CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI LỚP HỌC

KHỞI ĐỘNG
Có hai thanh sắt phi 18; thanh thứ nhất dài 2m có khối
lượng là 4 kg; thanh thứ hai dài 5 m có khối lượng là 10kg.
Em có nhận xét gì về tỉ số giữa khối lượng của thanh sắt
thứ nhất và khối lượng của thanh sắt thứ hai với tỉ số
giữa chiều dài của thanh sắt thứ nhất và chiều dài của
thanh sắt thứ hai?

Tỉ số khối lượng của thanh sắt thứ nhất với thanh sắt
thứ hai là: 
Tỉ số chiều dài của thanh sắt thứ nhất với thanh sắt thứ
hai là:

Nhận xét: Tỉ số giữa khối lượng của thanh sắt thứ nhất và
khối lượng của thanh sắt thứ hai bằng với tỉ số giữa chiều dài
của thanh sắt thứ nhất với chiều dài của thanh sắt thứ hai.

BÀI 5: TỈ LỆ THỨC

NỘI DUNG BÀI HỌC
1. Định nghĩa
2. Tính chất

I. ĐỊNH NGHĨA
HĐ1 So sánh hai tỉ số và .
Ta có:

Vậy

Tỉ lệ thức là đẳng thức của hai tỉ số và viết là

Ví dụ 1

Từ các tỉ số sau đây có lập được tỉ lệ thức không?
a) và

b) và

Giải
a) Ta có: ;
Vậy ta có tỉ lệ thức .
b) Ta có: ;
Hai tỉ số đã cho không bằng nhau nên ta không có
tỉ lệ thức từ hai tỉ số đó.

Category
Category
Luyện tập 1 Từ các tỉ số sau đâyCategory
có lập được
tỉ lệ thức
không?

a) và

4

b) và
Giải

a) Ta có:

Vậy và lập được tỉ lệ thức

5

6

b) Ta có:

Vì nên và không lập được tỉ lệ thức.

II. TÍNH CHẤT
1. Tính chất 1
HĐ2
a) Cho tỉ lệ thức . So sánh tích hai số hạng và với
tích hai số hạng và .
b) Cho tỉ lệ thức . Nhân hai vế của tỉ lệ thức với tích ,
ta được đẳng thức nào?

Giải
a) Ta có: ;
Vậy tích hai số hạng và bằng tích hai số hạng và
b) Nhân hai vế của tỉ lệ thức với tích , ta được:

Vậy ta được đằng thức

KẾT LUẬN
Nếu thì .

Ví dụ 2

Tìm số trong tỉ lệ thức .
Giải
Do hay nên
Vậy

Luyện tập 2

Tìm số trong tỉ lệ thức sau:
Giải

Vì

2. Tính chất 2
HĐ3
Ta có đẳng thức
a) Viết kết quả dưới dạng tỉ lệ thức khi chia hai vế
của đẳng thức trên cho .
b) Tìm số thích hợp cho
;

;

;

.

?

Giải

4 12
= ;
3 9

4 3
= ;
12 9

9 12
=
;
3 4

9
3
= .
12 4

Kết luận: Nếu và đều khác thì ta có các tỉ lệ
thức:

Nhận xét:
Với đều khác 0 thì từ một trong năm đẳng thức sau đây, ta
có thể suy ra các đẳng thức còn lại.

Ví dụ 3
a) Đưa hai số và vào ? Cho thích hợp
b) Lập tất cả các tỉ lệ thức có thể được từ
bốn số sau: .

Giải
a) Ta được:
b) Từ 4 số: , ta có đẳng thức sau:
, ta lập được các tỉ lệ thức:

LUYỆN TẬP
Các em hãy trả lời các
câu hỏi trắc nghiệm sau

NHÀ SƯU TẬP
ĐẠI DƯƠNG

Câu 1: Cho tỉ lệ thức thì
A.
B. 4
C.
D.

C

Câu 2: Các tỉ số nào sau đây lập thành một tỉ lệ thức:
A. và

B. và

C. và D. và

D

Câu 3: Tìm trong các tỉ lệ thức sau:
A.

B.

C.

D.

D

Câu 4: Chọn câu đúng. Nếu thì:
A.
B.
C.
D.

C

Câu 5: Chọn đáp án sai. Từ tỉ lệ thức ta có tỉ lệ thức sau:
A.

B.

C.

D.

C

VẬN DỤNG
Bài 1 (SGK – tr.54) Từ các tỉ số sau đây có
lập được tỉ lệ thức không?
a) và .
b) và .
c) và .

Giải
a) Ta có:

Vậy từ các tỉ số và lập được tỉ lệ thức

b) Ta có:

Vậy từ các tỉ số và lập được tỉ lệ thức

BACK TO
GAME
BOARD

c) Ta có:

Category
4

Category
5

Category
6

Vì nên từ các tỉ số và không lập được tỉ lệ thức

Bài 2 (SGK – tr.54) Tìm trong mỗi tỉ lệ thức sau:
a) ;
b) ;
c) .

BACK TO
GAME
BOARD

Giải
a) Ta được: nên

Vậy
b) Vì nên

Vậy

BACK TO
GAME
BOARD

c) Vì nên

Vậy

Bài 3 (SGK – tr.54) Lập tất cả các tỉ lệ thức có thể
được từ bốn số sau: .
Giải
Từ 4 số: 1,, ta có đẳng thức sau:
, ta lập được các tỉ lệ thức:

Bài 4 (SGK – tr.54) Trong giờ thí nghiệm xác định trọng lượng,
bạn Hà dung hai quả cân và thì đo được trọng lượng tương ứng
là và .
a) Tính tỉ số giữa khối lượng của quả cân thứ nhất và khối lượng
của quả cân thứ hai; tỉ số giữa trọng lượng của quả cân thứ nhất
và trọng lượng của quả cân thứ hai.
b) Hai tỉ số trên có lập thành tỉ lệ thức không?

Giải
a) Tỉ số giữa khối lượng của quả cân thứ nhất và khối lượng
của quả cân thứ hai là:
Tỉ số giữa trọng lượng tương ứng của quả cân thứ nhất và
trọng lượng của quả cân thứ hai là:
b) Vì hai tỉ số trên bằng nhau nên lập thành tỉ lệ thức.

Bài 5 (SGK – tr.54) Người ta pha nhiên liệu cho
một loại động cơ bằng cách trộn 2 phần dầu với 7
phần xăng. Hỏi cần bao nhiêu lít xăng để trộn hết
8 lít dầu theo cách pha nhiên liệu như trên?

Giải
Gọi số lít xăng cần để trộn là
Vì số lít dầu: số lít xăng
nên hay

Vậy cần 28 lít xăng để trộn hết 8 lít dầu theo
cách pha nhiên liệu nhứ trên.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

Ghi nhớ kiến thức

Hoàn thành bài tập

Chuẩn bị bài mới

trong bài.

trong SBT.

“Bài 6. Dãy tỉ số
bằng nhau”.

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ
LẮNG NGHE BÀI GIẢNG