Người dạy: Đặng Thị Quý

Trường THCS Mỹ Lộc

KHỞI ĐỘNG

KHỞI ĐỘNG

Phân tích nội dung
của văn bản
2

Các công đoạn chế biến sản phẩm cốm Vòng

Nguyên liệu

Cốm nguyên là cái hạt non của
“thóc nếp hoa vàng”.

Người làng Vòng chọn giống lúa nếp cái hoa vàng
để làm cốm. Hạt lúa phải còn xanh, khi bấm còn
thấy sữa, đều hạt

Phân tích nội dung
của văn bản

2

Các công đoạn chế biến sản phẩm cốm Vòng

Thời gian chế
hoá hạt thóc ra
thành cốm

Người làng Vòng đi ngắt lúa và
nội trong hai mươi bốn tiếng đồng
hồ phải bắt tay vào việc chế hoá hạt
thóc ra thành cốm

Sàng bỏ những cọng rơm

Phân tích nội dung
của văn bản

2

Các công đoạn chế biến sản phẩm cốm Vòng

Công đoạn

Công
đoạn

Lúa ngắt về không được vò hay đập,
nhưng phải tuốt để những hạt thóc
vàng rơi ra.

Đem đảo cốm trong những nồi
rang vừa dẻo.

Những hạt lúa được cho lên chảo rang vừa lửa, đảo đều
bằng máy, đến độ hạt thóc bắt nhiệt chuyển dạng đông sữa
quằn lại là được. Hạt cốm lúc này chín tới, không giòn mà tróc

Phân tích nội dung
của văn bản

2

Các công đoạn chế biến sản phẩm cốm Vòng

Công đoạn

Xay, giã cần gượng nhẹ, chu đáo,
đều tay, vừa vặn. Nhất thiết không
bị già, ăn cứng mình, mà non quá
thì quánh lại với nhau thành từng
mảng.

Những hạt cốm thô được chọn chuyển sang giã. Giã mươi
phút, thấy có trấu thì xúc ra, xẩy trấu đi, lại giã, mỗi lần phải
tuỳ theo cốm khô hay ướt. Người thợ phải phân cốm ra làm 3
loại để giã gồm cốm rót, cốm non và cốm gốc.

Phân tích nội dung
của văn bản

2

Các công đoạn chế biến sản phẩm cốm Vòng

Công đoạn

Xay, giã cần gượng nhẹ, chu đáo,
đều tay, vừa vặn. Nhất thiết không
bị già, ăn cứng mình, mà non quá
thì quánh lại với nhau thành từng
mảng.
- Sàng sảy cho trấu bay ra.
- Hồ cốm thật đều tay với phẩm xanh
màu lá cây giã từ mạ non.

Phân tích nội dung
của văn bản

2

Các công đoạn chế biến sản phẩm cốm Vòng

Công đoạn

Trình bày cốm trên những mảnh lá
chuối hay những cái lá sen rồi xếp
vào thúng để gánh đi bán.

Cốm
làng
Vòng
trở
thành
nét
riêng
của Hà
Nội

Phân tích nội dung
của văn bản

2

Các công đoạn chế biến sản phẩm cốm Vòng

Tác giả đã thể hiện cảm xúc, suy nghĩ của mình như
thế nào?
Cảm xúc, suy
nghĩ của tác giả

Bộc lộ trực tiếp, sinh động như
hoà quyện với hương vị thơm mát,
thanh khiết và nét đẹp mộc mạc mà
nên thơ của cốm.

Đoạn văn rất giàu chất trữ tình
thông qua sự hoà quyện giữa cảm
xúc, suy nghĩ của tác giả với vẻ đẹp
của Cốm cũng như các công đoạn tỉ
mỉ của người nghệ nhân làng cốm
khi chế hoá ra sản phẩm cốm đầy
công phu.

Phân tích nội dung
của văn bản

3

Những suy tư, cảm nhận của tác giả về cốm

Từ ngữ, hình ảnh

Cho ra, thanh lịch, cao quý, biết tiếc
từng hạt rơi hạt vãi, phải ăn từng
chút một, lấy ngón tay nhón lấy từng
chút một, không được phũ phàng;
nhai nhỏ nhẹ, ngẫm nghĩ…

Phân tích nội dung
của văn bản

3

Những suy tư, cảm nhận của tác giả về cốm

Từ ngữ, hình ảnh

Tính chất thơm của cốm thoang
thoảng mùi lúa đòng, đòng; tính
chất ngọt của cốm phiêu phiêu như
khí trời trong sạch; nuốt cả hương
thơm của những cánh đồng quê của
ông cha ta vào lòng; Dịu dàng biết
chừng nào!; Mà cảm khái nhường
bao!

3

Những suy tư, cảm nhận của tác giả về cốm

Vũ Bằng đã nhìn cốm không chỉ như
một thức quà quen thuộc, mà còn như
một món quà thiên nhiên hun đúc tao
tặng cho con người. Tình cảm của tác
giả đối với cốm: theo đó là sự yêu quý,
trân trọng, trìu mến đối với một sản vật
thanh tao và giàu giá trị tinh thần của
quê hương.

3

Những suy tư, cảm nhận của tác giả về cốm

Vũ Bằng có một cái tôi tinh tế,
bay bổng, thiết tha. Ông có một
tình yêu thiên nhiên, quê hương,
đất nước sâu sắc, sự trân trọng và
nâng niu món ăn dân dã, bình dị
của người dân Việt Nam.

Đặc điểm của tuỳ bút được thể
hiện trong văn bản

1
Chất trữ tình

Cái tôi

Nghệ thuật
Tình cảm yêu quý, say mê, trân
trọng của tác giả đối với vẻ đẹp của
cốm, của văn hoá ẩm thực. Những tình
cảm đó được bộc lộ gián tiếp qua cách
miêu tả cốm, đồng thời bộc lộ trực tiếp
bằng những từ cảm thán.
Hiện rõ nét qua tình cảm, thái độ,
suy nghĩ của tác giả.

Đặc điểm của tuỳ bút được thể
hiện trong văn bản

1
Ngôn ngữ

Nghệ thuật

Giản dị, sống động, mang hơi thở
đời sống, giàu hình ảnh và chất trữ
tình.

Đặc điểm của tuỳ bút được thể
hiện trong văn bản

2
Chủ đề

Nội dung
Qua việc miêu tả vẻ đẹp của cốm,
văn bản thể hiện tình cảm yêu quý,
trân trọng của tác giả đối với cốm và đối
với văn hoá của dân tộc cũng như cách
sống đẹp, giàu văn hoá của người Hà
Nội.

Đặc điểm của tuỳ bút được thể
hiện trong văn bản

2
Thông điệp

Nội dung
Cách con người đối xử với thức
quà cũng chính là cách con người
đối xử với văn hoá, đồng thời thể
hiện lối sống của chúng ta.

Em có cảm nghĩ gì
sau tiết học này?

Nêu thông điệp của bài
cốm Vòng?

Nguyên liệu để làm
cốm Vòng là gì?

Nêu chất trữ tình
trong bài cốm Vòng?

CHÚC QUÝ THẦY, CÔ VÀ
CÁC EM MẠNH KHỎE!