Làm thế nào để chứng tỏ ánh
sáng là một dạng của năng
lượng?

CHỦ ĐỀ 5- ÁNH SÁNG
BÀI 15- ÁNH SÁNG , TIA SÁNG

I . Năng lượng ánh sáng:

Thí nghiệm 1: Thu năng lượng ánh sáng

?1: Mô tả và giải thích hiện tượng xảy ra với đèn LED khi:
+ chưa bật nguồn sáng.
+ bật nguồn sáng.
?2: Trong thí nghiệm 1, nếu thay đèn LED bằng một mô tơ nhỏ
(loại 3 w hoặc 6 W) gắn cánh quạt thì có hiện tượng gì xảy ra?

Thí nghiệm 1: Thu năng lượng ánh sáng

+ Khi chưa bật nguồn sáng: đèn LED không phát sáng.
+ Khi bật nguồn sáng: đèn LED phát sáng.

Thí nghiệm 1: Thu năng lượng ánh sáng

+ Thay đèn LED bằng mô tơ và quan sát hiện tượng xảy ra:
mô tơ quay. Vậy năng lượng ánh sáng đã chuyển hoá thành
cơ năng.
Kết luân:
+ Ánh sáng là một dạng của năng lượng.
+ Năng lượng ánh sáng có thể thu được bằng nhiều cách khác
nhau.

CHỦ ĐỀ 5- ÁNH SÁNG
BÀI 15- ÁNH SÁNG , TIA SÁNG

I . Năng lượng ánh sáng:
+ Ánh sáng là một dạng của năng lượng.
+ Năng lượng ánh sáng có thể thu được bằng nhiều cách khác
nhau.

Câu 1: Trong hình dưới đây, năng lượng
ánh sáng mặt trời đã chuyển hoá thành
dạng năng lượng nào?
Thí nghiệm này chứng
tỏ ánh sáng mang năng
lượng. Năng lượng ánh
sáng đã chuyển hoá
thành nhiệt năng.
Nêu ví dụ cho thấy năng lượng ánh sáng mặt trời còn có
thể chuyển hoá thành các dạng năng lượng khác.
Điện năng (xe ô tô điện), quang hợp (hoá năng),...

CHỦ ĐỀ 5- ÁNH SÁNG
BÀI 15- ÁNH SÁNG , TIA SÁNG

I . Năng lượng ánh sáng:
+ Ánh sáng là một dạng của năng lượng.
+ Năng lượng ánh sáng có thể thu được bằng nhiều cách khác
nhau.
II . Chùm sáng và tia sáng :

Sử dụng nguồn sáng (gồm hộp đèn tạo chùm sáng
và khe hẹp) để tạo các chùm sáng và quan sát các
chùm sáng đó (Hình 15.2).
Hộp đèn

Các khe hẹp

Bóng đèn

a)

b)

c)

Hình 15.2

▲ Hình 15.2. a) Hộp đèn tạo chùm sáng và khe hẹp; b) và c)
Các chùm sáng

Thời gian: 2 phút
Hình thức : Hs làm việc nhóm đôi
Nhiệm vụ: - Hoàn thành cá nhân nhiệm vụ câu ?3
- Trao đổi ý kiến với bạn bên cạnh.

?3: Mô tả các chùm sáng trong Hình 15.2b và 15.2c.
Hộp đèn

Các khe hẹp

Bóng đèn

15.2b

15.2c.

Chùm sáng ở Hình 15.2b loe rộng ra.
Chùm sáng ở Hình 15.2c song song.

Thí nghiệm 2: Tạo một chùm sáng hẹp song song
Nguồn sáng
Khe hẹp
Mặt giấy

Đường truyền ánh sáng

Thời gian: 5 phút
Hình thức : Hs làm việc nhóm
Nhiệm vụ: - Hoàn thành cá nhân nhiệm vụ ?4

- Trao đổi ý kiến với bạn bên cạnh.
?4: Quan sát đường truyền của ánh sáng trong Hình15.3 và
mô tả chùm sáng trên mặt giấy.

Nguồn sáng

Khe hẹp
Mặt giấy

Đường truyền ánh sáng

Thí nghiệm 2: Tạo một chùm sáng hẹp song song
Nguồn sáng
Khe hẹp
Mặt giấy

Đường truyền ánh sáng
=> Đó là một chùm sáng rất hẹp, song song.

- Một chùm sáng hẹp song song có thể xem là
một tia sáng.
- Đường truyền của ánh sáng được biểu diễn bằng một
đường thẳng có mũi tên chỉ hướng, gọi là tia sáng.

CHỦ ĐỀ 5- ÁNH SÁNG
BÀI 15- ÁNH SÁNG , TIA SÁNG

I . Năng lượng ánh sáng:
+ Ánh sáng là một dạng của năng lượng.
+ Năng lượng ánh sáng có thể thu được bằng nhiều cách khác
nhau.
II . Chùm sáng và tia sáng :
+ Một chùm sáng hẹp song song có thể xem là một tia sáng.
+ Đường truyền của ánh sáng được biểu diễn bằng một đường
thẳng có mũi tên chỉ hướng, gọi là tia sáng.

CHỦ ĐỀ 5- ÁNH SÁNG
BÀI 15- ÁNH SÁNG , TIA SÁNG

I . Năng lượng ánh sáng:
+ Ánh sáng là một dạng của năng lượng.
+ Năng lượng ánh sáng có thể thu được bằng nhiều cách khác
nhau.
II . Chùm sáng và tia sáng :
+ Một chùm sáng hẹp song song có thể xem là một tia sáng.
+ Đường truyền của ánh sáng được biểu diễn bằng một đường
thẳng có mũi tên chỉ hướng, gọi là tia sáng.
III. Vùng tối và vùng nửa tối:

- Dùng một đèn pin (loại bóng
đèn nhỏ) để tạo ra một nguồn
sáng hẹp. Trong khoảng giữa
đèn pin và màn chắn đặt một
quả bóng nhỏ làm vật cản
sáng.
(Hình 15.5a).

+ Vùng không gian phía sau quả bóng không nhận
được ánh sáng trực tiếp từ nguồn sáng nên là vùng
tối và trên màn chắn xuất hiện bóng tối của vật cản
(Hình 15.5a).

? 5: Mô tả vùng không gian phía sau
vật cản trong Hình 15.5a. Bóng tối của
quả bóng trên màn chắn có hình dạng
thế nào?

=> Vùng không gian phía sau vật cản chia thành hai
phần sáng và tối riêng biệt. Nếu vật có dạng hình cầu
thì bóng có dạng hình tròn.

Để vẽ hình biểu diễn vùng tối phía sau vật cản
sáng, ta thực hiện như sau:

Từ điểm sáng S, lần
lượt vẽ hai tia sáng tới:
•Tia SA, đi qua mép A
của vật cản, cắt màn
chắn tại điểm M.
•Tia SB, đi qua mép B của vật cản, cắt màn
chắn tại điểm N. Trên Hình 15.5b, vùng phía
sau vật cản biểu diễn vùng tối.

Câu 2: Cho tia sáng 1 như trên hình, hãy vẽ các
tia sáng khác để giải thích sự tạo thành bóng
của chiếc hộp trên mặt đất.

?6. Quan sát các vùng được kí hiệu (a), (b) và (c) trên
Hình 15.6b để chỉ ra đâu là vùng tối, đâu là vùng nửa
tối.

+ Vùng tối: (b)
+ Vùng nửa tối: (a), (c)

CHỦ ĐỀ 5- ÁNH SÁNG
BÀI 15- ÁNH SÁNG , TIA SÁNG

I . Năng lượng ánh sáng:
+ Ánh sáng là một dạng của năng lượng.

+ Năng lượng ánh sáng có thể thu được bằng nhiều cách khác nhau.

II . Chùm sáng và tia sáng :
+ Một chùm sáng hẹp song song có thể xem là một tia sáng.
+ Đường truyền của ánh sáng được biểu diễn bằng một đường
thẳng có mũi tên chỉ hướng, gọi là tia sáng.
III. Vùng tối và vùng nửa tối:
+ Vùng tối là vùng nằm ở phía sau vật cản sáng, hoàn toàn
không nhận được ánh sáng từ nguồn sáng truyền tới
+ Vùng nửa tối là vùng nằm ở phía sau vật cản sáng, nhận
được một phần ánh sáng từ nguồn sáng truyền tới

Mặt
trăng

3

2
A

MẶT
TRỜ
I

1

Trái Đất
Hình 3.4
phambayss.violet.vn

Đặt một đèn bàn chiếu sáng vào tường.
a/ Đưa bàn tay của em chắn chùm ánh sáng. Điều gì sẽ
xảy ra khi em thay đổi khoảng cách giữa bàn tay và
tường?
b/ Thực hiện trò chơi tạo bóng trên tường
theo những gợi ý trong hình bên và giải thích
vì sao có thể tạo bóng trên tường như thế.
▲Tạo bóng các con
vật trên tường
a)

b
)

* Đặt
bàn chiếu
sáng
tường.
b/
Bànmột
tay đèn
cản đường
đi của
tiavào
sáng
nên trên
a/ Nếuhình
bàn thành
tay càng
gầnSự
tường,
trêndạng
tường
tường
bóng.
thay bóng
đổi hình
của
càngtay
nhỏ.
Để hình
rõ nét,
cầntạo
chọn
bàn
khiến
bóngảnh
thaytrên
đổi tường
hình dạng
theo,
nên
nguồn
các
hìnhsáng
ảnhhẹp.
vui nhộn.

Bài 1:
a) Pin năng lượng mặt trời, điện năng lượng
mặt trời
b) Năng lượng mặt trời chiếu xuống nguồn
nước làm nước nóng lên
c) Năng lượng ánh sáng mặt trời chiếu xuống
tấm pin năng lượng, quang năng chuyển hóa
thành điện năng. Tấm pin được nối với mô tơ
có gắn cánh quạt, cánh quạt quay, điện năng
chuyển hóa thành động năng.

Bài 2: