Thứ tư ngày 30 tháng 12 năm 2022
Luyện từ và câu

Khởi động

Các từ nói lên ý chí, nghị lực của con
người là:
a. thách thức, khó khăn.
b. bền chí, chông gai.
c. quyết chí, bền chí.
d. kiên cường, thách thức

Những từ “gian nan, khó khăn, chông
gai” nói lên:
a. Ý chí của con người.
b. Nghị lực của con người.
c. Những cố gắng của con người.
d. Những thử thách đối với ý chí,
nghị lực của con người.

Khám phá

I. Nhận xét
1. Ghi lại các câu hỏi trong bài tập đọc Người tìm đường
lên các vì sao.
2 Các câu hỏi ấy là của ai và để hỏi ai ?
3.Những dấu hiệu nào giúp em nhận ra đó là câu hỏi ?

Người tìm đường lên các vì sao

Từ nhỏ, Xi-ôn-cốp-xki đã mơ ước được bay lên bầu trời. Có lần, ông dại dột nhảy
qua cửa sổ để bay theo những cánh chim. Kết quả, ông bị ngã gãy chân. Nhưng rủi ro
lại làm nảy ra trong đầu óc non nớt của ông lúc bấy giờ một câu hỏi: “ Vì sao quả bóng
không có cánh mà vẫn bay được ?”
Để tìm điều bí mật đó, Xi-ôn-cốp-xki đọc không biết bao nhiêu là sách. Nghĩ ra
điều gì, ông lại hì hục làm thí nghiệm, có khi đến trăm lần.
Có người bạn hỏi:
- Cậu làm thế nào mà mua được nhiều sách và dụng cụ thí nghiệm như thế ?
Xi-ôn-cốp-xki cười:
- Có gì đâu, mình chỉ tiết kiệm thôi.
Đúng là quanh năm ông chỉ ăn bánh mì suông. Qua nhiều lần thí nghiệm, ông đã
tìm ra cách chế khí cầu bay bằng kim loại. Sa hoàng chưa tin nên không ủng hộ.
Không nản chí, ông tiếp tục đi sâu vào lí thuyết bay trong không gian. Được gợi ý từ
chiếc pháo thăng thiên, sau này ông đã thiết kế thành công tên lửa nhiều tầng, trở thành
một phương tiện bay tới các vì sao.
Hơn bốn mươi năm khổ công nghiên cứu, tìm tòi, Xi-ôn-cốp-xki đã thực hiện được
điều ông hằng tâm niệm: “ Các vì sao không phải để tôn thờ mà để chinh phục.”

Theo Lê Nguyên Long- Phạm Ngọc Toàn

I. Nhận xét
1. Các câu hỏi trong bài tập đọc Người tìm đường lên các vì sao.
- Vì sao quả bóng không có cánh mà vẫn bay được ?
- Cậu làm thế nào mà mua được nhiều sách và dụng cụ thí
nghiệm như thế ?
2. Các câu hỏi ấy là của ai và để hỏi ai ?

I. Nhận xét
2. Các câu hỏi ấy là của ai và để hỏi ai ?

Câu hỏi
1. Vì sao quả bóng
không có cánh mà vẫn
bay được ?

Của ai
Xi-ôncốpxki

Hỏi ai

Tự hỏi
mình

2. Cậu làm thế nào mà Một
Xi-ônmua được nhiều sách và
người cốpdụng cụ thí nghiệm như
bạn
xki
thế ?

Dấu hiệu
- Từ:

Vì sao
- Dấu chấm
hỏi
-Từ: thế
nào, như thế
-Dấu chấm
hỏi

II. Ghi nhớ:

1. Câu
(còn
Câu
hỏihỏi
dùng
để gọi
làmlà
gì câu
? nghi vấn) dùng để hỏi về
những điều chưa biết.
2.Phần
Phần
lớn
câu
lớn
câu
hỏihỏi
đểlà
hỏiđểaihỏi
? người khác, nhưng cũng
có những câu để tự hỏi mình.
Dấu
hiệu
để nhận
biếttừcâu
hỏivấn
? (ai, gì, nào, sao,
3.
Câu
hỏinào
thường
có các
nghi
không,…). Khi viết, cuối câu hỏi có dấu chấm hỏi (?).

LUYỆN TẬP

Bài 1. Tìm câu hỏi trong các bài Thưa chuyện với mẹ, Hai bàn tay
và ghi vào bảng có mẫu như sau:

Thứ
tự

Câu hỏi

M: 1

Con vừa bảo
gì?

Câu hỏi của Để hỏi
ai ?
ai ?
Câu hỏi của
mẹ

Để hỏi
Cương

Từ
nghi
vấn
gì

Bài 1. Tìm câu hỏi trong các bài Thưa chuyện với mẹ, Hai bàn tay
và ghi vào bảng có mẫu như sau:
Bài Thưa chuyện với mẹ (tr.85, SGK), Hai bàn tay (tr.114, SGK).

Thứ
tự

Câu hỏi

M: 1

Con vừa bảo
gì?

Câu hỏi của
ai?
Câu hỏi của
mẹ

Để hỏi
ai?
Để hỏi
Cương

Từ
nghi
vấn
gì

Bài 1. Tìm câu hỏi trong các bài Thưa chuyện với mẹ, Hai bàn tay
và ghi vào bảng có mẫu như sau:
T
T

Câu hỏi
Bài Thưa chuyện với mẹ

1

Câu hỏi của ai?

Để hỏi ai?

Từ nghi
vấn

Con vừa bảo gì ?

Câu hỏi của mẹ

Để hỏi Cương

gì

Ai xui con thế ?

Câu hỏi của mẹ

Để hỏi cương

thế

Câu hỏi của Bác Hồ

Hỏi bác Lê

có … không

Câu hỏi của Bác Hồ

Hỏi bác Lê

có ... không

Câu hỏi của Bác Hồ

Hỏi bác Lê

có … không

Câu hỏi của bác Lê

Hỏi Bác Hồ

đâu

Câu hỏi của Bác Hồ

Hỏi bác Lê

chứ

Bài Hai bàn tay
Anh có yêu nước không ?

2

Anh có thể giữ bí mật
không ?
Anh có muốn đi với
tôi không ?

Nhưng chúng ta lấy
đâu ra tiền mà đi ?
Anh đi với tôi chứ ?

Bài 2. Chọn khoảng 3 câu trong bài Văn hay chữ tốt. Đặt câu hỏi
để trao đổi với bạn về các nội dung liên quan đến từng câu.
M: Thuở đi học, Cao Bá Quát viết chữ rất xấu nên nhiều bài văn
vẫn bị thầy cho điểm kém.
Câu hỏi: - Thuở đi học, chữ Cao Bá Quát thế nào ?
- Chữ ai xấu ?
- Vì sao Cao Bá Quát thường bị điểm kém ?
- Vì sao nhiều bài văn của Cao Bá Quát dù hay vẫn bị
điểm kém ?

Câu
Câu 1: Nào ngờ chữ ông
xấu quá, quan đọc không
được, thét lính đuổi bà ra
khỏi huyện đường.

Câu hỏi
1. Vì sao quan đuổi bà ra khỏi huyện
đường ?
2. Quan đã thét lính làm gì bà lão?
3. Bà cụ bị ai đuổi ra khỏi đường?

1. Về nhà bà cụ đã làm gì?
Câu 2: Về nhà bà kể lại
2. Bà cụ đã kể lại chuyện gì?
câu chuyện khiến Cao Bá
3. Vì sao Cao Bá Quát ân hận?
Quát vô cùng ân hận
1. Cao Bá Quát dốc sức làm gì?
Câu 3: Từ đó, ông dốc sức 2. Cao Bá Quát dốc sức luyện chữ để
luyện viết chữ sao chao
làm gì?
đẹp.
3. Ông dốc sức luyện chữ từ khi
nào?

Bài 3. Em hãy đặt một câu để tự hỏi mình.

II. Ghi nhớ:
1. Câu
(còn
Câu
hỏihỏi
dùng
để gọi
làmlà
gì câu
? nghi vấn) dùng để hỏi về
những điều chưa biết.
2.Phần
Phần
lớn
câu
lớn
câu
hỏihỏi
đểlà
hỏiđểaihỏi
? người khác, nhưng cũng
có những câu để tự hỏi mình.
Dấu
hiệu
để nhận
biếttừcâu
hỏivấn
? (ai, gì, nào, sao,
3.
Câu
hỏinào
thường
có các
nghi
không,…). Khi viết, cuối câu hỏi có dấu chấm hỏi (?).

Về nhà xem lại bài và
chuẩn bị tiết sau.