ÔN TẬP CHỦ ĐỀ 4: ÂM THANH

I. Hệ thống hóa kiến thức:
1. MÔ TẢ SÓNG ÂM
a. Sóng âm
- Các rung động ( chuyển động ) qua lại vị trí cân bằng là dao động.
- Vật dao động phát ra âm thanh gọi là nguồn âm.
- Các dao động từ nguồn âm lan truyền trong môi trường gọi là
sóng âm.
- Sóng âm được phát ra bởi các vật đang dao động.
b.Môi trường truyền âm
- Sóng âm truyền được trong các môi trường rắn, lỏng, khí.
c.Sự truyền sóng âm trong không khí.
- Sóng âm trong không khí được lan truyền bởi sự dao động
(dãn, nén) của các lớp không khí.

ÔN TẬP CHỦ ĐỀ 4: ÂM THANH

I. Hệ thống hóa kiến thức:

2.ĐỘ TO VÀ ĐỘ CAO CỦA ÂM
a.Độ to của âm
- Biên độ dao động là độ lệch lớn nhất của dao động so với vị trí
cân bằng của nó.
- Âm nghe được càng to thì biên độ càng lớn  
b.Độ cao của âm
- Số dao động của vật thực hiện được trong 1 giây được gọi
tần số. Đơn vị của tần số là hec1 ( Hz )
- Âm phát ra càng cao ( càng bổng ) ⇒ vật dao động càng nhanh
⇒ tần số dao động càng lớn.
 - Âm phát ra càng thấp (càng trầm) ⇒ vật dao động càng chậm ⇒
tần số dao động càng nhỏ.

ÔN TẬP CHỦ ĐỀ 4: ÂM THANH

I. Hệ thống hóa kiến thức:
3. PHẢN XẠ ÂM
a.Sự phản xạ âm
- Sóng âm phản xạ khi gặp vật cản
- Các vật cứng, bề mặt nhẵn phản xạ âm tốt
- Các vật mềm, xốp, bề mặt gò ghề phản xạ âm kém.
b.Một số hiện tượng về sóng âm
* Sự hình thành tiếng vang
- Âm dội lại khi gặp mặt chắn là âm phản xạ.
- Ta nghe được tiếng vang khi âm phản xạ cách âm trực tiếp một
khoảng thời gian ít nhất 1/15 giây.
Âm phản xạ
Âm trực tiếp

ÔN TẬP CHỦ ĐỀ 4: ÂM THANH

I. Hệ thống hóa kiến thức:
3. PHẢN XẠ ÂM

a.Sự phản xạ âm
b.Một số hiện tượng về sóng âm
* Sự hình thành tiếng vang

v = 343 m/s : là vận tốc truyền âm trong không khí ở điều kiện
thường
* Sự ô nhiễm tiếng ồn
- Ô nhiễm tiếng ồn xảy ra khi tiếng ồn to và kéo dài, gây
ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và hoạt động của con người
- Các biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn là: tác động vào
nguồn âm, phân tán âm trên đường truyền, ngăn chặn sự
truyền âm.

non
Ong

học
việc
The little bee

Câu 1: Sóng âm không truyền được
trong môi trường nào?
 

A. Chân
không.

B. Chất rắn.

C. Chất
rắn, lỏng.

D. Chất rắn,
lỏng và khí.

Câu 2: Khi điều chỉnh nút âm lượng
(volume) trên loa là ta đang điều chỉnh đặc
trưng nào của sóng âm phát ra?
?

A. Tần số
âm.

B. Biên độ
âm.

C. Tốc độ
truyền âm.

 

D. Môi trường
truyền âm.

Câu 3: Môi trường nào sau đây
truyền âm tốt nhất?

A.  Không
B.  Nước
khí.

C. Gỗ

D. Thép.

II. LUYỆN TẬP

TRÒ CHƠI VÒNG
QUAY MAY MẮN
LUẬT CHƠI
Khi giáo viên đưa ra câu hỏi các đội sẽ đưa tay
dành quyền trả lời.
Nếu trả lời đúng sẽ được quay vòng quay may
mắn để tích điểm cho nhóm.
Nếu trả lời sai các nhóm còn lại tiếp tục dành
quyền trả lời.
Cuối trò cho nhóm nào có tổng số điểm cao nhất
sẽ chiến thắng trò chơi.

5

6

7

8

9

20

50

4

40

3

80
70

2

10

60

1

30

VÒNG QUAY
MAY MẮN

QUAY

Câu 1: Khi bác bảo vệ đánh trống và tiếng trống
trường vang lên báo hiệu giờ vào lớp, âm thanh ấy
được tạo ra bởi sự dao động của:

A. mặt trống

B. các chân đỡ của trống

C. dùi trống

D. tay của bác bảo vệ
QUAY
VỀ

Câu 2: Âm thanh không thể truyền
trong chân không vì:
A. Chân không không có trọng
lượng.
B. Chân không không có vật chất
C. Chân không là môi trường trong
suốt
D. Chân không không đặt được nguồn
âm
QUAY
VỀ

Câu 3: Trong không khí, sóng âm lan truyền
dưới hình thức nào?
A. Các phần tử không khí dao động tới lui theo hướng
truyền âm.
B. Các phẩn tử không khí bị kéo dãn theo hướng
truyền âm.
C. Các phẩn tử không khí bị nén theo hướng truyền
âm.
D. Các phẩn tử không khí chuyển động thẳng theo
hướng truyền âm.
QUAY
VỀ

Câu 4: Trong thí nghiệm tạo âm trầm,
bổng bằng thước, phần tự do của thước
dao động càng nhanh thì âm phát ra có
A. tần số càng nhỏ.

B. biên độ càng lớn.

C. tần số càng lớn.

D. biên độ càng nhỏ.

QUAY
VỀ

Câu 5: Hai sóng âm 1 và 2 được hiển thị trên màn
hình dao động kí.Tỉ lệ trên các ô vuông là như nhau.
Chọn kết luận đúng.
A. Sóng âm 1 có tần só nhỏ hơn sóng ấm 2.
B. Sóng âm 1 có tần số lớn hơn sóng âm 2.
C. Sóng âm 1 có biên độ lớn hơn sóng âm 2
D. Sóng âm 1 có biên độ và tần số lớn hơn sóng
âm 2.
QUAY
VỀ

Câu 6: Vật nào sau đây phản xạ âm kém
nhất?
A. Tường bê tông.

B. Sàn đá hoa cương.

C. Cửa kính.

D. Tấm xốp bọt biển.

QUAY
VỀ

Câu 7: Khi một người thổi sáo,
tiếng sáo được tạo ra bởi sự dao
động của
A. thành ống sáo.
B. cột không khí trong ống sáo.
C. các ngón tay của người thổi.
D. đôi môi của người thổi.
QUAY
VỀ

Câu 8: Khi em nghe được tiếng nói to của mình
vang lại trong hang động nhiều lần, điều đó có ý
nghĩa gì?
A. Tiếng nói của em gặp vật cản bị phản xạ và lặp lại.
B. Trong hang động có mối nguy hiểm.
C. Có người ở trong hang cũng đang nói to.
D. Sóng âm truyền đi trong hang quá nhanh.
QUAY
VỀ

Câu 9: Những vật liệu mềm, mịn, nhiều bọt xốp
có khả năng hấp thụ âm và ngăn chặn sự truyền
âm được gọi là
A. vật liệu truyền âm

B. vật liệu thấu âm

C. vật liệu cách âm

D. vật liệu phản xạ âm.

QUAY
VỀ

III. VẬN DỤNG

Câu 1: Bạn Xuân cho rằng với bảy cái chén
(bát) sành, một ít nước và một chiếc đũa tre, bạn
có thể tạo ra một"dàn nhạc" và gõ được các bản
nhạc tuỳ thích.
a) Để có được "dàn nhạc" như ý kiến của bạn
Xuân, em phải điểu chỉnh lượng nước trong các
chén như thế nào? Hãy tiến hành biểu diễn trước
lớp.
b) Độ trầm, bổng của âm thanh phát ra phụ thuộc
như thế nào vào lượng nước trong chén?

Câu 1: Bạn Xuân cho rằng với bảy cái chén (bát) sành, một ít nước và
một chiếc đũa tre, bạn có thể tạo ra một"dàn nhạc" và gõ được các bản
nhạc tuỳ thích.

a) Để có được "dàn nhạc" như ý kiến của bạn
Xuân, em phải điểu chỉnh lượng nước trong các
chén như thế nào? Hãy tiến hành biểu diễn trước
lớp.
Để có "dàn nhạc chén", ta rót cho mức nước
trong bảy chén (bát) khác nhau.

Câu 1: Bạn Xuân cho rằng với bảy cái chén (bát) sành, một ít nước và
một chiếc đũa tre, bạn có thể tạo ra một"dàn nhạc" và gõ được các bản
nhạc tuỳ thích.

a) Để có được "dàn nhạc" như ý kiến của bạn Xuân, em phải điểu
chỉnh lượng nước trong các chén như thế nào? Hãy tiến hành
biểu diễn trước lớp.

b) Độ trầm, bổng của âm thanh phát ra phụ thuộc như
thế nào vào lượng nước trong chén?

Chén chứa nhiều nước hơn thì âm thanh phát
ra nghe trầm hơn.

Câu 2: Giải thích vì sao:
a) Trong phòng thu âm, phòng karaoke,
người ta thường làm tường sần sùi và treo
rèm nhung.
b) Khi đặt bàn tay khum lại, sát vào vành tai,
đổng thời hướng tai vể phía nguồn âm, chúng
ta có thể nghe rò hơn.

b) Tai hướng vể phía nguồn
a) Tường sần sùi, nhiều góc
âm và bàn tay khum vào
cạnh và rèm nhung hấp thụ
trong, đặt sát tai nhằm hướng
âm, làm giảm các âm phản xạ
các ám phản xạ bởi bàn tay
không mong muốn.
vào trong tai, giúp nghe rõ.

Câu 3: Người ta thường
sử dụng những biện pháp
nào để chống ô nhiễm
tiếng ồn?
* Biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn:
- Hạn chế nguồn gây ra tiếng ồn (như làm giảm độ to
của tiếng ồn phát ra)
- Phân tán tiếng ồn trên đường truyền ( như làm cho
âm truyền theo hướng khác)
- Ngăn cản bớt tiếng ồn truyền tới tai.

Câu 4. Một người gõ 1 nhát búa vào đường sắt, ở cách 1100m
một người khác áp tai vào đường sắt thì nghe thấy 2 tiếng gõ
cách nhau 3 giây. Biết tốc độ truyền âm trong không khí là
343m/s thì tốc độ truyền âm trong đường sắt là bao nhiêu?
Thời gian âm truyền trong không khí là:
t1 = = 3,2 (s)
Thời gian âm truyền trong đường sắt là:
t2 = t1 -3 = 0,2 (s)
Tốc độ truyền âm trong đường sắt là:
v2 = = = 5500 (m/s)

Câu 5. Tại 1 nơi trên mặt biển mà thời gian kể từ
lúc con tàu (trên mặt nước) phát ra siêu âm đến khi
nhận siêu âm phản xạ là 1,5 giây. Độ sâu là bao
nhiêu. Biết tốc độ truyền âm trong nước biển là
1500m/s
Thời gian âm thanh đi từ mặt
biển đến đáy biển là:
t1 = t/2= 0,75 (s)
Độ sâu của đáy biển là:
s =t1 .v =0,75.1500 =1125 (m)

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
• Ôn bài chủ đề 4.
• Đọc và tìm hiểu chủ đề 5: “ Ánh sáng”