết phục.
Theo

tớ, quý nhất là thời gian. Có
thời gian, chúng ta sẽ tích lũy
được nhiều kiến thức, làm được
nhiều việc có ích cho cuộc đời.
Nhất là thời gian qua đi sẽ không
bao giờ quay trở lại, dù có nhiều
lúa gạo hay vàng bạc đến đâu
cũng chẳng thể nào mua được.

Bạn Nam

Tập làm văn

Luyện tập thuyết trình, tranh luận
Câu 2. Hãy đóng vai một trong ba bạn (Hùng, Quý hoặc Nam) nêu
ý kiến tranh luận bằng cách mở rộng thêm lí lẽ và dẫn chứng để lời
tranh luận thêm thuyết phục.
Theo Quý nghĩ thì vàng là quý nhất. Ai cũng
bảo quý như vàng là gì. Có vàng là có tất cả,
chẳng thế mà không biết bao nhiêu người phải
bỏ xác ở những hố sâu để tìm vàng. Chắc các
bạn còn nhớ bộ phim “Thế giới vàng” của Mỹ,
họ tranh cướp, giết nhau cũng vì vàng. Có
vàng sẽ mua được nhà cửa sang trọng, mua
nhiều đất đai và lúa gạo. Có vàng sẽ có tất cả.

Bạn Quý

Tập làm văn
Luyện tập thuyết trình, tranh luận.
3. Trao đổi về cách thuyết trình, tranh luận:
a. Hãy sắp xếp những điều kiện đã lựa chọn theo
trình tự hợp lí (bắt đầu từ điều kiện quan trọng nhất) bằng
cách đánh số thứ tự vào ô trống trước nhũng điều kiện em
đã chọn:
Phải có hiểu biết về vấn đề thuyết trình, tranh luận.
- Phải nói theo ý kiến của số đông.
- Phải biết cách nêu lí lẽ và dẫn chứng.
- Phải có ý kiến riêng về vấn đề thuyết trình, tranh
luận.

Tập làm văn
Luyện tập thuyết trình, tranh luận.
3. Trao đổi về cách thuyết trình, tranh luận:
b. Khi thuyết trình, tranh luận, để tăng sức thuyết phục và
bảo đảm phép lịch sự, người nói cần có thái độ như thế
nào?

Cần có thái độ ôn tồn, hoà nhã.
- Tôn trọng ý kiến của người cùng tranh
luận.
- Tránh nóng nảy, vội vã hay bảo thủ,
không chịu nghe ý kiến đúng của người khác.

Tập làm văn

Luyện tập thuyết trình, tranh luận
(Trang 93)

Tập làm văn

Luyện tập thuyết trình, tranh luận
BÀI TẬP 1:

Dựa vào ý kiến của một nhân vật
trong mẩu chuyện dưới đây, em hãy mở
rộng lý lẽ và dẫn chứng để thuyết trình,
tranh luận cùng các bạn:

Đất, Nước, Không khí và Ánh sáng đều tự cho mình là
người cần nhất đối với cây xanh.
Đất nói:
- Tôi có chất màu để nuôi cây lớn, không có tôi, cây
không thể sống được!
Nước kể công:
- Nếu chất màu không có nước vận chuyển thì cây có lớn
lên được không?
Không khí chẳng chịu thua:
- Cây xanh rất cần khí trời, không có khí trời thì tất cả
cây cối đều chết rũ.
Còn Ánh Sáng nhẹ nhàng nói:
- Cây cối dù có đủ đất, nước, không khí nhưng thiếu ánh
sáng thì sẽ không thể nào có màu xanh thì còn gọi là cây
xanh sao được!

BÀI TẬP 1: (SGK/93):

Nhân vật

Ý kiến

Lý lẽ, dẫn chứng

Đất

Cây cần đất nhất

Đất có chất màu nuôi cây

Nước

Cây cần nước nhất

Nước vận chuyển chất màu

Cây cần không khí
nhất
Cây cần ánh sáng
nhất

Cây không thể sống thiếu
không khí
Thiếu ánh sáng cây sẽ
không còn màu xanh

Không khí
Ánh Sáng

BÀI TẬP 1: (SGK/93):

Mở rộng lí lẽ, dẫn chứng để thuyết trình, tranh luận về vấn
đề của Đất, Nước, Không khí, Ánh sáng.

Cây xanh cần cả: Đất - Nước - Không khí và Ánh sáng

BÀI TẬP 2 (SGK/94):

Hãy trình bày ý kiến của em nhằm thuyết phục mọi
người thấy rõ sự cần thiết của cả trăng và đèn trong bài ca
dao sau:
Đèn khoe đèn tỏ hơn trăng
Đèn ra trước gió còn chăng hỡi đèn?
Trăng khoe trăng tỏ hơn đèn
Cớ sao trăng phải chịu luồn đám mây?

BÀI TẬP 2: (SGK/94):

Đèn khoe đèn tỏ hơn trăng
Đèn ra trước gió còn chăng hỡi đèn?
Trăng khoe trăng tỏ hơn đèn
Cớ sao trăng phải chịu luồn đám mây?

Tập làm văn

Luyện tập thuyết trình, tranh luận
Theo em, trong cuộc sống, cả đèn lẫn trăng đều cần thiết.
Đèn ở gần nên soi rõ hơn, giúp người ta đọc sách, làm việc lúc
tối trời. Tuy thế, đèn cũng không thể kêu ngạo với trăng, vì đèn
ra trước gió thì tắt. Dù là đèn điện cũng có thể mất điện. Đèn
dầu lẫn đèn điện chỉ soi sáng được một nơi.
Còn trăng là nguồn sáng tự nhiên, không sợ gió, không sợ mất
nguồn điện.. Trăng soi sáng muôn nơi. Trăng làm cho cuộc
sống thêm tươi đẹp, thơ mộng. Trăng gợi cảm hứng sáng tác
cho bao nhà thơ, họa sĩ,…Tuy thế, trăng cũng không thể kiêu
ngạo mà khinh thường đèn. Trăng khi mờ, khi tỏ, khi khuyết,
khi tròn. Dù có trăng, người ta vẫn cần đèn để đọc sách, làm
việc ban đêm. Bởi vậy, cả trăng lẫn đèn đều cần thiết cho con
người.

CHÚC CÁC EM
CHĂM NGOAN,
HỌC TỐT