01

02

03

04

Câu hỏi dùng
để làm gì?

Hỏi về những điều chưa biết.
(hỏi người khác/tự hỏi mình)

Câu hỏi
dùng để

Thể hiện thái độ khen, chê.
Thể hiện sự khẳng định, phủ định.
Thể hiện yêu cầu, mong muốn.

*Lưu ý:
- Câu hỏi thường có các từ nghi vấn (ai, gì, nào, sao, không…)
- Khi viết, cuối câu hỏi có dấu chấm hỏi (?)

LUYỆN TỪ VÀ CÂU

GIỮ PHÉP LỊCH SỰ
KHI ĐẶT CÂU HỎI

01

02

03

04

01
NHẬN XÉT

Bài 1: Tìm câu hỏi trong khổ thơ dưới đây. Những từ ngữ
nào trong câu hỏi thể hiện thái độ lễ phép của người con?
- Mẹ ơi, con tuổi gì ?

Câu hỏi Mẹ ơi, con tuổi gì ?

- Tuổi con là tuổi Ngựa Từ ngữ thể hiện thái độ lễ phép
Ngựa không yên một chỗ
Tuổi con là tuổi đi…
Xuân Quỳnh

Lời gọi: Mẹ ơi

Bài 2: Em muốn biết sở thích của mọi người trong
ăn mặc, vui chơi, giải trí. Hãy đặt câu hỏi thích hợp:

a) Với cô giáo
hoặc thầy giáo em.

b) Với bạn em.

Bài 2: Em muốn biết sở thích của mọi người trong
ăn mặc, vui chơi, giải trí. Hãy đặt câu hỏi thích hợp:

a) Với cô giáo hoặc
thầy giáo em.

- Thưa cô, cô có thích đi du lịch không ạ?
- Thưa thầy, thầy có thích đọc thơ không ạ?
- Thưa cô, cô thích thể loại nhạc gì vậy?
- Thưa thầy, thầy thích môn thể thao nào
nhất?

Bài 2: Em muốn biết sở thích của mọi người trong
ăn mặc, vui chơi, giải trí. Hãy đặt câu hỏi thích hợp:

b) Với bạn em.

- Bạn có thích mặc áo phông không?
- Bạn thích học vẽ hay học múa hơn?
- Bạn có thích xem phim hoạt hình không?
- Bạn có thích đi sở thú không?
-…

Bài 3: Theo em, để giữ lịch sự, cần tránh
hỏi những câu hỏi có nội dung như thế nào?
Để giữ phép lịch sự không nên có những
câu hỏi mang tính chất riêng tư, tò mò làm
phiền lòng, phật ý người khác.

02

GHI NHỚ

Khi hỏi chuyện người khác, cần giữ phép
lịch sự. Cụ thể là:
1. Cần thưa gửi, xưng hô cho phù hợp với
quan hệ giữa mình và người được hỏi.
2. Cần tránh những câu hỏi làm phiền lòng
người khác.

03

LUYỆN TẬP

Bài 1: Cách hỏi và đáp trong mỗi đoạn đối thoại dưới đây thể hiện
quan hệ giữa các nhân vật và tính cách của mỗi nhân vật như thế nào?
a. Ông bố dắt con đến gặp thầy giáo để xin học. Thầy Rơ-nê đã già, mái tóc
ngả màu xám, da nhăn nheo, nhưng đi lại vẫn nhanh nhẹn… Thầy hỏi:
- Con tên là gì?
Ông Giô-dép liếc mắt nhìn Lu-i, có ý bảo con trả lời.
- Thưa thầy, con là Lu-i Pa-xtơ ạ.
- Con đã muốn đi học chưa hay còn thích chơi?
- Thưa thầy, con muốn đi học ạ.

Quan hệ giữa hai nhân vật là:quan hệ thầy trò.
Tính cách mỗi nhân vật:
+ Thầy Rơ – nê hỏi Lu-i thật ân cần, trìu mến chứng tỏ thầy rất yêu học
+ Lu-i Pa-xtơ

trò.lễ phép ,là đứa bé ngoan, biết kính trọng thầy giáo
rất

b. Một lần I-u-ra chạm trán tên sĩ quan phát xít. Tên sĩ quan hỏi:
– Thằng nhóc tên gì?
– I-u-ra.
– Mày là đội viên hả?
– Phải.
– Sao mày không đeo khăn quàng?
– Vì không thể quàng khăn trước mặt bọn phát xít.

Quan hệ giữa hai nhân vật là:

quan hệ thù địch: tên sĩ quan phát
xít xâm lược và cậu bé yêu nước bị

Tính cách mỗi nhân vật:

chúng bắt.

+ Tên sĩ quan phát xít gọi chú bé là “thằng nhóc”, là “mày” đủ thấy
chúng hách dịch, xấc xược.
+ Cậu bé

trả lời trống không vì cậu yêu nước, căm ghét và khinh bỉ
bọn xâm lược cướp nước.

Bài 2: So sánh các câu hỏi trong đoạn văn sau.
Em thấy câu các bạn nhỏ hỏi cụ già có thích hợp
hơn những câu hỏi khác không? Vì sao?

Sau một cuộc dạo chơi, đám trẻ ra về. Tiếng nói cười ríu rít. Bỗng các em dừng lại
khi thấy một cụ già đang ngồi ở vệ cỏ ven đường. Trông cụ thật mệt mỏi, cặp mắt lộ
rõ vẻ u sầu.
– Chuyện gì xảy ra với ông cụ thế nhỉ ? - Một em trai hỏi.
Đám trẻ tiếp lời, bàn tán sôi nổi:
– Chắc là cụ bị ốm ?
– Hay cụ đánh mất cái gì ?
– Chúng mình thử hỏi xem đi !
Các em tới chỗ ông cụ, lễ phép hỏi :
– Thưa cụ, chúng cháu có thể giúp gì cụ không ạ?

Câu hỏi các bạn nhỏ hỏi cụ già:
Thưa cụ, chúng cháu có thể giúp gì cụ
không ạ?

Đây là câu hỏi thể hiện sự lễ phép, tế
nhị, thông cảm sẵn lòng giúp đỡ cụ
già của các bạn nhỏ.

Những câu hỏi khác:
– Thưa cụ, chuyện gì đã xảy ra với cụ

Các câu ấy hoặc hơi tò mò, hoặc chưa

thế ạ ?

thật tế nhị

– Thưa cụ, chắc là cụ bị ốm ạ ?
– Thưa cụ, có phải cụ đánh mất cái gì
không ạ ?

Làm thế nào để giữ phép lịch
sự khi hỏi chuyện người khác?
1. Cần thưa gửi, xưng hô cho phù hợp với
quan hệ giữa mình và người được hỏi.
2. Cần tránh những câu hỏi làm phiền lòng
người khác.
BÀI HỌC CHO BẢN THÂN

01

02

03

04

04DÒ
DẶN

Hoàn thành vở bài tập bài
Giữ phép lịch sự khi đặt câu hỏi