KHTN 6- CTST-bai 28

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Kim Huyên
Ngày gửi: 22h:15' 01-12-2022
Dung lượng: 88.7 MB
Số lượt tải: 97
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Kim Huyên
Ngày gửi: 22h:15' 01-12-2022
Dung lượng: 88.7 MB
Số lượt tải: 97
Số lượt thích:
0 người
TRƯỜNG THCS VĨNH THẠNHTRUNG
CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI BUỔI HỌC NGÀY HÔM NAY!
Giáo viên: NGUYỄN THỊ PHƯƠNG MAI
Trong tự nhiên, có nhiều loại nấm ăn được có giá trị
dinh dưỡng cao nhưng cũng có nhiều loại nấm độc,
gây bệnh, làm hỏng thực phẩm.
Dựa vào hình dạng của chúng, em có thể phân biệt nấm ăn được và nấm độc hay không? Có nhiều em
rất khó phân biệt 2 loại nấm trên. Do đó khi gặp bất kì loại nấm nào ngoài thiên nhiên cũng không
được đưa về chế biến nếu không rõ loại nấm đó ăn được hay không? Bài học hôm nay, chúng ta sẽ tìm
hiểu những đặc điểm đặc trưng để phân biệt các loại nấm, trong đó có nấm ăn được và nấm độc., vai
trò của nấm.
Tiết 75,76,77,78- Bài 28: NẤM
1 . Đặc điểm của nấm:
*.Thực hành quan sát một số loại nấm:
1. Chuẩn bị: (xem SGK-124)
-Dụng cụ:
Đĩa kính
đồng hồ
Găng tay
Khẩu trang
cá nhân
Tiết 75,76,77,78- Bài 28: NẤM
1 . Đặc điểm của nấm:
*.Thực hành quan sát một số loại nấm:
1. Chuẩn bị: (xem SGK-124)
-Dụng cụ:
-Mẫu vật: Một số loại nấm phổ biến (tùy điều kiện thực tế)
-Bộ tranh ảnh: Tranh/ảnh chụp một số loài nấm
Bộ tranh ảnh
Nấm rơm
Nấm linh chi
1.Gọi tên một số nấm thường gặp trong đời sống?
Nấm kim châm
Nấm mộc nhĩ
Nấm hương
Nấm mốc
2. Cách tiến hành:
Bước 1: Quan sát một số nấm lớn bằng mắt thường và giới thiệu đặc
điểm của chúng:
Ví dụ như: nấm hương, nấm rơm, …nấm độc đỏ,…
Nấm hương
Hay hương (Nấm đông cô), thường
mọc kí sinh trên cây gỗ to, 1 số nước
nông dân trồng nấm hương tại các
trang trại, một khúc gỗ có thể cho
nấm kí sinh khoảng 3-7 năm
Nấm rơm
Nấm rơm mọc trên các rơm
rạ mục; trên đất ẩm.
Nấm độc đỏ
Nấm độc đỏ tươi hoặc đỏ cam, có
đốm trắng đỏ bao phủ, mọc riêng
lẻ hoặc từng cụm ở những bãi cỏ
hoặc trong rừng.
Mũ nấm
Cơ quan sinh sản
Phiến nấm
Cuống nấm
Cơ quan sinh dưỡng
Nấm rơm phát triển nhiều
vào mùa mưa
* Các sợi nấm gồm nhiều tế bào
phân biệt nhau bởi vách ngăn,
mỗi tế bào có 2 nhân và không có
chất diệp lục
Sợi nấm
Nấm hương có dạng giống như
chiếc Ô, có màu nâu nhạt, khi chín
chuyển thành màu nâu sậm.
Nấm độc đỏ chúng có cấu tạo giống nấm hương và nấm rơm
nhưng có thêm vòng cuống nấm nên các em cần lưu ý.
2. Cách tiến hành:
Bước 1: Quan sát một số nấm lớn bằng mắt thường và giới thiệu đặc điểm của chúng:
Bước 2: Quan sát nấm mốc bằng kính lúp:
Mốc trắng kí sinh trên bánh mì
Muốn quan sát mốc trắng
bằng cách: lấy 1 ít cơm
nguội hoặc bánh mì cho
vào đĩa đồng hồ hoặc khay
men, vảy thêm 1 chút
nước cho đủ độ ẩm, để vài
ngày các sợi mốc trắng sẽ
phát triển trên bề mặt có
những đốm nhỏ màu hơi
sẫm, lúc này các em lấy ra
quan sát.
* Chú ý: Khi thực hành lấy mẫu nấm mốc, để đảm bảo an toàn, chúng ta phải sử
dụng găng tay và khẩu trang cá nhân vì bảo tử nấm mốc rất nhẹ, dễ dàng phát tán
trong không khí.
Bước 2: Quan sát nấm mốc bằng kính lúp:
-Dùng kim mũi nhọn lấy một phần nấm mốc ra đĩa đồng hồ.
-Dàn mỏng nấm mốc dùng kính lúp quan sát .
-Hoặc các em đặt lên lam kính nhớ thêm 1 giọt nước rồi đem quan sát dưới
kính hiển vi.
-Chúng ta sẽ thấy mốc trắng gồm các sợi nấm ăn
sâu vào bên trong, đây là phần chúng ta không
nhìn thấy. Các túi bào tử nằm trên cuống nấm,
những hạt nhỏ và nhẹ này chính là túi bào tử
chúng dễ dàng phát tán trong không khí, đây chính
là lí do tại sao các em lấy mẫu phải mang găng tay
và khẩu trang để tránh hít phải bào tử.
Mốc trắng có dạng sợi phân nhánh rất
nhiều, bên trong có chất tế bào và
nhiều nhân, không có vách ngăn giữa
các tế bào (cơ thể đa bào). Sợi mốc
trong suốt, không màu, không có chất
diệp lục và cũng không có chất màu
nào khác.
Sinh sản bằng bào tử (sinh
sản vô tính)
Mốc trắng dinh
dưỡng bằng hình
thức hoại sinh.
Các sợi mốc trắng bám vào bánh mì hoặc cơm thiu
hút lấy nước và chất hữu cơ để sống
Ngoài những loại nấm đa bào trên còn có Nấm đơn bào
Chúng ta có thể nhìn thấy nấm men trên trái cây hoặc quả mọc hay trong dạ dày của
động vật có vú trên da và 1 số nơi khác. Chúng sinh sản vô tính bằng cách mọc chồi
hoặc sinh sản hữu tính hình thành các nang bào tử.
2. Em hãy vẽ lại sợi nấm mốc và một số nấm lớn mà em quan sát được?
Yêu cầu : vẽ mô phỏng được hình dạng sợi nấm mốc và phác họa được nấm hương
hoặc nấm rơm,….
Mũ nấm
Cơ quan sinh sản
Túi bào tử
Phiến nấm
Cuống nấm
Cơ quan sinh dưỡng
Sợi nấm
Cây nấm hương
Nấm mốc trắng
Tiết 75,76,77,78- Bài 28: NẤM
1 . Đặc điểm của nấm:
*.Thực hành quan sát một số loại nấm:
*.Tìm hiểu sự đa dạng của nấm:
Nấm hương
Nấm sò
Bào tử đảm
Nấm đảm
Nấm độc đỏ
Nấm mộc nhĩ
Một số đại diện nấm đảm.
Quan sát hình 28.1.Đa dạng của nấm.
Nấm độc tán trắng
Nấm men
Nấmcốc
Nấm đông trùng hạ thảo
Nấm túi
Nấm bụng dê
Một số đại diện nấm túi.
Nấm mốc
Quan sát hình 28.1. đa dạng của nấm.
Đông trùng hạ thảo
Còn gọi Hạ thảo, hay hạ thảo đông trùng.
Nguồn gốc tên gọi hết sức "độc đáo" là bởi đông trùng hạ thảo là nấm và sâu hợp sinh
với nhau. Vào mùa đông ẩm ướt, trông bề ngoài chúng sẽ giống như những con côn
trùng (động vật). Do sâu non nằm dưới đất, nấm kí sinh lên sâu non và hút dinh dưỡng
khiến sâu chết dần. Nhưng đến mùa hè, nấm mọc ra khỏi sâu thành ngọn cỏ (thực
vật/thảo mộc), vươn lên khỏi mặt đất và phát tán các bào tử.
Hình dạng của chúng nửa giống động vật với thân của ấu trùng bướm, nửa giống
thực vật với phần nấm ký sinh được mọc lên từ thân ấu trùng.
Nấm hương
Nấm sò
Một số đại diện nấm đảm.
Nấm độc đỏ
Nấm mộc nhĩ
(nấm mèo)
Nấm độc tán trắng
Nấmcốc
Nấm men
Nấm cốc
Nấm đông trùng hạ thảo
Nấm mốc
Một số đại diện nấm túi.
3.Hãy nhận xét về hình dạng của nấm.
Hình mũ (nấm hương, nấm sò, nấm rơm,…), hình bầu dục-tròn (nấm men,
bụng dê…), hình phễu (nấm cốc), hình sợi (nấm mốc), ....... Đa dạng.
Nấm bụng dê
4. Hãy phân biệt nấm túi và nấm đảm. Các loại nấm em quan sát ở hoạt động thực
hành thuộc nhóm nấm đảm hay nấm túi?
-Nấm túi có túi bào tử còn
nấm đảm có đảm bào tử.
Có thể phân biệt nấm túi và
nấm đảm dựa vào cơ quan sinh
sản thể quả (bào tử) Nấm túi có
túi bào tử, thể quả dạng túi,
trong khi nấm đảm có đảm bào
tử, thể quả dạng hình mũ.
Bào tử đảm
Nấmđảm
Nấm túi
Trong phần thực hành, nấm đảm gồm có nấm hương, nấm rơm, nấm mộc nhĩ, nấm độc
đỏ, nấm sò,…; nấm túi gồm có nấm mốc, nấm cốc, nấm bụng dê,…
5. Hãy chỉ ra điểm khác biệt giữa cấu tạo cơ thể nấm độc và các loại nấm khác?
Cơ quan sinh sản
Mũ nấm
Phiến nấm
Cuống
nấm
Cơ quan sinh
dưỡng
Sợi nấm
Cây nấm hương
Nấm độc đỏ
-Nấm độc là loại nấm không ăn được: Nấm mốc cà chua (có thể gây đau bụng hoặc ngộ độc), nấm độc
đỏ, nấm độc nhà tán,…
-Các loại nấm khác là nấm ăn được thường được sử dụng làm thức ăn.
-Cấu tạo chung của nấm gồm có mũ nấm, cuống nấm, sợi nấm. Nấm độc thường có thêm một số bộ
phận như vòng cuống nấm, bao gốc nấm và đôi khi có màu sắc sặc sỡ.
Hãy kể tên một số loại nấm ăn được mà em biết?
Nấm rơm
Nấm bào ngư
Nấm mộc nhĩ
(nấm mèo)
Nấm hương
Nấm kim
châm
Nấm linh chi
Em hãy xác định môi trường sống của một số nấm bằng cách hoàn
thành bảng theo mẫu sau:
Môi trường
Tên nấm
Nấm
Nấm
Nấm
Nấm
rơm
mộc nhĩ
mốc
cốc
Nấm độc tán
trắng
Rơm rạ
Thân cây gỗ mục, môi trường
ẩm
Quần áo, tường ẩm, đồ dùng, trên cơ thể sinh vật,
…
Thân cây
mục
Trong rừng những nơi môi trường
ẩm
Nấm men.
Nấm độc đỏ.
Nấm hương.
Hình 28.2. Cấu tạo nấm đơn bào và nấm đa bào.
6. Đặc điểm cấu tạo tế bào nấm men có gì khác với cấu tạo tế bào các loại nấm còn
lại? Từ đó, em hãy phân biệt nấm đơn bào và nấm đa bào.
- Nấm men có cơ thể cấu tạo chỉ gồm 1 tế bào nên gọi là nấm đơn bào; các loài nấm còn lại
trong hình 28.1 có hệ sợi nấm cấu tạo từ nhiều tế bào nên được gọi là nấm đa bào.
Nấm đơn bào chỉ có một tế bào. Nấm đa bào có hệ sợi nấm đa bào.
Tiết 75,76,77,78- Bài 28: NẤM
1 . Đặc điểm của nấm:
Thông
cácăn,
nội dung
-Nấm thường sống ở những nơi ẩm ướt như đất ẩm, rơm
rạ,qua
thức
thảo luận, các em hãy
hoa quả,...
rút ra kết luận về đặc
-Dựa vào đặc điểm cấu tạo tế bào, nấm được chia thành
hai
nhóm:
điểm
của
nấm?
nấm đơn bào và nấm đa bào.
-Dựa vào đặc điểm cơ quan sinh sản, nấm được chia thành hai nhóm
là nấm đảm và nấm túi.
+ Nấm đảm có cơ quan sinh sản là đảm bào tử, bào tử mọc trên đảm;
đại diện: nấm rơm, nấm sò,...
+ Nấm túi có cơ quan sinh sản là túi bào tử, bào tử nằm trong túi; đại
diện: nấm men, nấm mốc,...
-Ngoài ra, dựa vào một số đặc điểm bên ngoài, người ta có thể phân
biệt nấm ăn được và nấm độc.
Nấm độc ở Việt Nam
Theo thống kê, tại Việt Nam có khoảng 100 loài nấm độc khác nhau có
thể gây tổn thương nặng nề, thậm chí là tử vong cho con người . Độc tố
nằm trong toàn bộ cây nấm. Độc tố có thể thay đổi theo mùa, trong quá
trình sinh trưởng của nấm.
Khuyến cáo: chỉ sử dụng nấm khi biết chắc chắn nấm ăn được. Tuyệt đối
không được ăn nấm lạ, nấm hoang dại, đặc biệt là những loài nấm có đầy
đủ vòng cuống, bao gốc thường là nấm độc.
Một số loại nấm độc thường gặp ở Việt Nam: nấm độc tán xanh; nấm độc
đỏ; nấm độc tán trắng hình nón; nấm phiến đốm bướm.
Tiết 75,76,77,78- Bài 28: NẤM
1 . Đặc điểm của nấm:
2 . Vai trò của nấm:
*Tìm hiểu vai trò của nấm trong tự nhiên và trong thực tiễn:
Nhờ có ánh mặt trời
Chim là thức ăn các
loài rắn
Thực vật quang hợp tạo
chất hữu cơ nuôi cây
Cây xanh là
thức ăn cho
sâu
Khi cơ thể các loài sinh
vật này chết đi lại là
nguồn vật chất hữu cơ cho
các loài nấm ( cũng tương
tự như vi khuẩn).
Sâu là thức ăn các loài
chim
Hình 28.3. Nấm phân hủy xác sinh vật và chất hữu cơ
7.Quan sát hình 28.3, em hãy nêu vai trò của nấm trong tự nhiên?
Nấm có vai trò phân hủy xác sinh vật (thực vật, động vật), làm sạch môi trường.
8.từ thông tin gợi ý trong hình 28.4, em hãy nêu vai trò của nấm đối với đời sống con
người?
Nấm được sử dụng làm thức ăn: nấm rơm, nấm hương, nấm mộc, nhĩ,…
Nấm được sử dụng làm tác nhân lên men trong sản xuất rượu, bia, bánh mì,…:
nấm men
Nấm được sử dụng làm thực phẩm chức năng bổ
dưỡng cho cơ thể: nấm linh chi, nấm đông trùng hạ
thảo, mốc xanh con người chiết lấy chất kháng sinh
penicillin ngăn cản các vi khuẩn gây bệnh,...
Nấm được sử dụng làm thuốc trừ sâu sinh học: một số loại nấm có khả năng kí sinh
trên cơ thể sâu làm ngừng trệ các quá trình sống của sâu.
Hãy kể một số nấm có giá trị trong thực tiễn?
-Nấm là thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao nên nhiều loại nấm được dùng làm thức ăn như
nấm hương, nấm rơm, nấm bụng dê, nấm sò, nấm kim châm,…
Trong làm bánh mì, nấm men nở tham
gia quá trình ủ bột, làm cho bột tơi,
xốp và nở to.
Trong sản xuất rượu, bia, nấm men tham gia vào quá trình lên
men rượu, bia.
*Tìm hiểu một số bệnh do nấm gây ra:
Bệnh nấm da tay
Biểu hiện: xuất
hiện mảng da màu
đỏ kèm vảy, ngứa,
nhức, cảm giác
nóng rát lòng bàn
tay.
Bệnh nấm mốc cá
Biểu hiện: trên da xuất
hiện vùng trắng xám,
sau đó nấm phát triển
thành các búi trắng
như bông, cá bơi lội
bất thường, da tróc
vẩy.
Bệnh viêm phổi do nấm
Biểu hiện: sốt cao
kéo dài, ho khan,
đau ngực, khó chịu
ở ngực.
Bệnh mốc xám dâu tây
Biểu hiện: đầu tiên là những
đốm nâu sang xuất hiện, sau đó
lan rộng cả quả, phủ một lớp
mốc xám và làm cho quả bị
khô; hoa và quả non có thể bị
nhiễm bệnh.
9.Quan sát hình 28.5 trên, hãy kể tên một số bệnh do nấm gây ra. Các bệnh đó biểu
hiện như thế nào?
Nấm mốc thường xuất hiện
khi thời tiết ẩm. Con người
tiếp xúc với đối tượng bị
nhiễm nấm hoặc nơi đã có
nấm mốc sẽ bị lây nhiễm,
một số con đường có thể lây
truyền bệnh do nấm như:
- Tiếp xúc trực tiếp với
đối tượng (người hay
vật nuôi) bị nhiễm nấm.
- Dùng chung đồ với
người bị nhiễm nấm.
- Tiếp xúc với môi trường ô
nhiễm, bụi, đất chứa nấm
gây bệnh.
- Vệ sinh cơ thể không
sạch sẽ.
10.Từ thông tin gợi ý trong hình 28.6, nêu con đường lây truyền bệnh do nấm gây ra?
Từ các
con đường
truyền
bệnh do
nấm gây
ra, em
hãy đề
xuất một
số biện
pháp
phòng
chống các
bệnh
thường
gặp do
nấm?
Tiết 75,76,77,78- Bài 28: NẤM
1 . Đặc điểm của nấm:
Thông qua các nội dung
2 . Vai trò của nấm:
thảo luận, các em hãy
Trong tự nhiên, nấm tham gia vào quá trình phân hủy xác sinh
vật,
rút ra
kếtphân
luậnhủy
về vai trò
rác hữu cơ, làm sạch môi trường.
của nấm?
Trong thực tiễn, nấm có nhiều giá trị sử dụng trong đời sống con người như:
làm thức ăn, làm thuốc, thực phẩm chức năng, dùng trong sản xuất bia rượu, làm
men nở, chế biến thực phẩm, phân huỷ xác sinh vật, làm sạch môi trường.
Bên cạnh những lợi ích từ nấm, một số loài nấm gây bệnh ảnh hưởng tới sức
khoẻ con người, làm giảm năng suất vật nuôi và cây trổng.
Một số con đường lầy truyền bệnh do nấm: tiếp xúc với mầm bệnh, ô nhiễm môi
trường, vệ sinh cá nhân chưa đúng cách.
Biện pháp phòng chống: hạn chế tiếp xúc trực tiếp với nguồn gây bệnh; vệ sinh
cá nhân thường xuyên, vệ sinh môi trường.
Nấm mốc phát triển tốt ở 22 – 270C. Nguồn bệnh do nấm
mốc gây ra có tỉ lệ khá lớn. Bào tử nấm mốc phát tán trong
không khí gặp điều kiện thuận lợi sẽ phát triển làm hỏng thức
ăn, hỏng các đồ dùng trong nhà và gây bệnh.
-Mặc dù vậy, nấm mốc lại đóng vai trò quan trọng trong sản
xuất thuốc kháng sinh penicillin.
-Năm 1928 Alexander Fleming đã tình cờ phát hiện ra
penicillin nhưng phải 10 năm sau thì penicillin mới được nhà
hóa sinh người anh gốc Đức Ernest Chain, nhà bệnh học Úc
Howard Florey và một số nhà khoa học khác nghiên cứu kĩ.
-Tác dụng của penicillin là ngăn cản các vi khuẩn gây bệnh
bằng cách làm suy yếu thành tế bào vi khuẩn, do đó không còn
thành tế bào bảo vệ vững chắc, tế bào vi khuẩn sẽ bị tiêu diệt
và chết đi.
Tiết 75,76,77,78- Bài 28: NẤM
1 . Đặc điểm của nấm:
2 . Vai trò của nấm:
3 . Kĩ thuật trồng nấm rơm:
*Tìm hiểu kĩ thuật trồng nấm rơm:
Nấm rơm là loại thực phẩm rất ngon và bổ dưỡng. Nấm rơm có thể được chế biến thành
nhiều món ăn khác nhau như nấm xào, canh nấm, cháo nấm, súp nấm,…
Mời các em
theo dõi đoạn
video “hướng
dẫn quy trình
trồng nấm rơm”
và chuẩn bị trả
lời câu hỏi:
11.Tại sao người ta không trồng nấm trên đất mà phải trồng trên rơm, rạ?
- Nấm rơm có thể trồng trên nền đất khác như đất ruộng, rẫy, vườn cây,….hoặc
trong nhà nhưng phải thoát nước tốt, không bị ứ đọng. Nơi trồng nấm rơm phải ít bị
ảnh hưởng bởi gió mạnh.
- Nấm rơm thường mọc trên các giá thể ẩm nên thường được trồng trên rơm, rạ để
dễ chăm sóc, dễ xử lí bệnh, không bị ứ đọng nước gây hỏng nấm khi tưới nước.
12. Có ý kiến cho rằng: “Môi trường trồng nấm rơm tốt nhất là gần địa điểm
có chăn nuôi gia súc, gia cầm”. Theo em, ý kiến trên đúng hay sai? Giải thích.
Ý kiến trên hoàn toàn sai. Vì
-Những địa điểm có chăn nuôi gia súc, gia cầm thường dễ bị ô nhiễm, khuôn viên mất
vệ sinh, ẩm thấp là điều kiện lí tưởng cho nấm mốc, các loại vi khuẩn gây bệnh phát
triển. Nấm rơm trồng gần những nơi chăn nuôi gia súc, gia cầm, dễ ảnh hưởng, làm
giảm năng suất và chất lượng nấm.
-Môi trường nấm phải đảm bảo sạch sẽ, khô ráo, cao ráo, bằng phẳng, không bị ngập
úng; tránh những nơi chăn nuôi, khu vực chất thải, nước thải sinh hoạt. Lưu ý tưới nấm
bằng nước sạch như nước sông, mương, nước giếng khoan,….; tránh nước nhiễm phèn,
mặn hoặc bị ô nhiễm, hôi thối.
Nấm men được ứng dụng trong những lĩnh vực nào của đời sống con người?
Phổ biến trong các lĩnh sản xuất của đời sống
Nấm men được dùng phổ biến trong nhiều lĩnh vực của đời sống như sản xuất bia, bánh mì, lên
men rượu,…
Trong sản xuất nước tương, nước mắm, có thêm thành phần nấm men được chiết xuất sẽ giúp
làm dịu đi vị chát của muối và loại bỏ mùi tanh khó chịu của cá. Nước tương, nước mắm sẽ
thơm ngon, tròn vị và rất đậm đà.
Trong sản xuất mì gói: nấm men khi dùng để ăn với mì gói sẽ tạo cảm giác tô mì thơm ngon,
ngọt nước hơn.
Trong sản xuất hạt nêm, nấm men được bổ sung 1 đến 5% giúp cho vị ngọt của đạm trong hạt
nêm tăng đáng kể. Chiết xuất của nấm men còn có thêm chức năng làm tròn vị cho sản phẩm.
Trong sản xuất các loại bánh, nấm men không thể thiếu trong quá trình lên men. Một lượng
nấm men phù hợp làm bánh mì thơm ngon hơn.
Củng cố - luyện tập:
Câu 1: Quan sát hình ảnh sau và trả lời câu hỏi:
(1)
Nấm độc đỏ
(2)
Nấm men
a. Tên các loại nấm (1), (2), (3), (4) là gì?
b. Nấm nào có cấu tạo cơ thể đơn bào?
(2) Nấm men
(3)
Nấm mốc
(4)
Nấm độc tán trắng
Củng cố - luyện tập:
Câu 2: Bào tử đảm là cơ quan sinh sản của loại nấm nào sau đây?
A. Nấm hương.
A
B. Nấm bụng dê.
C. Nấm mốc.
D. Nấm men.
Câu 3: Thuốc kháng sinh penicillin được sản xuất từ
A. nấm men.
A
B. nấm mốc.
C. nấm mộc nhĩ.
D. nấm độc đỏ.
Câu 4: Tại sao khi lấy mẫu nấm mốc để làm thực hành, để đảm bảo an toàn chúng ta
phải sử dung găng tay và khẩu trang cá nhân?
Vì bào tử nấm mốc rất nhẹ, dễ dàng phát tán trong không khí và dễ gây kích ứng da khi
tiếp xúc trực tiếp.
Củng cố - luyện tập:
Câu 5: Dựa vào đặc điểm nào để phân biệt nấm đơn bào và nấm đa bào, nấm đảm và
nấm túi, nấm độc và nấm không độc? Lấy ví dụ.
Có thể dựa vào một số đặc điểm để phân biệt nấm đơn bào và nấm đa bào, nấm đảm và nấm
túi, nấm độc và nấm không độc.
- Phân biệt nấm đơn bào và nấm đa bào: dựa vào cấu tạo tế bào, ta có thể phân biệt nấm đơn
bào và nấm đa bào. Cơ thể nấm đơn bào (ví dụ nấm men) chỉ có 1 tế bào. Nấm đa bào (ví dụ
nấm mốc) có hệ sợi nấm được cấu tạo từ nhiều tế bào.
- Phân biệt nấm đảm và nấm túi: dựa vào đặc điểm của cơ quan sinh sản của nấm, ta có thể
phân biệt nấm đảm và nấm túi. Nấm đảm có đảm bào tử (ví dụ nấm hương). Nấm túi có túi
bào tử (ví dụ nấm mốc).
-Phân biệt nấm ăn được và nấm không ăn được: dựa vào đặc điểm cấu tạo cây nấm, ta có thể
sơ bộ phân biệt nấm độc và nấm ăn được: nấm có đủ các phần của thể quả (mũ, phiến nấm,
cuống nấm, vòng cuống nấm và bao gốc nấm), đặc biệt là những loại nấm có đầy đủ vòng
cuống nấm, bao gốc nấm thường là nấm độc.
Câu 6: Em thấy nấm mốc thường xuất hiện ở điều kiện thời tiết nào? Kể tên những vị
trí dễ xuất hiện nấm mốc xung quanh em?
Nấm mốc thường xuất hiện khi thời tiết ẩm, nồm . Những vị trí dễ xuất xuất hiện nấm
mốc trong nhà: góc nhà ẩm, quần áo mặc dở treo lâu ngày, thức ăn để lâu không được
bảo quản đúng cách.
(Trời nồm độ ẩm không khí lên tới 90%, hơi nước trong không khí thường bị ngưng tụ và đọng
sương trên bề mặt nền, sàn, tường nhà và đồ vật, gây ẩm ướt rất mất vệ sinh và tác hại không
nhỏ đến sức khoẻ con người cũng như độ an toàn của các trang thiết bị trong nhà.)
Câu 7: Hãy nêu một số biện pháp phòng chống bệnh do nấm gây nên trên da người?
Biện pháp phòng chống bệnh do nấm gây ra trên da người:
-Tránh tiếp xúc với nguồn bệnh;
-Vệ sinh cơ thể, rửa tay đúng thời điểm;
-Thay quần áo ngay khi đi làm về hoặc ngay sau khi tiếp xúc với môi trường ô nhiễm,
nghi ngờ có nguồn bệnh;
-Vệ sinh môi trường, giữ cho môi trường thông thoáng, sạch sẽ…
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Học bài.
- Chuẩn bị bài 29: “Thực vật”. Đọc kĩ nội
dung bài kết hợp quan sát các hình để tìm
hiểu:
+Sự đa dạng của thực vật.
+Vai trò của thực vật trong thiên nhiên và đời
sống con người.
+Em cần làm gì để bảo vệ thực vật, bảo vệ
môi trường?
i
ạ
l
p
ặ
g
n
ẹ
h
à
v
t
ệ
i
b
m
Tạ
!
u
a
s
i
à
b
ở
m
e
c
cá
CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI BUỔI HỌC NGÀY HÔM NAY!
Giáo viên: NGUYỄN THỊ PHƯƠNG MAI
Trong tự nhiên, có nhiều loại nấm ăn được có giá trị
dinh dưỡng cao nhưng cũng có nhiều loại nấm độc,
gây bệnh, làm hỏng thực phẩm.
Dựa vào hình dạng của chúng, em có thể phân biệt nấm ăn được và nấm độc hay không? Có nhiều em
rất khó phân biệt 2 loại nấm trên. Do đó khi gặp bất kì loại nấm nào ngoài thiên nhiên cũng không
được đưa về chế biến nếu không rõ loại nấm đó ăn được hay không? Bài học hôm nay, chúng ta sẽ tìm
hiểu những đặc điểm đặc trưng để phân biệt các loại nấm, trong đó có nấm ăn được và nấm độc., vai
trò của nấm.
Tiết 75,76,77,78- Bài 28: NẤM
1 . Đặc điểm của nấm:
*.Thực hành quan sát một số loại nấm:
1. Chuẩn bị: (xem SGK-124)
-Dụng cụ:
Đĩa kính
đồng hồ
Găng tay
Khẩu trang
cá nhân
Tiết 75,76,77,78- Bài 28: NẤM
1 . Đặc điểm của nấm:
*.Thực hành quan sát một số loại nấm:
1. Chuẩn bị: (xem SGK-124)
-Dụng cụ:
-Mẫu vật: Một số loại nấm phổ biến (tùy điều kiện thực tế)
-Bộ tranh ảnh: Tranh/ảnh chụp một số loài nấm
Bộ tranh ảnh
Nấm rơm
Nấm linh chi
1.Gọi tên một số nấm thường gặp trong đời sống?
Nấm kim châm
Nấm mộc nhĩ
Nấm hương
Nấm mốc
2. Cách tiến hành:
Bước 1: Quan sát một số nấm lớn bằng mắt thường và giới thiệu đặc
điểm của chúng:
Ví dụ như: nấm hương, nấm rơm, …nấm độc đỏ,…
Nấm hương
Hay hương (Nấm đông cô), thường
mọc kí sinh trên cây gỗ to, 1 số nước
nông dân trồng nấm hương tại các
trang trại, một khúc gỗ có thể cho
nấm kí sinh khoảng 3-7 năm
Nấm rơm
Nấm rơm mọc trên các rơm
rạ mục; trên đất ẩm.
Nấm độc đỏ
Nấm độc đỏ tươi hoặc đỏ cam, có
đốm trắng đỏ bao phủ, mọc riêng
lẻ hoặc từng cụm ở những bãi cỏ
hoặc trong rừng.
Mũ nấm
Cơ quan sinh sản
Phiến nấm
Cuống nấm
Cơ quan sinh dưỡng
Nấm rơm phát triển nhiều
vào mùa mưa
* Các sợi nấm gồm nhiều tế bào
phân biệt nhau bởi vách ngăn,
mỗi tế bào có 2 nhân và không có
chất diệp lục
Sợi nấm
Nấm hương có dạng giống như
chiếc Ô, có màu nâu nhạt, khi chín
chuyển thành màu nâu sậm.
Nấm độc đỏ chúng có cấu tạo giống nấm hương và nấm rơm
nhưng có thêm vòng cuống nấm nên các em cần lưu ý.
2. Cách tiến hành:
Bước 1: Quan sát một số nấm lớn bằng mắt thường và giới thiệu đặc điểm của chúng:
Bước 2: Quan sát nấm mốc bằng kính lúp:
Mốc trắng kí sinh trên bánh mì
Muốn quan sát mốc trắng
bằng cách: lấy 1 ít cơm
nguội hoặc bánh mì cho
vào đĩa đồng hồ hoặc khay
men, vảy thêm 1 chút
nước cho đủ độ ẩm, để vài
ngày các sợi mốc trắng sẽ
phát triển trên bề mặt có
những đốm nhỏ màu hơi
sẫm, lúc này các em lấy ra
quan sát.
* Chú ý: Khi thực hành lấy mẫu nấm mốc, để đảm bảo an toàn, chúng ta phải sử
dụng găng tay và khẩu trang cá nhân vì bảo tử nấm mốc rất nhẹ, dễ dàng phát tán
trong không khí.
Bước 2: Quan sát nấm mốc bằng kính lúp:
-Dùng kim mũi nhọn lấy một phần nấm mốc ra đĩa đồng hồ.
-Dàn mỏng nấm mốc dùng kính lúp quan sát .
-Hoặc các em đặt lên lam kính nhớ thêm 1 giọt nước rồi đem quan sát dưới
kính hiển vi.
-Chúng ta sẽ thấy mốc trắng gồm các sợi nấm ăn
sâu vào bên trong, đây là phần chúng ta không
nhìn thấy. Các túi bào tử nằm trên cuống nấm,
những hạt nhỏ và nhẹ này chính là túi bào tử
chúng dễ dàng phát tán trong không khí, đây chính
là lí do tại sao các em lấy mẫu phải mang găng tay
và khẩu trang để tránh hít phải bào tử.
Mốc trắng có dạng sợi phân nhánh rất
nhiều, bên trong có chất tế bào và
nhiều nhân, không có vách ngăn giữa
các tế bào (cơ thể đa bào). Sợi mốc
trong suốt, không màu, không có chất
diệp lục và cũng không có chất màu
nào khác.
Sinh sản bằng bào tử (sinh
sản vô tính)
Mốc trắng dinh
dưỡng bằng hình
thức hoại sinh.
Các sợi mốc trắng bám vào bánh mì hoặc cơm thiu
hút lấy nước và chất hữu cơ để sống
Ngoài những loại nấm đa bào trên còn có Nấm đơn bào
Chúng ta có thể nhìn thấy nấm men trên trái cây hoặc quả mọc hay trong dạ dày của
động vật có vú trên da và 1 số nơi khác. Chúng sinh sản vô tính bằng cách mọc chồi
hoặc sinh sản hữu tính hình thành các nang bào tử.
2. Em hãy vẽ lại sợi nấm mốc và một số nấm lớn mà em quan sát được?
Yêu cầu : vẽ mô phỏng được hình dạng sợi nấm mốc và phác họa được nấm hương
hoặc nấm rơm,….
Mũ nấm
Cơ quan sinh sản
Túi bào tử
Phiến nấm
Cuống nấm
Cơ quan sinh dưỡng
Sợi nấm
Cây nấm hương
Nấm mốc trắng
Tiết 75,76,77,78- Bài 28: NẤM
1 . Đặc điểm của nấm:
*.Thực hành quan sát một số loại nấm:
*.Tìm hiểu sự đa dạng của nấm:
Nấm hương
Nấm sò
Bào tử đảm
Nấm đảm
Nấm độc đỏ
Nấm mộc nhĩ
Một số đại diện nấm đảm.
Quan sát hình 28.1.Đa dạng của nấm.
Nấm độc tán trắng
Nấm men
Nấmcốc
Nấm đông trùng hạ thảo
Nấm túi
Nấm bụng dê
Một số đại diện nấm túi.
Nấm mốc
Quan sát hình 28.1. đa dạng của nấm.
Đông trùng hạ thảo
Còn gọi Hạ thảo, hay hạ thảo đông trùng.
Nguồn gốc tên gọi hết sức "độc đáo" là bởi đông trùng hạ thảo là nấm và sâu hợp sinh
với nhau. Vào mùa đông ẩm ướt, trông bề ngoài chúng sẽ giống như những con côn
trùng (động vật). Do sâu non nằm dưới đất, nấm kí sinh lên sâu non và hút dinh dưỡng
khiến sâu chết dần. Nhưng đến mùa hè, nấm mọc ra khỏi sâu thành ngọn cỏ (thực
vật/thảo mộc), vươn lên khỏi mặt đất và phát tán các bào tử.
Hình dạng của chúng nửa giống động vật với thân của ấu trùng bướm, nửa giống
thực vật với phần nấm ký sinh được mọc lên từ thân ấu trùng.
Nấm hương
Nấm sò
Một số đại diện nấm đảm.
Nấm độc đỏ
Nấm mộc nhĩ
(nấm mèo)
Nấm độc tán trắng
Nấmcốc
Nấm men
Nấm cốc
Nấm đông trùng hạ thảo
Nấm mốc
Một số đại diện nấm túi.
3.Hãy nhận xét về hình dạng của nấm.
Hình mũ (nấm hương, nấm sò, nấm rơm,…), hình bầu dục-tròn (nấm men,
bụng dê…), hình phễu (nấm cốc), hình sợi (nấm mốc), ....... Đa dạng.
Nấm bụng dê
4. Hãy phân biệt nấm túi và nấm đảm. Các loại nấm em quan sát ở hoạt động thực
hành thuộc nhóm nấm đảm hay nấm túi?
-Nấm túi có túi bào tử còn
nấm đảm có đảm bào tử.
Có thể phân biệt nấm túi và
nấm đảm dựa vào cơ quan sinh
sản thể quả (bào tử) Nấm túi có
túi bào tử, thể quả dạng túi,
trong khi nấm đảm có đảm bào
tử, thể quả dạng hình mũ.
Bào tử đảm
Nấmđảm
Nấm túi
Trong phần thực hành, nấm đảm gồm có nấm hương, nấm rơm, nấm mộc nhĩ, nấm độc
đỏ, nấm sò,…; nấm túi gồm có nấm mốc, nấm cốc, nấm bụng dê,…
5. Hãy chỉ ra điểm khác biệt giữa cấu tạo cơ thể nấm độc và các loại nấm khác?
Cơ quan sinh sản
Mũ nấm
Phiến nấm
Cuống
nấm
Cơ quan sinh
dưỡng
Sợi nấm
Cây nấm hương
Nấm độc đỏ
-Nấm độc là loại nấm không ăn được: Nấm mốc cà chua (có thể gây đau bụng hoặc ngộ độc), nấm độc
đỏ, nấm độc nhà tán,…
-Các loại nấm khác là nấm ăn được thường được sử dụng làm thức ăn.
-Cấu tạo chung của nấm gồm có mũ nấm, cuống nấm, sợi nấm. Nấm độc thường có thêm một số bộ
phận như vòng cuống nấm, bao gốc nấm và đôi khi có màu sắc sặc sỡ.
Hãy kể tên một số loại nấm ăn được mà em biết?
Nấm rơm
Nấm bào ngư
Nấm mộc nhĩ
(nấm mèo)
Nấm hương
Nấm kim
châm
Nấm linh chi
Em hãy xác định môi trường sống của một số nấm bằng cách hoàn
thành bảng theo mẫu sau:
Môi trường
Tên nấm
Nấm
Nấm
Nấm
Nấm
rơm
mộc nhĩ
mốc
cốc
Nấm độc tán
trắng
Rơm rạ
Thân cây gỗ mục, môi trường
ẩm
Quần áo, tường ẩm, đồ dùng, trên cơ thể sinh vật,
…
Thân cây
mục
Trong rừng những nơi môi trường
ẩm
Nấm men.
Nấm độc đỏ.
Nấm hương.
Hình 28.2. Cấu tạo nấm đơn bào và nấm đa bào.
6. Đặc điểm cấu tạo tế bào nấm men có gì khác với cấu tạo tế bào các loại nấm còn
lại? Từ đó, em hãy phân biệt nấm đơn bào và nấm đa bào.
- Nấm men có cơ thể cấu tạo chỉ gồm 1 tế bào nên gọi là nấm đơn bào; các loài nấm còn lại
trong hình 28.1 có hệ sợi nấm cấu tạo từ nhiều tế bào nên được gọi là nấm đa bào.
Nấm đơn bào chỉ có một tế bào. Nấm đa bào có hệ sợi nấm đa bào.
Tiết 75,76,77,78- Bài 28: NẤM
1 . Đặc điểm của nấm:
Thông
cácăn,
nội dung
-Nấm thường sống ở những nơi ẩm ướt như đất ẩm, rơm
rạ,qua
thức
thảo luận, các em hãy
hoa quả,...
rút ra kết luận về đặc
-Dựa vào đặc điểm cấu tạo tế bào, nấm được chia thành
hai
nhóm:
điểm
của
nấm?
nấm đơn bào và nấm đa bào.
-Dựa vào đặc điểm cơ quan sinh sản, nấm được chia thành hai nhóm
là nấm đảm và nấm túi.
+ Nấm đảm có cơ quan sinh sản là đảm bào tử, bào tử mọc trên đảm;
đại diện: nấm rơm, nấm sò,...
+ Nấm túi có cơ quan sinh sản là túi bào tử, bào tử nằm trong túi; đại
diện: nấm men, nấm mốc,...
-Ngoài ra, dựa vào một số đặc điểm bên ngoài, người ta có thể phân
biệt nấm ăn được và nấm độc.
Nấm độc ở Việt Nam
Theo thống kê, tại Việt Nam có khoảng 100 loài nấm độc khác nhau có
thể gây tổn thương nặng nề, thậm chí là tử vong cho con người . Độc tố
nằm trong toàn bộ cây nấm. Độc tố có thể thay đổi theo mùa, trong quá
trình sinh trưởng của nấm.
Khuyến cáo: chỉ sử dụng nấm khi biết chắc chắn nấm ăn được. Tuyệt đối
không được ăn nấm lạ, nấm hoang dại, đặc biệt là những loài nấm có đầy
đủ vòng cuống, bao gốc thường là nấm độc.
Một số loại nấm độc thường gặp ở Việt Nam: nấm độc tán xanh; nấm độc
đỏ; nấm độc tán trắng hình nón; nấm phiến đốm bướm.
Tiết 75,76,77,78- Bài 28: NẤM
1 . Đặc điểm của nấm:
2 . Vai trò của nấm:
*Tìm hiểu vai trò của nấm trong tự nhiên và trong thực tiễn:
Nhờ có ánh mặt trời
Chim là thức ăn các
loài rắn
Thực vật quang hợp tạo
chất hữu cơ nuôi cây
Cây xanh là
thức ăn cho
sâu
Khi cơ thể các loài sinh
vật này chết đi lại là
nguồn vật chất hữu cơ cho
các loài nấm ( cũng tương
tự như vi khuẩn).
Sâu là thức ăn các loài
chim
Hình 28.3. Nấm phân hủy xác sinh vật và chất hữu cơ
7.Quan sát hình 28.3, em hãy nêu vai trò của nấm trong tự nhiên?
Nấm có vai trò phân hủy xác sinh vật (thực vật, động vật), làm sạch môi trường.
8.từ thông tin gợi ý trong hình 28.4, em hãy nêu vai trò của nấm đối với đời sống con
người?
Nấm được sử dụng làm thức ăn: nấm rơm, nấm hương, nấm mộc, nhĩ,…
Nấm được sử dụng làm tác nhân lên men trong sản xuất rượu, bia, bánh mì,…:
nấm men
Nấm được sử dụng làm thực phẩm chức năng bổ
dưỡng cho cơ thể: nấm linh chi, nấm đông trùng hạ
thảo, mốc xanh con người chiết lấy chất kháng sinh
penicillin ngăn cản các vi khuẩn gây bệnh,...
Nấm được sử dụng làm thuốc trừ sâu sinh học: một số loại nấm có khả năng kí sinh
trên cơ thể sâu làm ngừng trệ các quá trình sống của sâu.
Hãy kể một số nấm có giá trị trong thực tiễn?
-Nấm là thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao nên nhiều loại nấm được dùng làm thức ăn như
nấm hương, nấm rơm, nấm bụng dê, nấm sò, nấm kim châm,…
Trong làm bánh mì, nấm men nở tham
gia quá trình ủ bột, làm cho bột tơi,
xốp và nở to.
Trong sản xuất rượu, bia, nấm men tham gia vào quá trình lên
men rượu, bia.
*Tìm hiểu một số bệnh do nấm gây ra:
Bệnh nấm da tay
Biểu hiện: xuất
hiện mảng da màu
đỏ kèm vảy, ngứa,
nhức, cảm giác
nóng rát lòng bàn
tay.
Bệnh nấm mốc cá
Biểu hiện: trên da xuất
hiện vùng trắng xám,
sau đó nấm phát triển
thành các búi trắng
như bông, cá bơi lội
bất thường, da tróc
vẩy.
Bệnh viêm phổi do nấm
Biểu hiện: sốt cao
kéo dài, ho khan,
đau ngực, khó chịu
ở ngực.
Bệnh mốc xám dâu tây
Biểu hiện: đầu tiên là những
đốm nâu sang xuất hiện, sau đó
lan rộng cả quả, phủ một lớp
mốc xám và làm cho quả bị
khô; hoa và quả non có thể bị
nhiễm bệnh.
9.Quan sát hình 28.5 trên, hãy kể tên một số bệnh do nấm gây ra. Các bệnh đó biểu
hiện như thế nào?
Nấm mốc thường xuất hiện
khi thời tiết ẩm. Con người
tiếp xúc với đối tượng bị
nhiễm nấm hoặc nơi đã có
nấm mốc sẽ bị lây nhiễm,
một số con đường có thể lây
truyền bệnh do nấm như:
- Tiếp xúc trực tiếp với
đối tượng (người hay
vật nuôi) bị nhiễm nấm.
- Dùng chung đồ với
người bị nhiễm nấm.
- Tiếp xúc với môi trường ô
nhiễm, bụi, đất chứa nấm
gây bệnh.
- Vệ sinh cơ thể không
sạch sẽ.
10.Từ thông tin gợi ý trong hình 28.6, nêu con đường lây truyền bệnh do nấm gây ra?
Từ các
con đường
truyền
bệnh do
nấm gây
ra, em
hãy đề
xuất một
số biện
pháp
phòng
chống các
bệnh
thường
gặp do
nấm?
Tiết 75,76,77,78- Bài 28: NẤM
1 . Đặc điểm của nấm:
Thông qua các nội dung
2 . Vai trò của nấm:
thảo luận, các em hãy
Trong tự nhiên, nấm tham gia vào quá trình phân hủy xác sinh
vật,
rút ra
kếtphân
luậnhủy
về vai trò
rác hữu cơ, làm sạch môi trường.
của nấm?
Trong thực tiễn, nấm có nhiều giá trị sử dụng trong đời sống con người như:
làm thức ăn, làm thuốc, thực phẩm chức năng, dùng trong sản xuất bia rượu, làm
men nở, chế biến thực phẩm, phân huỷ xác sinh vật, làm sạch môi trường.
Bên cạnh những lợi ích từ nấm, một số loài nấm gây bệnh ảnh hưởng tới sức
khoẻ con người, làm giảm năng suất vật nuôi và cây trổng.
Một số con đường lầy truyền bệnh do nấm: tiếp xúc với mầm bệnh, ô nhiễm môi
trường, vệ sinh cá nhân chưa đúng cách.
Biện pháp phòng chống: hạn chế tiếp xúc trực tiếp với nguồn gây bệnh; vệ sinh
cá nhân thường xuyên, vệ sinh môi trường.
Nấm mốc phát triển tốt ở 22 – 270C. Nguồn bệnh do nấm
mốc gây ra có tỉ lệ khá lớn. Bào tử nấm mốc phát tán trong
không khí gặp điều kiện thuận lợi sẽ phát triển làm hỏng thức
ăn, hỏng các đồ dùng trong nhà và gây bệnh.
-Mặc dù vậy, nấm mốc lại đóng vai trò quan trọng trong sản
xuất thuốc kháng sinh penicillin.
-Năm 1928 Alexander Fleming đã tình cờ phát hiện ra
penicillin nhưng phải 10 năm sau thì penicillin mới được nhà
hóa sinh người anh gốc Đức Ernest Chain, nhà bệnh học Úc
Howard Florey và một số nhà khoa học khác nghiên cứu kĩ.
-Tác dụng của penicillin là ngăn cản các vi khuẩn gây bệnh
bằng cách làm suy yếu thành tế bào vi khuẩn, do đó không còn
thành tế bào bảo vệ vững chắc, tế bào vi khuẩn sẽ bị tiêu diệt
và chết đi.
Tiết 75,76,77,78- Bài 28: NẤM
1 . Đặc điểm của nấm:
2 . Vai trò của nấm:
3 . Kĩ thuật trồng nấm rơm:
*Tìm hiểu kĩ thuật trồng nấm rơm:
Nấm rơm là loại thực phẩm rất ngon và bổ dưỡng. Nấm rơm có thể được chế biến thành
nhiều món ăn khác nhau như nấm xào, canh nấm, cháo nấm, súp nấm,…
Mời các em
theo dõi đoạn
video “hướng
dẫn quy trình
trồng nấm rơm”
và chuẩn bị trả
lời câu hỏi:
11.Tại sao người ta không trồng nấm trên đất mà phải trồng trên rơm, rạ?
- Nấm rơm có thể trồng trên nền đất khác như đất ruộng, rẫy, vườn cây,….hoặc
trong nhà nhưng phải thoát nước tốt, không bị ứ đọng. Nơi trồng nấm rơm phải ít bị
ảnh hưởng bởi gió mạnh.
- Nấm rơm thường mọc trên các giá thể ẩm nên thường được trồng trên rơm, rạ để
dễ chăm sóc, dễ xử lí bệnh, không bị ứ đọng nước gây hỏng nấm khi tưới nước.
12. Có ý kiến cho rằng: “Môi trường trồng nấm rơm tốt nhất là gần địa điểm
có chăn nuôi gia súc, gia cầm”. Theo em, ý kiến trên đúng hay sai? Giải thích.
Ý kiến trên hoàn toàn sai. Vì
-Những địa điểm có chăn nuôi gia súc, gia cầm thường dễ bị ô nhiễm, khuôn viên mất
vệ sinh, ẩm thấp là điều kiện lí tưởng cho nấm mốc, các loại vi khuẩn gây bệnh phát
triển. Nấm rơm trồng gần những nơi chăn nuôi gia súc, gia cầm, dễ ảnh hưởng, làm
giảm năng suất và chất lượng nấm.
-Môi trường nấm phải đảm bảo sạch sẽ, khô ráo, cao ráo, bằng phẳng, không bị ngập
úng; tránh những nơi chăn nuôi, khu vực chất thải, nước thải sinh hoạt. Lưu ý tưới nấm
bằng nước sạch như nước sông, mương, nước giếng khoan,….; tránh nước nhiễm phèn,
mặn hoặc bị ô nhiễm, hôi thối.
Nấm men được ứng dụng trong những lĩnh vực nào của đời sống con người?
Phổ biến trong các lĩnh sản xuất của đời sống
Nấm men được dùng phổ biến trong nhiều lĩnh vực của đời sống như sản xuất bia, bánh mì, lên
men rượu,…
Trong sản xuất nước tương, nước mắm, có thêm thành phần nấm men được chiết xuất sẽ giúp
làm dịu đi vị chát của muối và loại bỏ mùi tanh khó chịu của cá. Nước tương, nước mắm sẽ
thơm ngon, tròn vị và rất đậm đà.
Trong sản xuất mì gói: nấm men khi dùng để ăn với mì gói sẽ tạo cảm giác tô mì thơm ngon,
ngọt nước hơn.
Trong sản xuất hạt nêm, nấm men được bổ sung 1 đến 5% giúp cho vị ngọt của đạm trong hạt
nêm tăng đáng kể. Chiết xuất của nấm men còn có thêm chức năng làm tròn vị cho sản phẩm.
Trong sản xuất các loại bánh, nấm men không thể thiếu trong quá trình lên men. Một lượng
nấm men phù hợp làm bánh mì thơm ngon hơn.
Củng cố - luyện tập:
Câu 1: Quan sát hình ảnh sau và trả lời câu hỏi:
(1)
Nấm độc đỏ
(2)
Nấm men
a. Tên các loại nấm (1), (2), (3), (4) là gì?
b. Nấm nào có cấu tạo cơ thể đơn bào?
(2) Nấm men
(3)
Nấm mốc
(4)
Nấm độc tán trắng
Củng cố - luyện tập:
Câu 2: Bào tử đảm là cơ quan sinh sản của loại nấm nào sau đây?
A. Nấm hương.
A
B. Nấm bụng dê.
C. Nấm mốc.
D. Nấm men.
Câu 3: Thuốc kháng sinh penicillin được sản xuất từ
A. nấm men.
A
B. nấm mốc.
C. nấm mộc nhĩ.
D. nấm độc đỏ.
Câu 4: Tại sao khi lấy mẫu nấm mốc để làm thực hành, để đảm bảo an toàn chúng ta
phải sử dung găng tay và khẩu trang cá nhân?
Vì bào tử nấm mốc rất nhẹ, dễ dàng phát tán trong không khí và dễ gây kích ứng da khi
tiếp xúc trực tiếp.
Củng cố - luyện tập:
Câu 5: Dựa vào đặc điểm nào để phân biệt nấm đơn bào và nấm đa bào, nấm đảm và
nấm túi, nấm độc và nấm không độc? Lấy ví dụ.
Có thể dựa vào một số đặc điểm để phân biệt nấm đơn bào và nấm đa bào, nấm đảm và nấm
túi, nấm độc và nấm không độc.
- Phân biệt nấm đơn bào và nấm đa bào: dựa vào cấu tạo tế bào, ta có thể phân biệt nấm đơn
bào và nấm đa bào. Cơ thể nấm đơn bào (ví dụ nấm men) chỉ có 1 tế bào. Nấm đa bào (ví dụ
nấm mốc) có hệ sợi nấm được cấu tạo từ nhiều tế bào.
- Phân biệt nấm đảm và nấm túi: dựa vào đặc điểm của cơ quan sinh sản của nấm, ta có thể
phân biệt nấm đảm và nấm túi. Nấm đảm có đảm bào tử (ví dụ nấm hương). Nấm túi có túi
bào tử (ví dụ nấm mốc).
-Phân biệt nấm ăn được và nấm không ăn được: dựa vào đặc điểm cấu tạo cây nấm, ta có thể
sơ bộ phân biệt nấm độc và nấm ăn được: nấm có đủ các phần của thể quả (mũ, phiến nấm,
cuống nấm, vòng cuống nấm và bao gốc nấm), đặc biệt là những loại nấm có đầy đủ vòng
cuống nấm, bao gốc nấm thường là nấm độc.
Câu 6: Em thấy nấm mốc thường xuất hiện ở điều kiện thời tiết nào? Kể tên những vị
trí dễ xuất hiện nấm mốc xung quanh em?
Nấm mốc thường xuất hiện khi thời tiết ẩm, nồm . Những vị trí dễ xuất xuất hiện nấm
mốc trong nhà: góc nhà ẩm, quần áo mặc dở treo lâu ngày, thức ăn để lâu không được
bảo quản đúng cách.
(Trời nồm độ ẩm không khí lên tới 90%, hơi nước trong không khí thường bị ngưng tụ và đọng
sương trên bề mặt nền, sàn, tường nhà và đồ vật, gây ẩm ướt rất mất vệ sinh và tác hại không
nhỏ đến sức khoẻ con người cũng như độ an toàn của các trang thiết bị trong nhà.)
Câu 7: Hãy nêu một số biện pháp phòng chống bệnh do nấm gây nên trên da người?
Biện pháp phòng chống bệnh do nấm gây ra trên da người:
-Tránh tiếp xúc với nguồn bệnh;
-Vệ sinh cơ thể, rửa tay đúng thời điểm;
-Thay quần áo ngay khi đi làm về hoặc ngay sau khi tiếp xúc với môi trường ô nhiễm,
nghi ngờ có nguồn bệnh;
-Vệ sinh môi trường, giữ cho môi trường thông thoáng, sạch sẽ…
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Học bài.
- Chuẩn bị bài 29: “Thực vật”. Đọc kĩ nội
dung bài kết hợp quan sát các hình để tìm
hiểu:
+Sự đa dạng của thực vật.
+Vai trò của thực vật trong thiên nhiên và đời
sống con người.
+Em cần làm gì để bảo vệ thực vật, bảo vệ
môi trường?
i
ạ
l
p
ặ
g
n
ẹ
h
à
v
t
ệ
i
b
m
Tạ
!
u
a
s
i
à
b
ở
m
e
c
cá
 







Các ý kiến mới nhất