BÀI 1
LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ NĂM 1945
ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ KỈ XX

I. Liên Xô

QUỐC KỲ VÀ QUỐC HUY LIÊN XÔ

LỊCH SỬ 9

CHƯƠNG I
LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU
SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI

BÀI 1
LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ NĂM 1945
ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ KỈ XX

Bài 1

MỤC TIÊU:

LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU
TỪ NĂM 1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG
NĂM 70 CỦA THẾ KỈ XX
I. LIÊN XÔ
II. ĐÔNG ÂU
III. SỰ HÌNH THÀNH HỆ THỐNG XÃ HỘI CHỦ
NGHĨA

I. LIÊN XÔ

Lược đồ Liên Xô

I. Liên Xô

QUỐC KỲ VÀ QUỐC HUY LIÊN XÔ

Bài 1: LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ NĂM
1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ KỈ XX
I. LIÊN XÔ

1. Công cuộc khôi phục kinh tế sau chiến tranh (1945 – 1950)

Bối cảnh
lịch sử
- Hơn 27 triệu người chết;
- 1710 thành phố, hơn 70 000 làng mạc, gần 32 000 nhà
máy xí nghiệp và 65 000 km đường sắt bị tàn phá;
- Lãnh thổ của Liên Xô thuộc phần châu Âu hầu như
hoang tàn, đổ nát;
- Nền kinh tế Liên Xô phát triển chậm lại tới 10 năm.

Những tổn thất nặng nề về người của Liên Xô sau chiến tranh thế
giới thứ hai

Những tổn thất nặng nề của Liên
Xô sau chiến tranh thế giới thứ hai

? Trong bối cảnh những khó khăn
đó Liên Xô đã làm gì để khôi phục
kinh tế, hàn gắn vết thương chiến
tranh?

Bài 1: LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ NĂM
1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ KỈ XX
I. LIÊN XÔ
1. Công cuộc khôi phục kinh tế sau chiến tranh (1945 – 1950)
- Bối cảnh lịch sử
+ Sau CTTG2: Chịu tổn thất nặng nề.
+Bắt đầu từ 1946: Khôi phục và phát triển nền kinh tế đất
nước-> kế hoạch 5 năm lần thứ 4.
- Thành tựu
- Công nghiệp: Sản xuất công nghiệp tăng 73% .
- Nông nghiệp: Vượt mức so với trước chiến tranh.
- Xã hội: Đời sống nhân dân được cải thiện.
- KH-KT: Năm 1949, chế tạo thành công bom nguyên tử.

Bom nguyên tử
“tia sét đầu tiên”

7h sáng 29/8/1949, Liên Xô
tiến hành vụ thử bom hạt
nhân đầu tiên và thành công
với sức mạnh tương đương
22.000 tấn TNT, tạo một thế
cân bằng tương đối về tiềm
lực hạt nhân trong thời kỳ
sau Thế chiến II.

? Ý nghĩa việc chế tạo thành
công bom nguyên tử của
Liên Xô:
- Phá vỡ thế độc quyền hạt
nhân của Mĩ.
- Đánh dấu bước phát triển
vượt bậc về KH-KT.
- Tạo sức mạnh cho lực
lượng XHCN.

Bài 1: LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ NĂM
1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ KỈ XX
I. LIÊN XÔ
1. Công cuộc khôi phục kinh tế sau chiến tranh (1945 – 1950)
2. Tiếp tục công cuộc xây dựng cơ sở vật chất - kĩ thuật của
chủ nghĩa xã hội (từ năm 1950 đến đầu những năm 70 của
thế kỉ XX)
a. Phương hướng chính:ưu tiên phát triển công nghiệp nặng, ,
thâm canh trong nông nghiệp, đẩy mạnh KHKT, tang cường sức
mạnh quốc phòng…
b.Thành tựu:

- Công nghiệp: Đứng thứ hai thế giới sau Mĩ.
- KH-KT: + Năm 1957, phóng thành công vệ tinh nhân
tạo, mở đầu kỉ nguyên chinh phục vũ trụ của loài người.

Hình 1: Vệ tinh nhân tạo đầu tiên của Liên Xô

Đây là vệ tinh nhân tạo đầu tiên trên thế giới do Liên bang Xô Viết
chế tạo và được phóng lên bởi tên lửa R-7 vào ngày 4/10/1957, được
xem là ngày mở đầu kỷ nguyên chinh phục vũ trụ của loài người.
Ra đời vào đỉnh điểm của thời kì chiến tranh lạnh, việc phóng vệ
tinh đã làm các nước phương Tây bất ngờ, buộc Mĩ phải bắt đầu
cuộc chạy đua vào không gian, đồng thời tiến hành một phong trào
cải cách giáo dục khoa học.

+ Năm 1961, phóng tàu “Phương Đông” đưa nhà du hành
Ga-ga-rin lần đầu tiên bay vòng quanh Trái Đất.

NHÀ DU HÀNH VŨ TRỤ NAGARIN ( 1932-1968)

Tàu vũ trụ “Phương Đông” với nhà du hành vũ trụ trên boong tàu
xuất phát ngày 12/4/1961 vào lúc 6 giờ 7 phút theo giờ quốc tế (9 giờ 7
phút theo giờ Moskva). Ga-ga-rin đã hoàn thành một vòng bay trên
tàu “Phương Đông” xung quanh Trái Đất.
Sau khi hoàn thành chuyến bay, từ độ cao vài kilomet thì Ga-ga-rin
nhảy ra khỏi khoang và hạ cánh an toàn bằng dù không xa so với
thiết bị hạ cánh. Toàn bộ chuyến bay này kéo dài 1 giờ 48 phút.

Tàu vũ trụ Vostok1- Phương Đông 1

Bài 1: LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ NĂM
1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ KỈ XX
I. LIÊN XÔ
1. Công cuộc khôi phục kinh tế sau chiến tranh (1945 – 1950)
2. Tiếp tục công cuộc xây dựng cơ sở vật chất - kĩ thuật của
chủ nghĩa xã hội (từ năm 1950 đến đầu những năm 70 của
thế kỉ XX)
a. Phương hướng chính:
b.Thành tựu:
- Công nghiệp: Đứng thứ hai thế giới sau Mĩ.
- KH-KT: + Năm 1957, phóng thành công vệ tinh nhân tạo, mở đầu kỉ
nguyên chinh phục vũ trụ của loài người.
+ Năm 1961, phóng tàu “Phương Đông” đưa nhà du hành Ga-ga-rin

- Đối ngoại:
+ Duy trì hòa bình thế giới.
+ Quan hệ hữu nghị với tất cả các nước.
+ Ủng hộ cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc,...

=> Liên Xô trở thành chỗ dựa vững chắc của
hòa bình và cách mạng thế giới.

Bài 1: LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ NĂM
1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ KỈ XX
I. LIÊN XÔ
II. ĐÔNG ÂU

II. ĐÔNG ÂU

LƯỢC ĐỒ CÁC NƯỚC DÂN CHỦ NHÂN DÂN ĐÔNG ÂU

Bài 1: LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ NĂM
1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ KỈ XX
I. LIÊN XÔ
II. ĐÔNG ÂU
1. Sự ra đời của các nước dân chủ nhân dân Đông Âu
- Khi Liên Xô truy kích phát xít Đức
giúp đỡ nhân dân các
nước Đông Âu nổi dậy giành chính quyền.
- Từ năm 1944 – 1946, một loạt các nước dân chủ nhân dân
Đông Âu ra đời.

Thời gian

Tên Nước

7/1944

Ba Lan

8/1944

Ru-ma-ni

4/1945

Hung-ga-ri

5/1945

Tiệp Khắc

11/1945

Nam Tư

12/1945

An-ba-ni

9/1946

Bun-ga-ri

10/1949

CHDC Đức

Sự thành lập các nước
CHDC Nhân dân Đông Âu
CHLB Đức
Tiệp
(9/1949)
Khắc
(5/1945)
Hung-ga-ri
Nước
Đức
(4/1945)

Ba Lan
CHDC Đức
(7/1944)
(10/1949)

Ru-ma-ni
(8/1944)
Bun-ga-ri
(9/1946)
Nam Tư
(11/1945)
An-ba-ni

(12/1945)

Bài 1: LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ NĂM
1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ KỈ XX
I. LIÊN XÔ
II. ĐÔNG ÂU
1. Sự ra đời của các nước dân chủ nhân dân Đông Âu
- Khi Liên Xô truy kích phát xít Đức
giúp đỡ nhân dân các
nước Đông Âu nổi dậy giành chính quyền.
- Từ năm 1944 – 1946, một loạt các nước dân chủ nhân dân
Đông Âu ra đời.
- Từ năm 1945 – 1949, các nước Đông Âu hoàn thành những
nhiệm vụ của cuộc cách mạng dân chủ nhân dân.
+ Xây dựng chính quyền dân chủ nhân dân.
+ Cải cách ruộng đất, quốc hữu hóa các xí nghiệp.
+ Thực hiện các quyền tự do dân chủ và cải thiện đời sống
nhân dân.
=> Lịch sử các nước Đông Âu đã sang một trang mới.

Bài 1: LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ NĂM
1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ KỈ XX
I. LIÊN XÔ
II. ĐÔNG ÂU
1. Sự ra đời của các nước dân chủ nhân dân Đông Âu
2. Tiến hành xây dựng chủ nghĩa xã hội (từ năm 1950 đến
đầu những năm 70 của thế kỉ XX) (Đọc thêm)
Học sinh cần biết được:
- Những nhiệm vụ chính của các nước Đông Âu trong công
cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội.
- Những thành tựu đạt được của nhân dân các nước Đông Âu.

Bài 1: LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ NĂM
1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ KỈ XX
I. LIÊN XÔ
II. ĐÔNG ÂU
III. SỰ HÌNH THÀNH HỆ THỐNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
a. Hoàn cảnh.
- Các nước XHCN cần có sự hợp tác cao và toàn diện.
- Có sự phân công sản xuất theo chuyên ngành giữa các nước.
b. Cơ sở hình thành.
- Cùng chung mục tiêu là xây dựng CNXH.
- Đều đặt dưới sự lãnh đạo của các đảng cộng sản.
- Cùng chung hệ tư tưởng chủ nghĩa Mác – Lê-nin.

Bài 1: LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ NĂM
1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ KỈ XX
I. LIÊN XÔ
II. ĐÔNG ÂU
III. SỰ HÌNH THÀNH HỆ THỐNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
a. Hoàn cảnh.
b. Cơ sở hình thành.
c. Quá trình liên kết và hoạt động.
* Kinh tế:
- Ngày 8/1/1949, Hội đồng tương trợ kinh tế (gọi tắt là SEV)
được thành lập.

SEV

Hội đồng tương trợ kinh tế (SEV) gồm các thành viên: Liên Xô,
An-ba-ni, Ba Lan, Bun-ga-ri, Hung-ga-ri, Ru-ma-ni, Tiệp Khắc,
Cộng hoà dân chủ Đức, Mông Cổ, Cu-ba, Việt Nam.

Bài 1: LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ NĂM
1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ KỈ XX
I. LIÊN XÔ
II. ĐÔNG ÂU
III. SỰ HÌNH THÀNH HỆ THỐNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
a. Hoàn cảnh.
b. Cơ sở hình thành.
c. Quá trình liên kết và hoạt động.
* Kinh tế:
- Ngày 8/1/1949, Hội đồng tương trợ kinh tế (gọi tắt là SEV)
được thành lập.
- Mục đích: Đẩy mạnh sự hợp tác giúp đỡ về kinh tế giữa các
nước XHCN.

SEV

- Tốc độ tăng trưởng công nghiệp đạt 10% hằng năm;
- Thu nhập quốc dân tăng 5,7%;
- Liên Xô cho các nước vay 13 tỉ rúp và viên trợ không hoàn lại
20 tỉ rúp.

Bài 1: LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ NĂM
1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ KỈ XX
III. SỰ HÌNH THÀNH HỆ THỐNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
a. Hoàn cảnh.
b. Cơ sở hình thành.
c. Quá trình liên kết và hoạt động.
* Kinh tế:
- Ngày 8/1/1949, Hội đồng tương trợ kinh tế (gọi tắt là SEV)
được thành lập.
- Mục đích: Đẩy mạnh sự hợp tác giúp đỡ về kinh tế giữa các
nước XHCN.
* Về chính trị - quân sự:
- Tháng 5/1955, Tổ chức Hiệp ước Vác-sa-va được thành lập.

NA TO
Ra đời: 5/1955
Gồm: 8 nước tham gia
Là liên minh phòng thủ về
quân sự và chính trị của các
nước XHCN

Bài 1: LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ NĂM
1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ KỈ XX
III. SỰ HÌNH THÀNH HỆ THỐNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
a. Hoàn cảnh.
b. Cơ sở hình thành.
c. Quá trình liên kết và hoạt động.
* Kinh tế:
- Ngày 8/1/1949, Hội đồng tương trợ kinh tế (gọi tắt là SEV)
được thành lập.
- Mục đích: Đẩy mạnh sự hợp tác giúp đỡ về kinh tế giữa các
nước XHCN
* Về chính trị - quân sự:
- Tháng 5/1955, Tổ chức Hiệp ước Vác-sa-va được thành lập.
- Mục đích: Bảo vệ công cuộc xây dựng CNXH, duy trì nền
hòa bình, an ninh của châu Âu và thế giới.
=> Đánh dấu sự hình thành hệ thống XHCN.

SƠ ĐỒ MINH HỌA SỰ HÌNH THÀNH HỆ THỐNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

Cơ sở hình thành
Các nước
có chung
mục tiêu
xây dựng
CNXH

Đều đặt
dưới sự
lãnh đạo
các đảng
cộng sản

Ngày 8/1/1948 Hội đồng
tương trợ kinh tế thành lập

Cùng chung
hệ tư tưởng
của chủ
nghĩa Mác –
Lê-nin

Tháng 5/1955, Tổ chức
Hiệp ước Vác-sa-va ra đời

HỆ THỐNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA HÌNH THÀNH

BÀI TẬP: LẬP BẢNG TÓM TẮT THÀNH TỰU TRONG XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
Ở LIÊN XÔ
(Từ 1945 đến đầu những năm 70 của thế kỉ XX)
NỘI
DUNG

Kinh tế

Khoa
học – kĩ
thuật
 Đối

ngoại

1945-1950

1950 đầu những năm 70 của TK XX