Thứ Sáu, ngày 25 tháng 11 năm
2022
Tiếng Việt
Bài 12C. Những vẻ đẹp đi cùng
năm tháng (Tiết 2)
Hướng dẫn học trang
132

MỤC TIÊU
 Viết được bài văn kể chuyện
(kiểm tra viết).

1. Kể một câu chuyện mà em đã được nghe hoặc
được đọc về một người có tấm lòng nhân hậu.
2. Kể lại câu chuyện Nỗi dằn vặt của An-đrây-ca
bằng lời của cậu bé An-đrây-ca.
3. Kể lại câu chuyện “Vua tàu thủy” Bạch Thái Bưởi
bằng lời của chủ tàu người Pháp hoặc người Hoa.

 Gợi ý:

- Đề 2 và 3 yêu cầu kể bằng lời của một nhân vật nên
cần xưng hô là “tôi” (nhân vật trong truyện).
- Dàn ý của bài văn kể chuyện:
+ Mở bài: Nêu ý mở đầu câu chuyện (theo cách trực
tiếp hoặc gián tiếp).
+ Thân bài: Nêu ý diễn biến của câu chuyện (rõ trình
tự, cốt truyện, sự việc, nhân vật – gắn với đề bài đã
chọn).
+ Kết bài: Nêu kết thúc câu chuyện (theo cách không
mở rộng hoặc mở rộng).

Có mấy cách mở bài
mà em đã được học?
Đó là những cách nào?
Có 2 cách:

- Mở bài trực tiếp.
- Mở bài gián tiếp.

Thế nào là mở
bài trực tiếp?

Thế nào là mở
bài gián tiếp?

GHI NHỚ
Có 2 cách mở bài:
1. Mở bài trực tiếp: kể ngay vào sự việc mở
đầu câu chuyện.
2. Mở bài gián tiếp: nói chuyện khác để
dẫn vào chuyện định kể.

Có mấy cách
kết bài?

Có hai cách
kết bài:
Kết bài mở
rộng.

- Kết bài
không mở
rộng.

Thế nào là kết
bài mở rộng?

Thế nào là kết
bài không mở
rộng?

GHI NHỚ
Có hai cách kết bài:
1. Kết bài mở rộng: Nêu ý nghĩa hoặc đưa
ra lời bình luận về câu chuyện.
2. Kết bài không mở rộng: Chỉ cho biết kết
cục của câu chuyện, không bình luận gì
thêm.

Em chọn đề bài
nào để làm bài?

VÍ DỤ ĐỀ 1.
Ngày xưa, ở xã Nam Mẫu thuộc tỉnh Bắc Cạn, người ta mở hội cúng Phật để cầu phúc.
Bỗng xuất hiện một bà lão ăn xin, thân thể gầy còm như que sậy, lại còn bị lở lói như người bị
bệnh hủi. Đi đến đâu bà cũng bị xua đuổi. May sao, bà gặp được hai mẹ con bà goá vừa đi chợ
về. Hai mẹ con thương tình đưa cụ về nhà, lấy cơm cho ăn rồi nghỉ lại. Khuya hôm ấy, hai mẹ
con bà goá chợt tỉnh dậy, thấy chỗ của bà lão ăn xin sáng rực lên. Một con giao long to lớn đang
cuộn mình, đầu gác lên xà nhà, đuôi thò xuống đất. Hai mẹ con rụng rời kinh hãi, đành nằm im
phó mặc cho số phận. Sáng hôm sau tỉnh dậy, họ không thấy giao long đâu. Trên giường vẫn là
bà cụ ăn xin. Khi sửa soạn ra đi bà nói "vùng này sắp có lụt lớn, ta cho hai mẹ con chị gói tro
này, nhớ rắc xung quanh nhà mới tránh được nạn". Người mẹ liền hỏi: "Thưa cụ, vậy làm thế
nào để cứu được mọi người khỏi chết chìm?" Bà cụ nhặt một hạt thóc cắn vỡ làm đôi đưa cho
hai mẹ con vỏ trấu và bảo: "Cái này sẽ giúp hai mẹ con nhà chị làm việc thiện". Nói rồi cụ vụt
biến mất.
Tối hôm đó, đám hội đang náo nhiệt bỗng có một cột nước từ dưới đất phun lên rất mạnh
nhấn chìm tất cả trong biển nước. Chỉ có ngôi nhà của hai mẹ con là khô ráo. Hai mẹ con liền lấy
hai mảnh vỏ trấu đặt xuống nước. Chúng biến thành hai chiếc thuyền để họ cứu người bị nạn.
Ngày nay, chỗ đất bị sụt ấy là hồ Ba Bể, còn nền nhà của hai mẹ con thành hòn đảo giữa hồ.
Người địa phương gọi là gò Bà Goá.
Qua câu chuyện trên, em thấy hai mẹ con bà goá là người có tấm lòng thương người.

VÍ DỤ ĐỀ 2.
Đến bây giờ, tôi vẫn còn thấy ân hận khi biết mình đã làm một việc sai trái. Tôi đã thất hứa với ông và cả
mẹ nữa. Mong rằng sau khi nghe xong câu chuyện của tôi, các bạn đừng để người nuôi dạy mình phải thất
vọng vì mình như tôi nhé! Chuyện là thế này:
Năm ấy, tôi lên 9 tuổi, sống với mẹ và ông ở một ngôi nhà nhỏ gần bờ sông Von-ga. Những người hàng
xóm thân thiện thường đến nhà tôi chơi nên căn nhà lúc nào cũng vang lên tiếng cười đùa vui vẻ.
Một buổi chiều, đang tắm mát cho nụ hồng tươi tắn trước cửa nhà, tôi thấy ông nói với mẹ:
- Bố khó thở lắm ...!
Mẹ vội vàng đỡ ông nằm xuống giường rồi bảo tôi đi mua thuốc. Vâng lời mẹ, tôi nhanh nhẹn đi ngay.
Dọc đường đi, tôi gặp cùng mấy đứa bạn trong làng đang chơi bóng đá. Nhìn thấy tôi, bọn chúng gọi: “Ê!
nhập cuộc chứ An-đrây-ca!”. Tôi thầm nghĩ: “Hay mình cứ chơi độ 5 phút rồi mới đi, chắc chẳng sao đâu”.
Đắn đo một lát rồi tôi cũng quyết định nhập cuộc. Chơi một lúc lâu, tôi mới sực nhớ lời mẹ dặn. Tôi chạy như
bay tới cửa hàng để mua thuốc cho ông.
Vừa bước vào nhà, tôi hoảng hốt khi thấy mẹ đang khóc nấc lên. Thì ra, ông đã mất. Ôi! Nỗi buồn
khủng khiếp khi mất người thân sao cứ dâng lên trong lòng tôi. Vậy là từ nay, tôi không được nhìn thấy
gương mặt hiền hậu, đẹp lão của ông nữa. Không thể kìm nén được nỗl xúc động, tôi bật khóc và kể cho mẹ
nghe mọi chuyện đã làm. Mẹ ôm lấy tôi an ủi: “An-đrây-ca của mẹ, con không có lỗi, chẳng có thuốc nào cứu
nổi ông đâu. Ông đã mất từ lúc con vừa ra khỏi nhà”.
Nhưng tôi không nghĩ như vậy. Cả đêm đó, tôi ngồi nức nở dưới gốc cây táo do tay ông vun trồng. Mãi
sau này khi đã lớn, tôi vẫn luôn tự dằn vặt: “Giá mình mua thuốc về kịp thì ông còn sống thêm được ít năm
nữa!”. Sự dằn vặt của tôi đã khuyên dạy các bạn một bài học sâu sắc về tình yêu thương, ý thức trách nhiệm
của chúng ta với gia đình và sự nghiêm khắc với bản thân khi mắc lỗi.

VÍ DỤ ĐỀ 3.
Tôi là một chủ tàu người Hoa, tôi vốn là một chủ tàu rất giỏi về vận tải đường thuỷ. Nhưng có
lần, tôi đã phải thua một người được chúng tôi mệnh danh là “Vua tàu thuỷ” và “một bậc anh hùng
kinh tế“, anh ấy tên là Bạch Thái Bưởi.
Bạch Thái Bưởi là một người mồ côi cha từ nhỏ, phải theo mẹ đi quẩy bán hàng rong. Tuổi thơ
của anh rất vất vả. May sao, nhà họ Bạch thấy anh khôi ngô, gương mặt đã toát lên anh là người rất
thông minh. Nhà họ Bạch đã nhận Bưởi làm con nuôi và cho anh ăn học. Năm 21 tuổi, anh làm thư
kí cho một hàng buôn, nhờ chăm chỉ học hỏi, chẳng lâu sau, anh đã tự làm đủ mọi nghề: buôn gỗ,
khai thác mỏ,… Anh là một con người giàu nghị lực nên có lúc mất trắng tay anh vẫn không nản chí.
Rồi đến lúc, Bạch Thái Bưởi mở công ti vận tải đường thuỷ vào lúc những con tàu của chúng tôi
đang ngang ngược chiếm các đường sông miền Bắc. Bạch Thái Bưởi vốn là người thông minh nên
anh đã nghĩ ra kế: Anh cho người đến các bến tàu diễn thuyết. Anh dán dòng chữ “Người ta thì đi
tàu ta” lên mỗi chiếc thuyền và bỏ một cái ống để ai đồng tình với anh thì bỏ tiền vào đó để tiếp sức
cho chủ tàu. Rồi nhiều khách đồng tình với anh. Khách đi tàu của anh ngày càng đông. Chúng tôi đã
phải bán lại tàu cho anh. Anh cho người sửa sang lại tàu và thuê người trông nom. Lúc thịnh vượng
nhất, công ti của anh có tới ba mươi chiếc tàu đủ mọi kích cỡ mang những cái tên lịch sử Việt Nam:
Trưng Trắc, Trưng Nhị, … Đó là lí do chúng tôi đặt cho anh biệt danh là “Một bậc anh hùng kinh
tế”.
Từ đó, chúng tôi học được từ anh một bài học: Nếu có ý chí, nghị lực thì ắt việc gì cũng sẽ thành
công.

20

CÁC EM
HOÀN THÀNH
BÀI VÀ NỘP BÀI

CHÚC CÁC EM:
CHĂM NGOAN, HỌC
TỐT!
CHÀO TẠM BIỆT
CÁC EM!