Xem video
sau và nêu
cảm nhận

CHỦ ĐỀ1:
VĂN HỌC TRƯỚC CÁCH MẠNG THÁNG 81945
(7 TIẾT)
Tiết 1+2: Văn bản: TÔI ĐI HỌC
(Thanh Tịnh)

TÔI ĐI HỌC

(Thanh Tịnh)

I. Giớthiệu chung:
1. Tác giả

Thanh Tịnh (1911-1988)

- Tên thật là Trần Văn Ninh (6 tuổi được
đổi là Trần Thanh Tịnh), quê ở xóm Gia
Lạc,ven sông Hương, ngoại ô thành
phố Huế.
-Ông là nhà văn có những sáng tác từ
trước cách mạng tháng 8-1945 ở các
thể loại: thơ, truyện ...; sáng tác của
ông toát lên vẻ đẹp đằm thắm,tình cảm
êm dịu,trong trẻo.
- Được nhà nước tặng giải thưởng Nhà
nước về VHNT năm 2007.

* MỘT SỐ TÁC PHẨM TIÊU BIỂU CỦA NHÀ THƠ THANH TỊNH:
- Hận chiến trường (tập thơ, 1937).
- Quê mẹ ( tập truyện ngắn, 1941).
- Tôi đi học (truyện ngắn, 1941).
- Chị và em (truyện ngắn, 1942).
- Ngậm ngải tìm trầm (truyện ngắn,1943).
- Những giọt nước biển (truyện ngắn, 1956).
- Đi từ giữa mùa xen (truyện thơ, 1973).
- Sức mồ hôi(ca dao,1954)

2.Tác phẩm:

Văn bản “Tôi đi học” in trong tập truyện ngắn Quê
mẹ 1941.

II. ĐỌC HIỂU
VĂN BẢN

II.Đọc-Hiểu văn bản:
*Thể loại: truyện ngắn trữ tình(đậm chất
hồi kí)
*Phương thức biểu đạt: Tự sự kết hợp với
miêu tả và biểu cảm

e. Bố cục

P1: Khơi nguồn nỗi nhớ
P2: Sự hồi tưởng của nhân vật tôi về buổi tựu
trường đầu tiên của mình.
 Chặng 1: Cảm xúc của nhân vật tôi khi
cùng mẹ đi trên con đường làng tới trường.
 Chặng 2: Cảm xúc, tâm trạng của nhân vật
tôi trước quang cảnh sân trường và các sự
việc diễn ra.
 Chặng 3: Cảm xúc khi vào lớp và buổi học
đầu tiên.

3. Bố cục:

TÔI ĐI HỌC

Đoạn 1:
Từ đầu...đến...lướt
ngang trên ngọn núi.

Đoạn 2:
Tiếp...đến...xếp hàng
vào lớp.

Đoạn 3:
Còn lại.

Khơi nguồn cảm xúc
tâm trạng của nhân vật
tôi trên đường đến
trường.

Cảm xúc nhân vật tôi
khi đứng trước sân
trường.

Tâm trạng nhân vật tôi
ở trong lớp học.

Nội dung chính

III.Phân tích:
1. Khơi nguồn cảm xúc của nhân vật tôi:

III.Phân tích:
1.Khơi nguồn cảm xúc của nhân vật tôi:
-Thời gian: cuối thu (thời điểm khai trường).
-Không gian: con đường làng dài và hẹp, lá rụng nhiều, mây bàng
bạc.
-Cảnh sinh hoạt: mấy em nhỏ rụt rè.
-Trình tự: từ hiện tại đến quá khứ.
-Nghệ thuật: so sánh, từ láy diễn tả cảm xúc: náo nức, mơn man, tưng
bừng rộn rã.
=> Tâm trạng vui tươi, rộn ràng, gợi lại kỉ niệm êm đềm, trong trẻo.

Làm việc nhóm
 Đọc thầm lại văn bản, làm việc theo nhóm theo kĩ thuật
khăn trải bàn
 Tìm các chi tiết thể hiện cảm xúc nhân vật tôi ở các thời
điểm và không gian sau:
Trên đường
đến trường

Ở trên
sân trường

Khi vào lớp
học

Chặng 1: Trên đường cùng mẹ đến trường
* Sự thay đổi trong tâm trạng của nhân vật tôi:
- Con đường, cảnh vật: vốn rất quen nhưng lần này tự nhiên thấy
lạ
- Tự cảm thấy có sự thay đổi lớn trong lòng mình.
- Cảm thấy trang trọng, đứng đắn với bộ quần áo,
mấy quyển vở mới trên tay.

*Cử chỉ, hành động:
-

Bặm tay
Ghì thật chặt
Xóc lên
Nắm lại cẩn thận
Muốn thử sức mình

Những động từ được sử
dụng đúng chỗ  Dễ hình
dung tư thế và cử chỉ ngộ
nghĩnh, ngây thơ, đáng
yêu của chú bé.

- Không lội qua sông nữa

 Tạm biệt những thú vui trẻ con để trưởng thành hơn

*Lời nói: “Mẹ đưa bút thước cho con cầm.”
*Ý nghĩ: Vừa non nớt vừa ngây thơ: “chắc chỉ
người thạo mới cầm nổi bút thước.”
* Nguyên nhân:

“…hôm nay tôi đi học.” - được trở thành
một học trò, hiện thực mà như trong mơ.

 Câu văn chất chứa và ngân vang một tiếng reo đầy tự hào,
đầy kiêu hãnh.

 Nhận xét:
,
p
ộ
h
i
ồ
h
g
n
ạ
r
t
- Đoạn văn miêu tả tâm
n
ê
i
t
u
ầ
đ
n
ầ
l
é
b
ậu
c
t
ộ
m
a
ủ
c
g
n
a
x
xốn
.
g
n
ờ
ư
r
t
i
ớ
t
h
c
á
được cắp s
,
c
ú
x
m
ả
c
u
à
i
g
,
h
n
- Ngôn ngữ giàu hình ả
o
s
ừ
t
u
t
p
á
h
p
n
ệ
i
B
.
ơ
h
t
t
ấ
h
c
h
n
lấp lá
.
g
n
ộ
m
ơ
h
t
,
p
ẹ
đ
h
n
á
s

2. Cảm xúc của nhân vật tôi:
a.Cảm nhận của tôi trên đường cùng mẹ
đến trường:
-Con đường quen đi lại nhiều lắm lần nhưng hôm nay thấy
lạ...vì tâm trạng nhân vật tôi thay đổi: hôm nay tôi đi học.
-Thay đổi về hành vi: không qua sông thả diều, không ra đồng
nô đùa..mà muốn tự mình cầm bút thước...mà đi học như một
học trò thật sự.
=>Ý thức được tầm quan trọng của việc học, đã có ý thức tự
lập.

Chặng 2: Khi ở giữa sân trường
- Quang cảnh sân trường Mĩ Lí:
+ Dày đặc cả người,
+ Người nào quần áo cũng sạch sẽ.
+ Gương mặt nào cũng vui tươi, sáng sủa.
Trước khi đi học
Hôm nay đi học
- Là một nơi xa lạ
Trông vừa xinh xắn
- Cảm tưởng: nhà vừa oai nghiêm như
trường cao ráo và cái đình làng hòa ấp.
sạch sẽ hơn các nhà
trong làng

 Tâm trạng của nhân vật “tôi” khi ở sân trường:
Trước ngôi trường:

Lo sợ vẩn vơ; ngập ngừng, e sợ; thèm vụng, ước ao thầm

Khi nghe tiếng trống

Chơ vơ, vụng về, lúng túng.

Khi nghe ông đốc gọi
tên bạn bè khác

Hồi hộp, cảm thấy tim như ngừng đập

Khi gọi đến tên mình

Giật mình, lúng túng quên cả người mẹ đang đứng sau

Khi rời tay mẹ để
xếp hàng vào lớp

Quay lưng lại dúi đầu vào lòng mẹ nức nở khóc, chưa
bao giờ thấy xa mẹ như lần này…

 Nhận xét:

giây
t
ú
h
p
g
n
ữ
h
n
c
ợ
ư
đ
ả
ct
Đoạn văn trên đã đặ
ời
đ
i
ỗ
m
a
ủ
c
n
ê
u
q
ó
h
iên k
h
n
n
ồ
h
t
ậ
th
g
n
ộ
đ
c
xú
i
ờ
r
i
ả
h
p
i
h
k
ơ
th
rẻ
t
m lí
â
t
i
ớ
v
p
ợ
h
ù
h
p
t
ấ
r
người,
ng
ổ
c
o
à
v
c
ớ
ư
b
u
ầ
đ
t
ắ
ểb
đ
ẹ
m
a
ủ
c
y
a
t
g
n
ò
v
xa
i
ớ
m
y
ầ
đ
i
ớ
i
g
ế
h
t
t
ộ
ảm
c
à
l
ó
Đ
.
p
lớ
a
ử
c
,
g
trườn
.
ợ
s
o
l
,
ỡ
g
n
ỡ
b
i
ỏ
h
k
lạ nên các em không

b.Cảm nhận của tôi lúc ở sân trường:
-Nhà trường hôm nay trang trọng hơn,ngôi trường xinh

xắn, cao ráo,uy nghiêm...
- Lo sợ vẩn vơ, bỡ ngỡ,vụng về, lúng túng, ngập ngừng ,
e sợ, nặng nề, khóc nức nở.
 Kể, tả tinh tế, hay, phù hợp với quy luật tâm lý trẻ.

Chặng 3: Trong lớp học
Khi
bước
vào
lớp,
cậu
thấy

Một mùi hương lạ xông lên...
Hình gì treo trên tường cũng lạ và hay hay...
Chỗ ngồi của mình lạm nhận là vật riêng.
Bạn ngồi bên chưa quen cũng không xa lạ

 Tất cả mọi vật trở nên thân thuộc, thân thiện, quyến luyến, tự nhiên đến bất
ngờ và không dám tin là có thật  Một cậu bé rất hồn nhiên.

“Một con chim liệng
đến đứng trên bờ cửa
sổ, hót mấy tiếng rụt rè
rồi vỗ cánh bay cao”.

Tiếng phấn của thầy
gạch mạnh trên bảng:

Tả thực: Cánh chim gợi kỉ niệm tuổi thơ đi
bẫy chim giữa cánh đồng
So sánh liên tưởng: Biểu tượng cho cậu học
trò (ngập ngừng cất cánh bay vào bầu trời cao
rộng của tri thức và học làm người lớn.)
Khiến cậu bé sực tỉnh, dứt khỏi mộng mơ trở
về với hiện tại, bắt đầu đánh vần bài học đầu
tiên: Tôi đi học.

 Tác giả phát hiện thật tinh tế, chính xác, phù hợp với diễn
biến, tâm trạng, tâm lí của trẻ thơ.

2.c. Cảm nhận của tôi trong lớp học và đón nhận
tiết học đầu tiên:

Cảm giác vừa xa lạ vừa gần gũi, vừa ngỡ ngàng mà vừa
tự tin 'một mùi hương lạ xông lên,trông hình gì treo trên
tường...nhìn bàn ghế chỗ ngồi rồi tự nhiên lạm nhận là
vật riêng,nhìn người bạn tí hon chưa hề quen biết nhưng
vẫn thấy không xa lạ...vòng tay lên bàn chăm chỉ nhìn
thầy viết ...''
=>Ý thức được tầm quan trọng của việc học,có tinh thần
học tập nghiêm túc, tự tin, gắn bó với bạn bè.

3. Hình ảnh những người lớn trong buổi
tựu trường đầu tiên của trẻ thơ

Liệt kê các chi tiết thể hiện thái độ, tình cảm của những người lớn
đối với các em bé lần đầu tiên đi học và nêu cảm nhận của em:
Phụ huynh

Ông đốc

Thầy giáo

……………………
……………………
……………………
……………………
…………………...

……………………
……………………
……………………
……………………
…………………...

……………………
……………………
……………………
……………………
…………………...

Cảm nhận của em:………………………………………
……………………………………………………………
……………………………………………………………

Phụ huynh

Đưa con đến
trường dự lễ
với biết bao hồi
hộp, chăm lo,
xao xuyến...

Ông đốc

Thầy giáo

Nhìn học trò
bằng con mắt
hiền từ, cảm
động...

Đón chào các
em bằng gương
mặt tươi cười,
thái độ trìu
mến...

 Những chi tiết tả người lớn không nhiều nhưng họ
hiện lên rõ nét, tất cả đều hút về một điểm: chú ý, quan
tâm, nâng niu, dành những tình cảm đẹp đẽ nhất cho trẻ
thơ ngày khai trường. Tất cả đều vì tương lai con trẻ.

2. Cảm nhận về thái độ , cử chỉ của những người
lớn

-Các phụ huynh đều chuẩn bị chu đáo cho con em ở buổi tựu
trường đau tiên,đều trân trọng tham dự buổi lễ này.
-Ông đốc là hình ảnh một người thầy, một người lãnh đạo nhà
trường rất từ tốn, bao dung.
-Thầy giáo trẻ giàu lòng thương yêu học sinh.
=> Qua đó chúng ta nhận ra trách nhiệm, tấm lòng của gia
đình, nhà trường đối với thế hệ tương lai. Đó là một môi
trường giáo dục ấm áp, là một nguồn nuôi dưỡng các em
trưởng thành.

IV.TỔNG KẾT

Nội dung
Văn bản ghi lại những kỷ niệm
trong sáng của tuổi học trò
trong buổi tựu trường đầu tiên,
đó là dấu ấn khó phai của tác
giả và cũng là của cuộc đời
mỗi người.

Nghệ thuật
01

Giọng kể chân thành, hồn
nhiên, làm sống lại kỉ niệm
đẹp đẽ ngày đầu tiên đi học.

03 Bố cục chặt chẽ, tự nhiên

theo dòng hồi tưởng, theo
trình tự đan xen giữa hiện tại
và quá khứ.

0
2 Kết hợp hài hòa giữa 3

phương thức biểu đạt: tự
sự, miêu tả và biểu cảm.

0
4 Ngôn ngữ miêu tả tinh

tế, giàu hình ảnh, nhạc
điệu và giàu chất thơ.

IV.Tổng kết:
1. Nghệ thuật:
- Miêu tả tinh tế,chân thực,diễn biến tâm trạng
của ngày đầu tiên đi học.
- Sử dụng ngôn ngữ giàu yếu tố biểu cảm, hình
ảnh so sánh độc đáo,ghi lại dòng liên tưởng,hồi
tưởng của nhân vật tôi.
- Giọng điệu trữ tình,trong sáng.
2. Ý nghĩa: Buổi tựu trường đầu tiên sẽ mãi
không thể nào quên trong kí ức của tác giả.

Hướng dẫn tự học
 Ôn lại kiến thức bài “Tôi đi học”
 Sưu tầm các tác phẩm văn học, âm nhạc, điện ảnh,
… có đề tài viết về mái trường hay tuổi học trò và
chia sẻ với các bạn
 Chuẩn bị bài “ Cấp độ khái quát nghĩa của từ”.

Chia sẻ về ngày
đầu đi học của em

THANK YOU!!!

Hình ảnh khai tường ngày xưa

T
H
A
N
H
T
Ị
N
H
R

Ô
B
Q
T
E
T
Q
V
O
N

I
H
U
B
N
Ự
Ự
C
À
Ẻ

Đ
D
Ê
H
T
U
T
X
Ấ
R

I
Đ
M
N
H
T
Ọ
S
P
B

H
Y
Ẹ
A
A
R
À
A
B
À

Ọ
Đ
G
Y
O
Ừ­
h
N
A
N

C
L
H
M
H
Ê
A
B
N
Ĩ

U
A
C
A
O
N
R
A
N
K

A
M
M
N
A
G
B
N
E
N

T

Ô

I

Đ

I

H

Ọ

C

U

A

H
A
N
H
T
Ị
N
H
R

B
Q
T
E
T
Q
V
O
N

H
U
B
N
Ự
Ự
C
À
Ẻ

D
Ê
H
T
U
T
X
Ấ
R

Đ
M
N
H
T
Ọ
S
P
B

Y
Ẹ
A
A
R
À
A
B
À

Đ
G
Y
O
Ừ­
h
N
A
N

L
H
M
H
Ờ
A
B
N
Ĩ

A
C
A
O
N
R
A
N
K

M
M
N
A
G
B
N
E
N