Ngữ văn 8

Tiết 43
CÂU
GHÉP

CÂU GHÉP
Cách nối
các vế
câu

I

Đặc điểm
của câu
ghép

III

Luyện tập

II

I. Đặc điểm
ADD YOUR TITTLE
HERE
của
câu
ghép

THẢO LUẬN
NHÓM
Đọc to ngữ
liệu sau

Hoàn thiện
phiếu bài tập
theo nhóm
trong 8'

Trình bày kết
quả trong 2'

(1) Hàng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không
có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm mơn man
của buổi tựu trường.
(2) Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở
trong lòng tôi như mấy cành hoa tươiADD
mỉmYOUR
cười giữa
bầu trời quang
TITTLE
đãng.
HERE
(3) Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì hồi ấy tôi không
biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết. (4) Nhưng mỗi lần thấy mấy em nhỏ
rụt rè núp dưới nón mẹ lần đầu tiên đi đến trường, lòng tôi lại tưng bừng rộn
rã. (5) Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi
âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp. (6) Con đường
này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ.(7) Cảnh vật
chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn:
hôm nay tôi đi học.

- Phân tích cấu tạo của các câu dưới đây và điền vào bảng học tập trong SGK/112?
(1) Hàng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc,
lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm mơn man của buổi tựu trường. (Nhóm 1+2)
(2) Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi
mỉm cười giữa bầu trời quang đãng. (Nhóm 1+2)
(5) Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con
đường làng dài và hẹp. (Nhóm 3+4)
ADD YOUR
7) Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.
TITTLE HERE
(Nhóm 3+4)
Kiểu cấu tạo câu
Câu có một cụm C -V
Câu có hai hoặc
nhiều cụm C - V

Cụm C - V nhỏ nằm trong cụm C - V lớn

Các cụm C - V không bao chứa nhau

Câu cụ thể

Kiểu câu

PHIẾU BÀI TẬP
Kiểu cấu tạo câu

Câu

Chủ ngữ

Vị ngữ

Kiểu câu

Câu có một cụm C-V

5

Mẹ tôi

âu yếm … và hẹp

Câu đơn

quên

2

Tôi
những … ấy
mấy … tươi

mỉm cười ... đãng

Cảnh … đổi

đều thay đổi

Lòng tôi
tôi

đang … lớn

Cụm C-V nhỏ
Câu có nằm trong cụm
C-V lớn
2 hoặc
nhiều
cụm
Các cụm C-V
C-V
không bao
chứa nhau

7

nảy nở ... tôi

đi học

Câu MR
thành phần

Câu ghép

(7) Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính
V
C
Vế 1
lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.
C
Vế 2

NHẬN XÉT:

V

TN

C

V
Vế 3

- Câu có ba cụm C - V:
- Các cụm C - V không bao chứa nhau, mỗi cụm là 1
vế câu
 Câu ghép

GHI NHỚ. SGK
Câu ghép là những câu do
hai hoặc nhiều cụm C-V
không bao chứa nhau tạo
thành. Mỗi cụm C-V này
được gọi là một vế câu.

Tìm câu ghép trong đoạn trích dưới đây. Cho
biết trong mỗi câu ghép các vế câu được nối
với nhau bằng những cách nào?
– Dần buông chị ra, đi con! Dần ngoan lắm nhỉ!
U van Dần, u lạy Dần! Dần hãy để cho chị đi với u,
đừng giữ chị nữa. Chị con có đi, u mới có tiền nộp
sưu, thầy Dần mới được về với Dần chứ! Sáng ngày
người ta đánh trói thầy Dần như thế, Dần có thương
không. Nếu Dần không buông chị ra, chốc nữa ông lí
vào đây, ông ấy trói nốt cả u, trói nốt cả Dần nữa
đấy.
(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)

CÂU
GHÉP

U van
Dần, u lạy
Dần!

Chị con có
đi, u mới
có tiền
nộp sưu,
thầy Dần
mới được
về với
Dần chứ!

Sáng ngày
người ta
đánh trói
thầy Dần
như thế,
Dần có
thương
không.

Nếu Dần
không
buông chị
ra, chốc
nữa ông lí
vào đây,
ông ấy
trói nốt cả
u, trói nốt
cả Dần

II. Cách
nối các
vế câu
ADD YOUR TITTLE
HERE

THẢO LUẬN
NHÓM
Đọc to ngữ
liệu sau

Nối câu ghép
với cách nối
các vế câu
theo nhóm
trong 5'

Trình bày kết
quả trong 2'

BÀI TẬP: Nối các câu ghép ở cột A với cách nối câu ghép ở cột B sao
cho thích hợp:
Cột A: Câu ghép

1. Vì trời mưa to nên đường trơn.
2. Tôi im lặng cúi đầu xuống đất: lòng tôi
thắt lại, khóe mắt tôi đã cay cay.
3. Trời chưa sáng, nó đã dậy.
4. Em học gỏi nên mọi người yêu quý.
5. Anh đi đường này, em đi đường nọ.
6. Nước sông dâng lên bao nhiêu, đồi núi lên
cao bấy nhiêu.

Cột B: Cách nối
a. Nối bằng 1 quan hệ từ
b. Nối bằng 1 cặp QHT
c. Nối bằng 1 cặp phó từ

d. Nối bằng dấu câu
e. Nối bằng cặp đại từ
g. Nối bằng bằng cặp chỉ từ

1. Vì trời mưa to nên đường trơn.

a. Nối bằng 1 quan hệ từ

2. Tôi im lặng cúi đầu xuống đất:
lòng tôi thắt lại, khóe mắt tôi đã
cay cay.

b. Nối bằng 1 cặp quan hệ từ

3. Trời chưa sáng, nó đã dậy.

c. Nối bằng 1 cặp phó từ

4. Em học giỏi nên mọi người yêu
quý.

d. Nối bằng dấu câu

5. Anh đi đường này, em đi đường
nọ.

e. Nối bằng cặp đại từ

6. Nước sông dâng lên bao nhiêu,
đồi núi lên cao bấy nhiêu.

g. Nối bằng bằng cặp chỉ từ

Các vế trong những câu ghép sau được nối bằng cách nào?
Ai có một bộ mặt xinh đẹp thì gương không bao giờ nói dối.
 Nối bằng một cặp quan hệ từ “nếu...thì...”

Mẹ nó càng đánh, nó càng lì ra.
 Nối bằng một cặp phó từ “càng...càng...”

Nước sông dâng lên bao nhiêu, đồi núi cao lên bấy nhiêu.
 Nối bằng đại từ “…bao nhiêu… bấy nhiêu...”

Nước sông dâng lên bao nhiêu, đồi núi cao lên bấy nhiêu.
 Nối bằng chỉ từ “…này…kia.”

III.
Luyện
tập
ADD YOUR TITTLE
HERE

NGÔI NHÀ TÌNH THƯƠNG

Trong một trận bão lớn, ngôi nhà
của bác Ba đã bị bão tàn phá.
Các em hãy giúp bác Ba
xây lại ngôi nhà mới bằng cách
trả lời đúng các câu hỏi.

1

5

2

6

3

7

4

8
Cảm ơn các cháu
đã giúp bác xây
lại ngôi nhà!

Tìm câu ghép trong đoạn trích
dưới đây và cho biết cách nối các
vế câu: Cô tôi chưa dứt câu, cổ họng

tôi đã nghẹn ứ khóc không ra tiếng. Giá
những cổ tục đã đày đọa mẹ tôi là một
vật như hòn đá hay cục thủy tinh, đầu
mẩu gỗ, tôi quyết vồ ngay lấy mà cắn,
mà nhai, mà nghiến cho kì nát vụn mới
thôi.

Câu 1: Nối bằng dấu câu
Câu 2: Nối bằng quan hệ từ “giá” và
dấu phẩy

Tìm câu ghép trong đoạn
trích dưới đây và cho biết cách
nối các vế câu: Rồi hai con mắt long
lanh của cô tôi chằm chặp đưa nhìn tôi. Tôi
lại im lặng cúi đầu xuống đất: lòng tôi càng
thắt lại, khóe mắt tôi đã cay cay.

Câu 2: Nối bằng dấu hai chấm
và dấu phẩy

Tìm câu ghép trong đoạn trích
dưới đây và cho biết cách nối các
vế câu: Một hôm, tôi phàn nàn
việc ấy với Binh Tư. Binh Tư là một
người láng giềng khác của tôi. Hắn
làm nghề ăn trộm nên vốn không
ưa lão Hạc bởi vì lão lương thiện
quá. 

Câu 3: Nối bằng quan hệ từ “bởi
vì”

Đặt một câu ghép với cặp quan
hệ từ: Không những…mà…
(hoặc không chỉ…mà…)

Không những Hoài xinh đẹp
mà cô ấy còn giỏi giang.

Đặt một câu ghép với cặp

quan hệ từ: Vì … nên … (hoặc
bởi vì…cho nên …)
Vì Nam chăm học nên bạn
ấy đạt kết quả cao.

Đặt một câu ghép với cặp

quan hệ từ: Nếu …thì … (hoặc
giá …thì…)

Nếu Nam được học sinh giỏi
thì bạn ấy sẽ được mẹ thưởng.

Đặt một câu ghép với cặp

quan hệ từ: Tuy … nhưng …
(hoặc mặc dù …nhưng…)
Tuy trời mưa to nhưng
chúng tôi vẫn phải đi học

Đặt một câu ghép với cặp từ hô

ứng: … vừa … đã … (hoặc …
mới … đã …/ … chưa … đã …)

Trời vừa tạnh, cầu vồng đã
lên ngay.

Ôn lại bài cũ

Hướng dẫn tự
học

Hoàn thiện bài tập 5 (sgk -tr114)
Soạn bài “Tìm hiểu chung về văn bản thuyết
minh”

Thank you for
watching