THỰC HÀNH
TIẾNG VIỆT (SGK/74)

(a) Chúng ta đem cho nó cái áo bông cũ.
PT

ĐT

PS

Bổ nghĩa

CĐT

- Cụm động từ gồm ba phần:
+ Phần trung tâm ở giữa: động từ
+ Phần phụ trước: thường bổ sung cho động từ ý nghĩa về thời
gian, khẳng định/phủ định, tiếp diễn
+ Phần phụ sau: thường bổ sung cho động từ những ý nghĩa về
đối tượng, địa điểm, thời gian.

(b) Mẹ cái Hiên rất nghèo.
PT

TT

CTT

- Cụm tính từ gồm ba phần:
+ Phần trung tâm ở giữa: tính từ
+ Phần phụ trước: thường bổ sung cho tính từ những ý nghĩa
về mức độ, thời gian, sự tiếp diễn,...
+ Phần phụ sau: thường bổ sung cho tính từ những ý nghĩa về
phạm vi, mức độ,...

2. So sánh động từ, tính từ và cụm động từ, cụm tính từ:
Động từ, Tính từ

Cụm động từ,
Cụm tính từ

Giống - Có động từ, tính từ
- Thường làm vị ngữ
Khác

- Cấu tạo đơn giản
- nghĩa đơn giản

- Cấu tạo phức tạp
- Ý nghĩa đầy đủ hơn

1. MÔ HÌNH CẤU TẠO CỦA CỤM ĐỘNG TỪ
Phần trước
thường bổ sung
cho động từ những
ý nghĩa như: thời
gian, khẳng định,
phủ định, tiếp
diễn…
Vd: Đã, đang, sẽ,
vẫn, cứ, còn…

Phần trung
tâm

ĐỘNG TỪ

Phần sau
thường bổ sung về đối
tượng, địa điểm, thời
gian…

2. MÔ HÌNH CẤU TẠO CỦA CỤM TÍNH TỪ
Phần trước
thường bổ sung
cho tính từ những
ý nghĩa về mức độ,
thời gian, sự tiếp
diễn,...
Vd: rất, quá, thật
là, đã, còn,…

Phần trung
tâm

TÍNH TỪ

Phần sau
thường bổ sung cho tính
từ những ý nghĩa về
phạm vi, mức độ,...
Vd: lắm, quá, cực kì, vô
cùng

III. Luyện tập

* BT 1 (SGK/74)
- Cụm động từ trong VB Gió lạnh đầu mùa.
chơi cỏ gà ở ngoài cánh đồng;
- Động từ trung tâm: chơi;
- Từ động từ trung tâm, tạo ra ba cụm động từ
khác:
+ đang chơi ở ngoài sân;
+ đang chơi kéo co;
+ chơi trốn tìm.

* BÀI TẬP 2/ (SGK/74):

Tìm cụm động từ trong các câu

sau.
thấy
a.Nhìn
Nhìn ra ngoài sân,
Sơn thấy đất
khô trắng

b. Mẹ Sơn
lật lật cái vỉ buồm,
lục đống
lục
quần áo rét.
c. Với lòng ngây thơ của tuổi trẻ, chị
Lan
chạy hăm hở
lấy
chạy về nhà lấy áo.

 

Cụm động từ

Động từ Ý nghĩa mà động từ đó được bổ
trung tâm
sung

a - Nhìn ra ngoài sân
.
- Thấy đất khô trắng

Nhìn

b - Lật cái vỉ buồm;
. - Lục đống quần áo
rét.

Lật;
Lục.

Đối tượng của hành động lật,
lục.

c Hăm hở chạy về nhà Chạy
 
. lấy quần áo

Cách thức, hướng, địa điểm của
hành động chạy.

- nhấn mạnh sự nhận biết, nhận
thấy, quan sát được của Sơn. ;
Thấy - Đối tượng của hành động nhìn,
thấy.

Bài tập 3 SGK trang 74:Câu văn có vị ngữ là một chuỗi cụm động từ
Ví dụ: Mẹ Sơn nghe thấy, đặt chén nước chè xuống, bảo chị Lan
CN

VN

VN

VN

- Chị Sơn và mẹ Sơn đã trở dậy, đang ngồi quạt hỏa lò để pha nước
CN

VN

VN

chè uống.

VN

- Mẹ Sơn lật cái vỉ buồm, lục đống quần áo rét.
CN

VN

VN

- Sơn lo quá, sắp ăn, bỏ đũa đứng dậy, van.

VN
VN
VN
VN
CN
 Tác dụng: Kiểu câu có vị ngữ là một chuỗi cụm động từ thường thông báo một
chuỗi hoạt động kế tiếp nhau (câu 1, 2) hoặc nguyên nhân – kết quả (câu 3: trạng
thái lo quá ở nhân vật Sơn dẫn đến kết quả sắp ăn, bỏ đũa đứng dậy, van.

* Bài tập 4 SGK trang 74
- Tìm một cụm tính từ trong truyện Gió lạnh đầu mùa:
VD: đã cũ.
- Tính từ trung tâm: cũ.
- Tạo ra ba cụm tính từ khác từ tính từ trung tâm:
+ chưa cũ;
+ cũ lắm;
+ rất cũ.

* BÀI TẬP 5/ (SGK/74, 75)

* Bài tập 5/ (SGK/74-75)
 

Cụm
tính từ

Tính từ Ý nghĩa mà tính từ
trung
đó được bổ sung
tâm
a. Trong
Trong
Phần phụ sau bổ
hơn mọi
sung ý nghĩa so sánh
hôm
b. Rất
Nghèo Phần phụ sau bổ

* BÀI TẬP 6/ (SGK/ 75)

* Bài tập 6/ (SGK/75)
 

Câu có VN là
tính từ

a. Trời rét

Mở rộng vị ngữ thành
cụm tính từ

Trời rét hơn mọi hôm.

b. Tòa nhà cao

Tòa nhà cao quá!

c Cô ấy đẹp

Cô ấy đẹp vô cùng.

VỀ NHÀ:
• Viết đoạn văn (5-7 câu) nói về cảm xúc của em lúc giao
mùa, trong đó có sử dụng cụm Động từ, cụm Tính từ.
• Chia sẻ sản phẩm đến cả lớp và cô giáo vào tiết học sau
• Chuẩn bị phần Viết – Nói - Nghe