KiÓm tra bµi cò.

HS 1: H·y nªu cÊu t¹o cña d¹ dµy? ë d¹ dµy cã nh÷ng ho¹t ®éng
tiªu ho¸ nµo?
HS 2 : Hoµn thµnh b¶ng sau:
ChÊt tiªu ho¸ ChÊt ®­îc tiªu ho¸ ChÊt cÇn tiªu ho¸ tiÕp
N¬i tiªu ho¸
ë khoang miÖng

ë d¹ dµy

Tinh bét chÝn vµ
gluxÝt
Pr«tªin

Lipit, pr«tªin

Lipit

Qua khoang miÖng vµ d¹ dµy chÊt nµo ch­a ®­îc tiªu ho¸
Lipit

TiÕt 29

- Tiªu hãa ë ruét non

1. CÊu t¹o cña ruét
Ruét non cã cÊu t¹o gièng d¹ dµy, vËy
non
thµnh ruét non gåm cã mÊy líp ®ã lµ
Thµnh ruét non cã 4
nh÷ng líp nµo?
líp máng:
Gan
D¹ dµy
+ Líp mµng bäc bªn ngoµi
Tuþ
+ Líp c¬:
T¸ trµng
+ Líp niªm m¹c:
+ Líp d­íi niªm m¹c

T¸ trµng lµ ®o¹n ®Çu cña ruét non lµ n¬i
cã dÞch tuþ vµ dÞch mËt do gan vµ mËt tiÕt
ra ®æ vµo

TiÕt 29 - Tiªu hãa ë ruét non
1. CÊu t¹o cña ruét non
C¸c tÕ bµo tiÕt

Thµnh ruét non cã 4
líp máng:
+ Líp mµng bäc bªn ngoµi
+ Líp c¬: c¬ däc, c¬
vßng
+ Líp niªm m¹c:
tuyÕn ruét tiÕt dÞch ruét
vµ chÊt nhµy
+ Líp d­íi niªm m¹c

chÊt nhµy

TuyÕn ruét

? Nªu
trß cña
Quan
h×nh
vÏt¹o
nªu
thµnh
Dùas¸t
vµo
cÊuvai
h·y
dù
phÇn cñal«ng
lípruét?
niªm m¹c

®o¸n xem ë ruét non cã
nh÷ng ho¹t ®éng tiªu
hãachÊt
nµo
? vµ tuyÕn ruét
C¸c tÕ bµo tiÕt
nhµy
T¨ng bÒ mÆt tiÕp xóc hÊp thô

TiÕt 29

- Tiªu hãa ë ruét non

1. CÊu t¹o cña ruét non

Enzim

Enzim

2. Tiªu hãa ë ruét non
Tinh bét vµ ®­
êng ®«i

§­êng ®«i
Enzim

Enzim

Pr«tªin

Peptit
DÞch mËt

Lipit

§­êng ®¬n

C¸c giät nhá lipit

Axit amin
Enzim

Axit bÐo vµ glixerin

Ruét non cã ®ñ enzim ®Ó tiªu ho¸ hÕt c¸c
lo¹i thøc ¨n

Enzim

Tinh bét vµ ®­
êng ®«i

Enzim

§­êng ®«i
Enzim

Enzim

Pr«tªin

Peptit
DÞch mËt

Lipit

§­êng ®¬n

C¸c giät nhá lipit

Axit amin
Enzim

Axit bÐo vµ glixerin

Sù biÕn ®æi hãa häc ë ruét
non ë
®­îruét
c thùc
hiÖn
®èi víi
non
cã sù
nh÷ng
lo¹i®æi
chÊt
biÕn
lý nµo
häc
trong kh«ng
thøc ¨n? ?BiÓu
BiÓu hiÖn
nh­thÕ
nµo
hiÖn
nh­?thÕ nµo ?

Sù biÕn
häcëë
biÕn®æi
®æihãa
lÝ häc
ruét
ruét non
non lµ kh«ng ®¸ng
®­îc-thùc
®èitiÕt
víi
kÓ:
Ho¹thiÖn
®éng
nh÷ng
dÞch, lo¹i chÊt:
BiÕn ®æi :
- Muèi mËt t¸ch lipit
+ Tinh bét thµnh ®­êng
thµnh giät nhá biÖt lËp
®¬n, c¬ thÓ hÊp thô ®­îc
t¹o
nhò t­¬: ng
ho¸->
+ Pr«tªin
axit,
amin
Thøc
¨nglixerin+
hoµ lo·ng, trén
+ Lipit:
®Òu
dÞch
axitbÐo

TiÕt 29

- Tiªu hãa ë ruét non

1. CÊu t¹o cña ruét non
2. Tiªu hãa ë ruét non
+ BiÕn ®æi lÝ häc : - TiÕt
dÞch
- T¸ch lipit thµnh giät
nhá
+ BiÕn ®æi ho¸ häc:
-Tinh bét thµnh ®­êng
®¬n
- Pr«tªin thµnh axitamin
- Lipit thµnh axit bÐo vµ
glixerin

Vai trß cña líp c¬
trong thµnh ruét non
lµ g× ?
T¹o lùc ®Èy thøc ¨n dån xuèng
c¸c phÇn tiÕp theo cña ruét, ®ång
VËy
ë ruét
cã sù®Òu
biÕndÞch
®æi lÝ
thêi
gióp
thøcnon
¨n thÊm
häctuþ,
vµ dÞch
ho¸ häc
mËt , dÞch
ruétnµo?

Bµi tËp: Hoµn thµnh bµi tËp sau theo nhãm?
BiÕn ®æi thøc ¨n Ho¹t ®éng tham C¬ quan tÕ bµo
ë ruét non
gia
thùc hiÖn
BiÕn ®æi lÝ häc

-TiÕt dÞch
- Muèi mËt t¸ch
lipit thµnh giät
nhá biÖt lËp t¹o
nhò t­¬ng ho¸

BiÕn ®æi hãa
häc

-Tinh bét Pr«tªin
chÞu t¸c dông
cña enzim
-Lipit chÞu t¸c
dông cña dÞch
mËt vµ emzim

-TuyÕn gan
-TuyÕn tuþ
- TuyÕn ruét

-TuyÕn n­íc bät
(EmzimAmilaza)
-Enzim Pepsin,
-Tripsin, Erepsin
-Muèi mËt,
Lipaza

T¸c dông cña
ho¹t ®éng
-Thøc ¨n hoµ
lo·ng trén ®Òu
dÞch
-Ph©n nhá
thøc ¨n
BiÕn ®æi tinh
bét thµnh ®­êng
®¬n, c¬ thÓ hÊp
thô ®­îc
-Protªin ->
axitamin
-Lipit ->
Glixerin, axit bÐo

TiÕt 29

- Tiªu hãa ë ruét non

1. CÊu t¹o cña ruét non
2. Tiªu hãa ë ruét non
BiÕn ®æi lÝ häc : - TiÕt
dÞch
- T¸ch lipit thµnh giät
nhá
BiÕn ®æi ho¸ häc:
-Tinh bét thµnh ®­êng
®¬n
- Pr«tªin thµnh axitamin
- Lipit thµnh axit bÐo vµ
glixerin

Lµm thÕ nµo ®Ó khi chóng ta ¨n,
NÕu ë ruét non mµ thøc
thøc ¨n ®­îc biÕn ®æi hoµn toµn
¨n kh«ng ®­îc biÕn ®æi
thµnh chÊt dinh d­ìng mµ c¬ thÓ
th× sao?
hÊp thu ®­îc ?
Thøckܨnëkh«ng
®­îD¹
c biÕn
sÏ th¶i
Nhai
miÖng->
dµy®æi
®ì ph¶i
co
ra ngoµi
bãp nhiÒu
- Thøc ¨n nghiÒn nhá -> ThÇm ®Òu
dÞch tiªu ho¸ -> BiÕn ®æi ho¸ häc ®­îc
dÔ dµng

C©u 1: H·y nèi c¸c ch÷ c¸i ë cét 2 víi c¸c sè ë cét 1 ®Ó ®­îc
kÕt qu¶ ®óng ?

N¬i biÕn ®æi
( Cét 1)

1. BiÕn ®æi
khoang miÖng
2. BiÕn ®æi d¹
dµy
3. BiÕn ®æi ruét
non

ChÊt ®­îc biÕn ®æi
( Cét 2)
a. Pr«tªin
b. Lipit
c. Tinh bét chÝn vµ
glu xit
d. Vitamin vµ muèi
kho¸ng

KÕt qu¶

1–c
2–a
3 – a, b, c

C©u 2: Khoanh trßn vµo ch÷ c¸i ®øng tr­íc c©u tr¶ lêi ®óng nhÊt
trong c¸c c©u sau: S¶n phÈm cuèi cïng ®­îc t¹o ra ë ruét non (sau
khi kÕt thóc biÕn ®æi ho¸ häc) lµ g× ?
1. §­êng ®¬n
2. Axit amin
3. Axit bÐo vµ glixerin
4. Lipit
5. §­êng ®«i
6. C¸c ®o¹n peptit

a. 1, 3, 5

c. 5, 6, 7

bb. 1, 2 ,3

d. 2, 4, 6

C©u 3. Chän c©u tr¶ lêi sai ?
§Æc ®iÓm cÊu t¹o cña ruét non lµ g×?
a. Líp niªm m¹c cã c¸c nÕp gÊp vµ rÊt nhiÒu l«ng ruét
b. Ruét non rÊt dµi (2,8 – 3 m ë ng­êi lín)

c Cã c¸c tuyÕn dÞch vÞ dÞch tuþ vµ dÞch ruét
c.
d. M¹ng mao m¹ch vµ b¹ch huyÕt ph©n bè dµy ®Æc
C©u 4: T×m c¸c côm tõ phï hîp ®iÒn vµo chè trèng (…. )®Ó hoµn
chØnh c¸c c©u sau:
Sù hÊp thô c¸c chÊt …………
dinh d­ìng..… diÔn ra chñ yÕu ë ruét non. C¸c
®­êng………
m¸u .…. vµ b¹ch huyÕt nh­ng cuèi cïng
chÊt ®­îc hÊp thô tuy ®i theo
hoµ chung
c¸c tÕ .bµo
vÉn ®­îc ………
..…. vµ ph©n bè ®Õn ………
… c¬ thÓ

H­íng dÉn vÒ nhµ:
-Häc bµi vµ tr¶ lêi c©u hái trong SGK
-H­íng dÉn tr¶ lêi c©u 4 SGK:
M«n vÞ thiÕu tÝn hiÖu ®ãng nªn thøc ¨n sÏ qua m«n vÞ xuèng
ruét non liªn tôc vµ nhanh h¬n, thøc ¨n sÏ kh«ng ®ñ thêi gian
ngÊm ®Òu dÞch tiªu ho¸ cña ruét non nªn hiÖu qu¶ tiªu ho¸ sÏ
thÊp
-Nghiªn cøu tr­íc bµi hÊp thô chÊt dinh d­ìng vµ th¶i ph©n
- Lµm bµi tËp vµo vë bµi tËp

Em cã biÕt ?

ThÝ nghiÖm ®Çu tiªn vÒ tiªu hãa ë ng­
êi

ThÝ nghiÖm ®Çu tiªn vÒ sù tiªu hãa trªn c¬ thÓ ng­êi ®­îc tu viÖn tr­
ëng Spal¨ngiani (Spalanzani) (1729 – 1799). Trong t­liÖu nghiªn
cøu cña «ng cã ghi: “Nuèt qua miÖng mét tói lôa nhá chøa 52 viªn
b¸nh m× ®· nghiÒn n¸t (mçi viªn nÆng 54mg), t«i ®· gi÷ nã trong
bông m×nh 23 giê vµ kh«ng hÒ thÊy ®au dín g× khi th¶i nã ra trong
ph©n. Nã kh«ng cßn chøa c¸c viªn, kh«ng mét vÕt r¸ch nµo trªn
lôa vµ h×nh nh­hã kh«ng hÒ chÞu mét biÕn ®æi nµo. Thµnh c«ng cña
thÝ nghiÖm nµy l¹i khÝch lÖ toi lµm tiÕp. T«i bäc tói lôa 60 viªn thÞt
bå c©u ®· nÊu chÝn vµ nghiÒn n¸t. Tói nµy chØ l­u trong c¬ thÓ t«i cã
18 giê nh­ng c¸c viªn thÞt ®· hoµn toµn tiªu biÕn hÕt”.