Hoạt động trải nghiệm sáng tạo:

ĐÔ THỊ CỔ THĂNG LONG – KẺ
CHỢ VÀ PHỐ CỔ HỘI AN ( THẾ KỈ
XVI – XVIII )

Quá trình phát triển

1

2

Tóm tắt
nội dung

3

4

Hoạt động buôn bán
Các dấu tích còn lại đến nay
Công tác bảo vệ các dấu tích còn lại

1. Quá trình phát triển
a) Quá trình phát triển đô thị cổ Thăng Long.

Trong thế kỉ XVI-XVIII, Thăng Long là nơi buôn bán rất sầm uất của miền
đồng bằng Bắc Bộ. Thăng Long khi ấy còn có tên là kẻ chợ, từ 36 phố
phường thời Lê đã trở thành một trung tâm chính trị và thương mại quan
trọng. Đến thế kỉ thứ XVIII, đất kinh kỳ vẫn còn mang đậm nét làng, xã,
hầu như phường nào cũng có đình thờ thành Hoàng dàng gốc của mình.
Kinh thành Thăng Long xây dựng vào năm 1010 trong những điều kiện
thuận lợi nên ngày càng phát triển, thịnh vượng và từ đó trở thành trung tâm
của đất nước Việt Nam liên tục trong gần 1000 năm nay.

Đô thị cổ Thăng Long thế kỉ XVI - XVIII

Đô thị cổ Thăng Long – Kẻ chợ thế kỉ XVI-XVIII

b) Quá trình phát triển của phố cổ Hội An
Vào thế kỉ XVI-XVIII, với vị trí là một thương cảng quốc tế, lại nhận
được những chính sách tích cực của cái chúa Nguyễn, Hội An là điểm
đến hấp dẫn không chỉ của các thương nhân mà còn cả các nhà truyền
giáo, các nhà thám hiểm… từ nhiều quốc gia. Cảng thị Hội An ngày nay
đã được chính phủ Việt Nam công nhận là “ Di tích lịch sử - văn hoá
quốc gia”, và ở đó vẫn còn những dãy nhà gỗ được dựng từ đầu thế kỉ
XIX, một minh chứng khá rõ ràng cho sự hoà trộn của cảnh quan phố
cảng Đông Nam Á và yếu tố “thị” của một đô thị cổ Việt Nam. Năm
1993, Nhật Bản và Việt Nam cùng bắt đầu bằng một chương trình gìn
giữ và bảo tồn Hội An. Đây cũng là thời điểm những cuộc điều tra khai
quật nhằm tìm hiểu về lịch sử hình thành khu phố cổ bắt đầu được tiến
hành.

à

Phố cổ Hội An thế kỉ XVI

Phố cổ Hội An thế kỉ XVIII

2. Hoạt động buôn bán
a) Hoạt động buôn bán của đô thị cổ Thăng Long

Ở thế kỉ XVII, xuất hiện thêm nhiều làng thủ công (dệt vải lụa, gốm, rèn sắt, đúc đồng,
dệt chiếu, làm giấy, khắc bản in...). Nhiều làng thủ công nổi tiếng như gốm Thổ Hà (Bắc
Giang), Bát Tràng (Hà Nội), làng dệt La Khê (Hà Nội), rèn sắt ở Nho Lâm (Nghệ An),
Hiền Lương, Phú Bài (Thừa Thiên Huê”) ; các làng làm đường mía ở Quảng Nam...
Nhiều lái buôn phương Tây khen đường của nước ta "tốt nhất trong khu vực", "là mặt hàng
bán rất chạy, đường rất trắng và mịn hạt, đường phèn thì tinh khiết, trong suốt".
Nghề thủ công phát triển thì việc buôn bán cũng được mở rộng. Các huyện vùng đồng
bằng và ven biển đều có chợ và phố xá. Thời kì này cũng xuất hiện thêm một số đô thị.
Ngoài Thăng Long (Kẻ Chợ) với 36 phố phường, ở Đàng Ngoài có Phố Hiến (Hưng Yên).
Bấy giờ có câu : "Thứ nhất Kinh Kì, thứ nhì Phố Hiến", ở Đàng Trong có Thanh Hà (Thừa
Thiên Huê), Hội An (Quảng Nam), Gia Định (Thành phố Hồ Chí Minh).

3. Các dấu tích còn lại

3. Các dấu tích còn lại
a) Các dấu tích còn lại của Thăng Long

- Thành Đoan Môn
- Cửa Bắc
- Điện Kính Thiên

THÀNH ĐOAN MÔN –
HOÀNG THÀNH THĂNG LONG
Đoan Môn Là một
trong những cổng chính
dẫn lối vào Cấm thành.
Căn cứ vào vật liệu xây
dựng và phong cách
kiến trúc hiện còn của
di tích, có thể khẳng
định Đoan Môn hiện
nay được xây dựng vào
thời Lê và được tu bổ
sửa sang vào thời
Nguyễn.

Cửa Bắc ( Hà nội )

Điện Kính Thiên
Theo Đại Việt Sử ký toàn
thư, điện Kính Thiên được
xây dựng năm 1428 đời Vua
Lê Thái Tổ và hoàn thiện vào
đời Vua Lê Thánh Tông, ở
chính giữa Hoàng thành,
ngay trên nền cũ của cung
Càn Nguyên - Thiên An thời
Lý, trên đỉnh núi Nùng.

b) Một số di tích còn lại của phố cổ Hội An.

Chùa Cầu – Hội An

Nhà cổ Quân Thắng

Nhà cổ Tấn Ký

Chùa Ông

4. Công tác bảo vệ các dấu tích còn lại.
a) Công tác bảo vệ các dấu tích còn lại của đô thị cổ Thăng Long.
Nhiều chuyên gia, sau bao năm đi nước ngoài mới hay không gian văn hóa, dưỡng sinh
văn hóa cổ mới là quan trọng. Mô hình “đô thị phố cổ thu nhỏ” của nhiều nơi đã hiện lên
như một biện pháp hữu hiệu sống động, hội tụ được đầy đủ các nét sinh hoạt văn hóa cơ
bản cho một “Bảo tàng phố cổ”.
Chỉ lấy ví dụ khu phố cổ ở Thượng Hải và Phố văn hóa nghệ thuật cổ ở Bắc Kinh của
Trung Quốc, thì mới thấy đó chính là “tuyệt chiêu” về bảo tồn phố cổ với văn hóa ngàn
năm, rất thích hợp với Hà Nội. Họ chọn một diện tích vừa phải ở vị trí đắc địa, mỗi chiều
vuông chu vi chưa tới 1km, để dựng lên một khu phố, với kiến trúc nhất quán, giống như
các ngôi nhà cổ điển hình nhất.

b) Công tác bảo vệ các di tích còn lại của phố cổ Hội An.
-Đối với khu phố cổ: Giữ nguyên hình thái kiến trúc, cấu trúc của phố cổ và các di tích; Bảo
tồn có phát huy giá trị di sản trên cơ sở bảo đảm bảo tồn tính nguyên gốc của di tích; Tìm lại các
tư liệu cổ xưa về hoạt động buôn bán, giao dịch, thương mại nhằm xây dựng lại hình ảnh phố xưa
qua đó đem lại cảm xúc và hình ảnh đích thực của thành phố Cảng thị ngày xưa; Hạn chế thương
mại hoá phố cổ.
-Đối với khu vực ngoài phố cổ: Thiết lập một khu đệm an toàn cho phố cổ: bao gồm bờ sông
Hoài, các cánh đồng bao quanh phố cổ, khu vực đệm này có tác dụng vừa bảo vệ phố cổ chống
xâm lấn vừa phục hồi không gian vốn có của phố cổ ngày xưa; Có kế hoạch chống xâm lấn qua
khu vực đệm.

Cảm ơn cô và các bạn đã lắng
nghe 