BÀI 12. NƯỚC BIỂN VÀ ĐẠI
DƯƠNG
Mục tiêu:

- Trình bày được tính chất của nước biển và đại dương.
- Giải thích được hiện tượng sóng biển và thủy triều.
- Trình bày được chuyển động của các dòng biển trong
đại dương.
- Nêu được vai trò của biển và đại dương đối với phát
triển kinh tế - xã hội.

Khởi động

Video

Theo dõi video, trao đổi với bạn bên cạnh để
tìm ra các nội dung chính được đề cập đến.

Khởi động

Trong thủy quyển, nước biển và đại
dương chiếm 97,5% tổng lượng nước.
Biển và đại dương có tầm quan trọng đặc
biệt đối với sự sống và các hoạt động kinh
tế của con người. Nước biển và đại dương
có những tính chất gì? Trong biển và đại
dương diễn ra những vận động nào?

Khởi động

BÀI 12. NƯỚC BIỂN VÀ ĐẠI
DƯƠNG

NỘI DUNG
BÀI HỌC

1. Tính chất của nước biển
và đại dương
2. Sóng, thủy triều và dòng biển
3. Vai trò của đại dương đối với
sự phát triển kinh tế - xã hội

Hình thành
kiến thức

1

Tính chất của nước biển
và đại dương

a) Độ muối
b) Nhiệt độ

Hình thành
kiến thức

1. Tính chất của nước biển và đại dương
a) Độ muối
Nước biển có nhiều chất hòa tan, nhiều
nhất là các muối khoáng.

Độ muối
Trung bình:
35‰

Độ muối phụ thuộc vào lượng bốc hơi,
lượng mưa và lượng nước sông đổ vào.
Biển Đỏ: 43‰, biển Ban-tích: <10‰.
Độ muối thay đổi theo vĩ độ.
Xích đạo: 34,5‰, chí tuyến: 36,8‰,
ôn đới: 35‰, gần cực: 34‰.
Độ muối thay đổi phức tạp theo độ sâu,
tùy vào điều kiện khí tượng, thủy văn.

Vùng nào của nước ta nổi tiếng
nhất về sản xuất muối? Vì sao.

Hình thành
kiến thức

1. Tính chất của nước biển và đại dương
b) Nhiệt độ

Điều hòa
Nhiệt độ trung
bình bề mặt toàn
bộ đại dương trên
thế giới khoảng
17oC.

Thay đổi
theo mùa
Mùa hạ cao
hơn mùa đông.

Thay đổi
theo vĩ độ

Thay đổi
theo độ sâu

Giảm từ Xích đạo về cực. Nhiệt độ thay
Đới nóng: 27 - 28oC.
đổi phức tạp
Ôn đới: 15 - 16oC
theo độ sâu.
Đới lạnh: < 1oC.

Hình thành
kiến thức

2

Sóng biển, thủy triều và dòng biển
a) Sóng biển
b) Thủy triều

c) Dòng biển

HOẠT ĐỘNG NHÓM

Hình thành
kiến thức

1+4

2+5

Giải thích hiện
tượng sóng biển.

Giải thích hiện tượng thủy triều.
Khi dao động thủy triều có biên
độ lớn nhất và nhỏ nhất thì Trái
Đất thấy Mặt Trăng như thế nào?

3+6

Trình bày chuyển
động và kể tên
một số dòng biển
trong đại dương.

Hình thành
kiến thức

2. Sóng, thủy triều và dòng biển
a) Sóng biển

- Là sự dao động của
nước biển theo chiều
thẳng đứng.
- Sóng phát sinh chủ
yếu do gió. Gió càng
mạnh, sóng càng lớn.

- Sóng thần:
+ Do động đất, núi lửa lớn
dưới đáy biển tạo nên.
+ Là sóng dài đặc biệt, lan
truyền theo phương
ngang, với tốc độ lớn, vào
đến bờ có thể cao > 20 m.
+ Đây là một dạng thảm
họa thiên nhiên tàn khốc.

 Sóng bạc đầu

Những giọt nước
biển chuyển động
lên cao, khi rơi
xuống va đập vào
nhau, vỡ tung toé
tạo thành bọt trắng
xóa.

Hình thành
kiến thức

Khái
niệm

2. Sóng, thủy triều và dòng biển
b) Thủy triều
Là hiện tượng nước biển dâng cao và hạ thấp theo quy luật hằng ngày.

Nguyên nhân: Do lực hấp dẫn của Mặt Trăng, Mặt Trời và lực li tâm của Trái Đất.

Hình thành
kiến thức

2. Sóng, thủy triều và dòng biển
b) Thủy triều

Triều cường

Triều kém

Hình thành
kiến thức

Dòng biển

2. Sóng, thủy triều và dòng biển
c) Dòng biển

Hình thành
kiến thức

2. Sóng, thủy triều và dòng biển
c) Dòng biển

1

Phân
loại

Dòng
biển
Nguyên
nhân

2
Khái
niệm

3

Là các dòng nước chảy trong biển và đại dương.
Nguyên nhân: Do gió hoặc sự chênh lệch nhiệt
độ, độ muối,… giữa các vùng biển.
Phân loại: dòng biển nóng và dòng biển lạnh.

Hình thành
kiến thức

3. Vai trò của biển và đại dương đối với
sự phát triển kinh tế - xã hội

Vai trò của biển và đại
dương đối với phát
triển kinh tế - xã hội?

HĐ CẶP: 05 phút

3. Vai trò của biển và đại dương đối với
sự phát triển kinh tế - xã hội

Hình thành
kiến thức

Tài nguyên
Con
người
Khí hậu

Kinh tế
xã hội

Cung cấp tài nguyên quý giá: sinh vật;
khoáng sản, năng lượng sóng biển,…
Môi trường để đánh bắt, nuôi trồng thủy sản,
giao thông vận tải, du lịch biển,…

Điều hòa khí hậu, đảm bảo sự đa dạng sinh
học….
Tài nguyên biển là có hạn và dễ bị tổn thương.
Con người cần khai thác tài nguyên biển hợp lí
và bền vững.

Luyện tập

Luyện tập

Câu hỏi 1: Giải thích sự khác biệt về nhiệt độ
và độ muối của các biển và đại dương?

Gợi ý sự khác biệt về nhiệt độ: Do tác động của các yếu tố:
* Bức xạ Mặt Trời (theo vĩ độ).

* Độ sâu.

* Gió mùa.

* Địa chất, địa hình vùng biển…

Luyện tập

Câu hỏi 1: Giải thích sự khác biệt về nhiệt độ
và độ muối của các biển và đại dương?

Gợi ý sự khác biệt về độ muối: Do tác động của các yếu tố:
Nhiệt độ nước biển, đại
dương (các dòng hải lưu
nóng, lạnh).
* Lượng bay hơi nước.

*

* Nhiệt độ môi trường không
khí.

* Lượng mưa.
Điều kiện địa hình (vùng
*
biển, đại dương kín hay
hở).
Số lượng nước sông đổ
*
ra biển, đại dương…

Luyện tập

Câu hỏi 2: Phân biệt ba dạng vận động của
nước biển: sóng, thủy triều, dòng biển?

Gợi ý:
Hiện
tượng

Sóng biển

Là sự dao động của
nước biển theo
chiều thẳng đứng.
Chủ yếu do gió.
Nguyên
Gió càng mạnh,
nhân
sóng càng lớn.
Khái
niệm

Biểu
hiện

Thủy triều

Là hiện tượng nước biển
dâng cao và hạ thấp theo
quy luật hằng ngày.
Do lực hấp dẫn của Mặt
Trăng, Mặt Trời và lực li
tâm của Trái Đất.
Triều cường, triều kém.
Sóng bạc đầu, sóng
Bán nhật triều, nhật
lừng, sóng thần,…
triều, triều không đều.

Dòng biển
Là các dòng nước chảy
trong biển và đại dương.
Do gió hoặc sự chênh
lệch nhiệt độ, độ muối,…
giữa các vùng biển.
Dòng biển nóng, dòng
biển lạnh.

Vận dụng

Luyện tập

Câu hỏi: Tìm hiểu thông tin, cho biết vai trò
của biển đối với kinh tế - xã hội nước ta?

Gợi ý:

Kinh tế

Văn hóa,
xã hội

An ninh,
quốc phòng

Đánh bắt nuôi
trồng thủy sản, sản
xuất muối, giao
thông, du lịch….

Giải quyết việc
làm, cư trú trên
các đảo, quần
đảo…

Bảo vệ chủ quyền
và toàn vẹn lãnh
thổ, chống quân
xâm lược…

Hướng dẫn tự học

- Học bài cũ, trả lời câu hỏi SGK.
- Hoàn thành câu hỏi phần vận dụng.
- Chuẩn bị bài mới:
Bài 13. Thực hành: Phân tích chế độ
nước của sông Hồng.

THANK YOU