Công Nghệ 8
Bài 27

MỐI GHÉP ĐỘNG

I. THẾ NÀO LÀ MỐI GHÉP ĐỘNG ?
Quan sát một ghế xếp, em hãy cho biết ghế xếp gồm
mấy chi tiết ghép với nhau ?
chân trước
chân sau

thanh truyền

mặt ghế

đinh tán

Các chi tiết đó được ghép với nhau bằng mối ghép gì
(mối ghép cố định; mối ghép không tháo được; mối
ghép tháo được; hay mối ghép khác) ?

Khi mở ghế ra và gập ghế lại, tại các mối ghép, các chi
tiết chuyển động với nhau như thế nào?

Khi mở ghế ra và gập ghế lại, tại mối ghép A, B, C, D các
chi tiết chuyển động trên chuyển động như thế nào ?

Vậy thế nào là
mối ghép động ?

D
C
B

A





Mối ghép mà các chi tiết được ghép có sự chuyển động tương
đối với nhau được gọi là mối ghép động hay khớp động.

Mối ghép động chủ yếu để ghép các chi
tiết thành cơ cấu, gồm: khớp tịnh tiến,
khớp quay, khớp cầu.
Vậy cơ cấu là gì ? Sau đây ta sẽ tìm hiểu
kỹ hơn về thế nào là một cơ cấu:



Cơ cấu:
Một nhóm nhiều vật được nối với nhau bằng
những khớp động, trong đó có một vật được
xem là giá đứng yên, còn các vật khác chuyển
động với quy luật hoàn toàn xác định đối với giá
được gọi là một cơ cấu.

Ví dụ: Một nhóm vật gồm 4 thanh 1,2,3,4 nối với nhau
bằng các khớp quay A,B,C,D được gọi là cơ cấu bốn
khâu bản lề. Nếu chọn thanh 4 (AD) làm giá, ta được cơ
cấu tay quay – thanh lắc:

C
2
3

B
1

D

A
4

Khi thanh 1 quay xung quanh chốt A, các thanh
2, 3 chuyển động như thế nào (thanh 4 cố định)?

2

C
3

B
1

D

A
4



Mối ghép động gồm: khớp tịnh tiến;
khớp quay; khớp cầu…



Em hãy tìm xem những dụng cụ hay đồ
dùng nào có khớp động?
Sau đây ta sẽ nghiên cứu kỹ các loại khớp động:

II, CÁC LOẠI KHỚP ĐỘNG
1. Khớp tịnh tiến:
a) Cấu tạo:
Quan sát cấu tạo các
khớp tịnh tiến sau:

Xi lanh
Pit tông

Một vật gọi là chuyển
động tịnh tiến khi mọi
điểm của vật đều chuyển
động giống hệt nhau.
Rãnh trượt
Sống trượt

Mối ghép pittông-xilanh

Mối ghép sống trượt-rãnh trượt

II. CÁC LOẠI KHỚP ĐỘNG
1. Khớp tịnh tiến:
a) Cấu tạo:
Quan sát cấu tạo các
khớp tịnh tiến sau:

Mối ghép pittông-xi lanh

Một vật gọi là chuyển
động tịnh tiến khi mọi
điểm của vật đều chuyển
động giống hệt nhau.

Mối ghép sống trượt-rãnh trượt

Em hãy chỉ ra các bề mặt tiếp xúc của
các khớp tịnh tiến trên các hình này?

Mối ghép
pittông-xi lanh

Mối ghép sống trượtrãnh trượt

Bề mặt tiếp xúc của các khớp tịnh tiến
này có hình dạng như thế nào ?

Mối ghép
pittông-xi lanh

Mối ghép sống trượtrãnh trượt

a) Cấu tạo:

*Mối ghép pittông-xi lanh: gồm pittông và
xi lanh.

*Mối ghép sống trượt-rãnh trượt: gồm

sống trượt và rãnh trượt

b) Đặc điểm:
Trong khớp tịnh tiến, các điểm trên cùng một vật chuyển
động như thế nào ?

Mối ghép sống trượt-rãnh trượt
Mối ghép pittông-xi lanh

II./ CÁC LOẠI KHỚP ĐỘNG

1. Khớp tịnh tiến:
b) Đặc điểm:
Khi hai chi tiết trượt trên nhau sẽ xảy ra hiện tượng
gì? Hiện tượng này có lợi hay có hại ? Khắc phục chúng
như thế nào ?

Mối ghép sống trượt-rãnh trượt
Mối ghép pittông-xi lanh

b) Đặc điểm:
Mọi

điểm trêm vật có chuyển động giống hệt nhau; quỹ đạo
chuyển động, vận tốc
 Khi hai chi tiết trượt trên nhau sẽ tạo thành ma sát lớn làm
cản trở chuyển động, khắc phục hiện tượng này ta làm nhẵn
bóng bề mặt rối bôi trơn bằng dầu, mỡ…

c.Ứng dụng:

Em hãy kể tên một số khớp tịnh tiến đã
biết?

c) Ứng dụng: Khớp tịnh tiến dùng trong cơ cấu biến

chuyển động tịnh tiến thành chuyển động quay
hoặc ngược lại

2. Khớp quay:
a) Cấu tạo:

Trong khớp quay, mỗi chi tiết chỉ có thể quay quanh một
trục cố định so với chi tiết kia.
Em hãy quan sát cấu tạo các khớp quay sau đây:

Ổ trục
Bạc lót
Trục

Khớp quay
Vòng ngoài
Vòng trong
Bi
Vòng chắn

Cấu tạo vòng bi

- Khớp quay gồm bao nhiêu chi tiết?
Trục
Bạc lót
Ổ trục

Bi
Vòng chắn

Vòng ngoài

Trục
Vòng trong

- Em hãy chỉ ra các mặt
tiếp xúc của các khớp
quay này ?
- Các mặt tiếp xúc của
khớp quay thường có
hình dạng gì?

Ở khớp quay tại sao
người ta thường lắp
thêm bạc lót hay vòng
bi?

b) Ứng dụng: Khớp quay dùng nhiều trong thiết
bị , máy như: bản lề cửa, xe đạp, xe máy,

Các khớp dưới đây có phải là khớp
quay không ?

Củng cố:
1./ Thế nào là mối ghép động ?
2./ Các mối ghép sau đây thuộc loại gì ?