1.
2.
3.
4.
5.
6.

Trương Thị Phương Thảo
Long Thị Mỹ Duyên
Võ Thu Thảo
Cao Tú Anh
Trần Thị Hồng Mảnh
Trượng Thanh Hóa

CHƯƠNG 3:
CHỦ NGHĨA DUY VẬT LỊCH SỬ

1. Chủ nghĩa duy vật lịch sử là gì?
Chủ nghĩa duy vật lịch sử là hệ thống quan
điểm duy vật biện chứng về xã hội của triết học
Mác-Lênin, là kết quả của sự vận dụng phương
pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và
phép biện chứng duy vật vào việc nghiên cứu đời
sống xã hội và lịch sử nhân loại.
VD: Thời nguyện thủy, người vượn cổ => con người
hiện nay

2. Quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với
trình độ phát triển của lực lượng sản xuất:
a/ Khái niệm về lực lượng sản xuất, quan hệ sản
xuất:
- Lực lượng sản xuất chính là toàn bộ các nhân tố
vật chất, kỹ thuật của quá trình sản xuất, chúng
tồn tại trong mối quan hệ biện chứng với nhau
tạo ra sức sản xuất làm cải biến các đối tượng
trong quá trình sản xuất, tức tạo ra năng lực thực
tiễn làm biến đổi các đối tượng vật chất của giới
tự nhiên theo nhu cầu nhất định của con người và
xã hội.

- Quan hệ sản xuất là mối quan hệ kinh tế giữa
người với người trong quá trình sản xuất (sản xuất
và tái sản xuất xã hội).
Quan hệ sản xuất bao gồm: quan hệ sở hữu đối
với tư liệu sản xuất, quan hệ trong tổ chức - quản lý
quá trình sản xuất và quan hệ trong phân phối kết
quả của quá trình sản xuất đó.
=> Những quan hệ này tồn tại trong mối quan hệ
thống nhất và chi phối, tác động lẫn nhau trên cơ sở
quyết định của quan hệ sở hữu về tư liệu sản xuất.

b/ Mối quan hệ biện chứng giữa lực lượng sản
xuất và quan hệ sản xuất:
- Mối quan hệ giữa lực lượng sản xuất và
quan hệ sản xuất là mối quan hệ thống nhất
biện chứng, trong đó lực lượng sản xuất quyết
định quan hệ sản xuất và quan hệ sản xuất tác
động trở lại lực lượng sản xuất.

LLSX

QHSX

-Mối quan hệ giữa lực lượng sản xuất và quan
hệ sản xuất là mối quan hệ thống nhất có bao
hàm khả năng chuyển hóa thành các mặt đối lập
và phát sinh mâu thuẫn.
-Trong phạm vi tương đối ổn định của một hình
thức kinh tế xác định, lực lượng sản xuất của xã
hội được bảo tồn, không ngừng được khai thác sử dụng và phát triển trong quá trình sản xuất và
tái sản xuất của xã hội. nhưng chính sự phát
triển của lực lượng sản xuất lại luôn luôn tạo ra
khả năng phá vỡ sự thống nhất của nó với
những hình thức kinh tế hiện thực.

- Khi quan hệ sản xuất kìm hãm sự phát triển
của lực lượng sản xuất, thì theo quy luật
chung, quan hệ sản xuất sẽ được thay thế
bằng quan hệ sản xuất mới phù hợp với trình
độ phát triển của lực lượng sản xuất để thúc
đẩy lực lượng sản xuất phát triển. Tuy nhiên,
việc giải quyết mâu thuẫn giữa lực lượng sản
xuất và quan hệ sản xuất thì không giản đơn.
Nó phải thông qua nhận thức và hoạt động cải
tạo xã hội của con người. Trong xã hội có giai
cấp phải thông qua đấu tranh giai cấp, thông
qua cách mạng xã hội.