Phßng gi¸o dôc huyÖn lý Nh¢n
Tr­êng THCS Nh©n Phó

chµo mõng c¸c thÇy c« gi¸o

vµ c¸c em häc sinh th©n yªu!

GI¸O VI£N: Lª B¸ D©n

Mµng tÕ bµo
TÕ bµo chÊt

Nh©n

NhiÔm s¾c thÓ

ADN

Ch­¬ng III. AND vµ GEN
Bµi 15: ADN
I. CÊu t¹o ho¸ häc cña ph©n tö ADN
 - ADN được cấu tạo từ những

nguyênADN
tố C,
H, O,
và từ
P những nguyên tố nào ?
được
cấuNtạo
- ADN
có kích thước và khối lượng phân tử
Vì sao nói AND thuộc loại đại phân tử ?
lớn

Bµi 15: ADN
I. CÊu t¹o ho¸ häc cña ph©n tö ADN
 - Đơn phân cấu tạo nên ADN gồm 4 loại nuclêotit là :
A
G
T
X
T
A
G
X
T
A
G
X
T
A
G

T
X
A
G
A
T
X
G
A
T
X
G
A
T
X

Mét ®o¹n ph©n tö
ADN (m¹ch th¼ng)

A- Ađênin
T- Timin
G- Guanin
X- Xitôzin

Bµi 15: ADN
I. CÊu t¹o ho¸ häc cña ph©n tö ADN
Dosao
đâumà
màphân
ADNtử
cóADN
tính đặc
trưng
Vì
có tính
đa ?dạng ?
 - ADN được đặc trưng bởi số lượng thành phần và
trình tự sắp xếp của các nuclêôtit
- Do trình tự sắp xếp khác nhau của 4 loại nuclêôtit đã
tạo nên tính đa dạng của phân tử ADN

Bµi 15: ADN
I. CÊu t¹o ho¸ häc cña ph©n tö ADN
T

TÝnh ®a d¹ng
2
T

T

T

1
G

G

X

X

T
A

G

T
A

G

X

T

3
T

4
T

X
G

G

X

X

T
A

T
A

T
A

GX

T

G

Bµi 15: ADN
II. Cấu trúc không gian của phân tử ADN

Naêm 1953,
J.Oatson vaø
F.Crick coâng
boá moâ hình cuûa
ADN vaø xem
nhö laø moâ hình
cuûa söï soáng

G

A

T

G

X

20 A0

X

A

34 A0

T

(?) Caùc loaïi nucleotit naøo giöõa 2 maïch
ñôn lieân keát vôùi nhau thaønh töøng caëp?
ADN laø moät chuoãi
xoaén keùp gồm 2 mạch
song song xoắn đều
quanh một trục töø traùi
sang phaûi. Ñöôøng kính
voøng xoaén 20Ao, 1 chu
kì xoaén 34A0
Giöõa 2 maïch ñôn thì A
lieân keát vôùi T vaø G lieân
keát vôùi X theo nguyeân
taéc boå sung


(?) Aùp duïng nguyeân taéc boå sung giöõa 2 maïch ñôn cuûa
phaân töû ADN vieát trình töï nucleotit treân maïch ñôn coøn laïi?

A
G

T

X T
G

T
A

T

A

X T

A

G

T X

A

A
G

A

X T

A

G

T

X

A

T

 hệ quả của nguyên tắc bổ sung

Nhaä
soáXnucleotit loaïi A vôùi
A =nTxeù
vaøt veà
G=
nucleotit loaïi T; nucleotit loaïi G vôùi
nucleotit loaïi X?
N=A+T+G+X =2(A+G)
Neáu goïi N laø toång soá nucleotit treân ADN
0
thì
N Atính
nhön theá
naøocaë
? p nucleotit. Vaäy
13,4
chu
kì xoaé
coù 10
khoaûng caùch giöõa 2 nucleotit keá nhau laø
N? u daøi cuû0a ADN thì l tính nhö
Goïi nhieâ
l laø chieà
bao
u
l ADNnaø
.3,4 ( A )
theá
o?

2

A T
Do A=T vaø G = X neân tæ soá
laø ñaëc
G X
tröng cho töøng loaøi.

Bµi 15: ADN
I. CÊu t¹o ho¸ häc cña ph©n tö ADN
- AND ®­îc cÊu t¹o tõ c¸c nguyªn tè : C, H, O, N, P.

- ADN thuéc lo¹i ®¹i ph©n tö, cÊu t¹o theo nguyªn t¾c ®a ph©n.
- §¬n ph©n lµ Nuclª«tit thuéc 4 lo¹i : A, T, G, X.
- ADN cã tÝnh ®a d¹ng vµ ®Æc thï.

II. CÊu tróc kh«ng gian cña ph©n tö ADN
- AND lµ mét chuçi xo¾n kÐp gåm hai m¹ch song song, xo¾n ®Òu.
- C¸c Nuclª«tit gi÷a hai m¹ch ®¬n liªn kÕt víi nhau thµnh tõng cÆp
theo NTBS : A – T ; G –X

Bài tập củng cố

Bµi tËp 1 : §iÒn tõ (côm tõ) thÝch hîp vaß chç … trong
sè l­îng
chuçi xo¾n kÐp
c¸c c©u sau : ®¹i ph©n tö
®a ph©n

®a d¹ng

T

Nuclª«tit
c¬ së ph©n tö
X
Ph©n tö ADN ®­îc cÊu t¹o tõ c¸c nguyªn tè C, H, O, N vµ P. AND thuéc lo¹i
…................... ®­îc cÊu t¹o theo nguyªn t¾c ….................. mµ ®¬n ph©n lµ
… .................thuéc 4 lo¹i : A, T, G, X.
AND cña mçi loµi ®­îc ®Æc thï bëi ……….........thµnh phÇn,vµ tr×nh tù s¾p xÕp
cu¶ c¸c Nuclª«tit. Do tr×nh tù s¾p xÕp kh¸c nhau cña 4 lo¹i Nuclª«tit ®· t¹o
nªn tÝnh … ....................cña ADN. TÝnh ®a d¹ng vµ tÝnh ®Æc thï cña ADN lµ
… ........................cho tÝnh ®a d¹ng vµ tÝnh ®Æc thï cña c¸c loµi sinh vËt.
ADN lµ mét …......................... gåm 2 m¹ch song song, xo¾n ®Òu. C¸c
Nuclª«tit gi÷a 2 m¹ch ®¬n liªn kÕt víi nhau thµnh tõng cÆp theo NTBS : A
liªn kÕt víi …...., G liªn kÕt víi …......, chÝnh nguyªn t¾c nµy ®¹o nªn tÝnh
chÊt bæ sung cña hai m¹ch ®¬n.

Bµi tËp 2 : §¸nh dÊu vµo ch÷ c¸i chØ ý tr¶ lêi ®óng
1. Nh÷ng yÕu tè nµo d­íi ®©y qui ®Þnh tÝnh ®Æc thï cña mçi lo¹i ADN:
a. ADN tËp trung trong nh©n tÕ bµo vµ cã khèi lư­îng æn ®Þnh, ®Æc trư­ng cho
mçi loµi.
b. C¸c lo¹i Nuclª«tÝt gi÷a 2 m¹ch liªn kÕt víi nhau thµnh tõng cÆp theo
nguyªn t¾c bæ sung.
c. Sè lư­îng, thµnh phÇn vµ tr×nh tù s¾p xÕp cña c¸c Nuclª«tÝt trong ph©n tö
ADN.
d. C¶ a,b vµ c.

2. Theo NTBS, vÒ sè l­ưîng ®¬n ph©n, nh÷ng trư­êng hîp nµo sau ®©y lµ ®óng
a. A + G = T + X
b. A = T; G = X
c. A + T + G = A + X + T
d. A + X + T = G +X + T

Cho một mạch AND mẫu
Hãy tìm đoạn tương ứng 1,2 hay 3

20
11
15
13
17
16
14
12
19
18
10
0123456789

T
X
G
G

A
G
T
X
T

A
T

A
G
X
T
A
G
X
T
A
G

MÉu

X
G
A
A
X
T
A
T
X

1

T

T

X
A
G
A
T

X

X
G
A
T
X
G
A
T
X

2

A

G
A
G
X
T
A
T
X
G
A
T
X

3

Lùa chän ch­a chÝnh x¸c!
xin mét trµng vç tay an ñi?
A
G
T
X
T
A
G
X
T
A
G
X
T
A
G

T

T

T

X
G
G
A
T

X
A
G
A
T

X
A
G
A
G

X
G
A
A

X
G
A
T

X
T
A
T

X
T
A
T

X
G
A
T

X
G
A
T

X

X

X

Lùa chän chÝnh x¸c _ ®iÓm: 9 phÈy 5

A
G
T
X
T
A
G
X
T
A
G
X
T
A
G

T

T

T

X
G
G
A
T

X
A
G
A
T

X
A
G
A
G

X
G
A
A

X
G
A
T

X
T
A
T

X
T
A
T

X
G
A
T

X
G
A
T

X

X

X

Lùa chän ch­a chÝnh x¸c!
xin mét trµng vç tay an ñi?
A
G
T
X
T
A
G
X
T
A
G
X
T
A
G

T

T

T

X
G
G
A
T

X
A
G
A
T

X
A
G
A
G

X
G
A
A

X
G
A
T

X
T
A
T

X
T
A
T

X
G
A
T

X
G
A
T

X

X

X

Bài 3 . Moät phaân töû ADN coù 3000 nucleotit,
trong ñoù A =900.
a.Xaùc ñònh chieàu daøi cuûa gen?
b. Tính soá nucleotit moãi loaïi?
Áp dụng công thức :

L=

N
3000
3,4 
3,4 5100 A0
2
2

Vì N = 2(A + G)  G = N – 2A/2 =

= 3000 – 900x2/2= 600 (nu)
Aùp duïng nguyeân taéc boå sung ta coù:
A = T = 900 nu
G = X = 600 nu

Dặn dò :
Về nhà học bài cũ và đọc trước
bài ADN và bản chất của gen

HAVE A GOOD DAY