(6) Tác(5)
giả
của
Thiphẩm
nhân
Việt
Nam,
người
đãHuy
nhận xét:
Thế
Lữ,
Vũ
Đình
Liên,
Xuân
Diệu,
(4)
Tác
Bên
đường
thiên
lôi
(1936)
(7)
Tên
giảinghệ
thưởng
Nhà
nước
trao
khóa:
Tênthuật
bútmàsân
pháp
chính
được
sử là
(3)Từ
Ngành
khấu
màđã
Thế
Lữ
“Thế Lữ
như
một
viên
tướng
điều
khiển
đội trào
quân Việt
Cận,
Lưu
Trọng
Lư,
…
thuộc
phong
(2)
Thể
thơ
của
văn
bản
Nhớ
rừng
thuộc
thể
loại
nào?
tặng
cho
Thế
Lữ
làcủa
…
dụng
văn
bản
“Nhớ
rừng”
là …
người
cótrong
công
đầu
tiênnhà
trong
việc
xây
dựng
(1)
Tên
khai
sinh
thơ
Thế
Lữ
là
…
ngữ bằng
thơnhững
nào? mệnh lệnh không thể cưỡng được” là ai?
1
N G U Y Ê
2
3
4
T R U
5
LÃNG
6
H O
MẠN
7
H Ô C

N
T
K
Y

T
H
I
Ê
T
A I
H I

H
Ơ
C
N
H
T
M

Ư
T
H
N
Ơ
H
I

L Ê
A M
N O
G Ă
M Ơ
A N
N H

C H Ư
I
N
I
H

Tiết: 7374

Nhớ
-Thế Lữrừng

I

TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả
2. Tác phẩm

II TÌM HIỂU VĂN BẢN
1.Tâm trạng của con hổ trong vườn thú
2. Nỗi nhớ về thời kì huy hoàng của con hổ
3. Khát vọng tự do mãnh liệt
III TỔNG KẾT
1.Nội dung
2.Nghệ thuật

I

TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả

- Thế Lữ (1907 - 1989), quê ở Bắc Ninh, là
nhà thơ tiêu biểu nhất trong phong trào Thơ
mới.
- Là một trong những nhà thơ mới đầu tiên
góp phần làm nên chiến thắng cho phong
trào « thơ mới »
Thơ Thế Lữ giàu chất lãng mạn, trữ tình.
Hình ảnh thơ đẹp, giọng điệu thơ mềm mại,
trau chuốt. 
- Ông được Nhà nước truy tặng Giải thưởng
Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật (năm
2003).

I

TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả

I

TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả

- Bút danh Thế Lữ ( Nói lái) có hàm ý là người lữ khách
trên trần thế cả đời chỉ ham đi tìm cái đẹp để vui chơi
“ Tôi là khách bộ hành phiêu lãng
Đường trần gian xuôi ngược để vui chơi”
- Thế Lữ không phải là nhà thơ viết bài thơ mới đầu
tiên nhưng là nhà thơ mới tiêu biểu nhất trong giai đoạn
đầu. Ông góp phần làm nên chiến thắng vẻ vang cho thơ
mới bằng những bài thơ rất đặc sắc “ Nhớ rừng, Tiếng
sáo thiên thai, Cây đàn muôn điệu “. Hoài Thanh “ Thế
Lữ chỉ lặng lẽ điềm nhiên bước những bước vững vàng
mà trong khoảnh khắc cả hàng ngũ thơ xưa phải tan vỡ
vì không có gì khiến người ta tin ở thơ mới hơn là đọc
những bài thơ hay”
- Ngoài sáng tác thơ, còn viết truyện trinh thám, kinh dị
- Trước cách mạng ông viết báo, sáng tác thơ, văn, biễu
diễn kịch. Sau cách mạng ông chuyển sang hoạt động
sân khấu và trở thành một trong những người xây dựng
nền kịch nói hiện đại Việt Nam.

I

TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả

I

TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả

Anh Thơ
(1921-2005)

Lưu Trọng Lư
(1911-1991)

Hàn Mặc Tử
(1912-1930)

Nguyễn Bính
(1918-1966)

c tác giả tiêu biểu của phong trào thơ mớ

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

Hoàn cảnh ra đời
Sáng tác 1934, in trong Mấy
vần thơ(1935)
Đất nước mất độc lập,
nhân dân mất tự do,
các phong trào yêu nước
Bị thất bại=> tâm lý u uất
ngột ngạt

Cuộc tranh luận giữa
thơ mới và thơ cũ chưa
ngã ngũ=> đánh dấu
thắng lợi của thơ mới

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

Thể loại
Thơ 8 chữ
(thơ mới hiện đại)

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

PTBĐ
Biểu cảm

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

Lời đề từ
Chú thích cho một hình tượng thơ
có lẽ không ngoài một dụng ý:
tránh đi sự suy diễn, hiểu lầm.
Ý thức giải phóng
cái tôi cá nhân

tâm trạng nhớ tiếc, ru hoài của
một dân tộc đang bị xiềng xích,
khao khát tự do, để từ đó chỉ
biết phủ nhận thực tại giả dối,
náu mình, hướng về quá khứ
oanh liệt, vàng son. 

Tác giả phải sử dụng hình
tượng con hổ để nói lên tâm
trạng của mình cũng như tâm
trạng của những người dân bị
mất nước, để tránh sự kiểm
duyệt của chính quyền thực
dân.

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

Bố cục

1

Khổ 1+4: Tâm trạng của con
hổ trong vườn thú

2

Khổ 2+3: Nỗi nhớ về thời kì
huy hoàng của con hổ

3

Khổ 5: Khát vọng tự do, mãnh liệt

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Tâm trạng của con hổ trong vườn thú

Khổ 1
Gậm một khối căm hờn trong cũi sắt,
Ta nằm dài, trông ngày tháng dần qua,
Khinh lũ người kia ngạo mạn, ngẩn ngơ,
Giương mắt bé giễu oai linh rừng thẳm.
Nay sa cơ, bị nhục nhằn tù hãm,
Để làm trò lạ mắt, thứ đồ chơi,
Chịu ngang bầy cùng bọn gấu dở hơi,
Với cặp báo chuồng bên vô tư lự.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Tâm trạng của con hổ trong vườn thú

a. Khổ 1
*Tình
cảnh

Sa cơ, thất vận=>Cũng hèn

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Tâm trạng của con hổ trong vườn thú

Khổ 1
* Thân
phận

+Tù nhân: - Trong cũi sắt
- Tù hãm
- Bị con người khinh bỉ, chế giễu
+ Biến thành trò tiêu khiển:
- Biến thành trò lạ mắt, thứ đồ chơi…
- Chịu ngang bầy bọn gấu, báo…

Trớ trêu

Bị hạ thấp, tầm
thường

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Tâm trạng của con hổ trong vườn thú

Khổ 1

* Tâm
trạng

+Câu đầu:
-Thanh B/T: 5/3, thanh trắc ở vị trí quan trọng đầu cuối dòng thơ->gọng
kìm=> Uất ức
- Hình ảnh:
• Khối căm hờn: Nỗi căm hờn vì bị mất tự do kết tụ thành khối, đè nặng,
nhức nhối=> tâm trạng được vật chất hóa
• Gậm: hoạt động xảy ra âm thầm nhưng dữ dội, bứt phá thể hiện sự gậm
nhấm đầy uất ức, bất lực khi bị mất tự do
=> Đau đớn, uất ức, hờn căm
+Câu thứ hai:
-Thanh B/T: 1/7, Thanh bằng là chủ yếu=> Tiếng thở dài đầy ngao ngán
- Hình ảnh:
• Khối căm hờn: ta nằm dài=> Buồn chán, thất vọng
=> Cam chịu, bất lực.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Tâm trạng của con hổ trong vườn thú

Khổ 1
Gậm một khối căm hờn trong cũi sắt,
Ta nằm dài, trông ngày tháng dần qua,
Khinh lũ người kia ngạo mạn, ngẩn ngơ,
Giương mắt bé giễu oai linh rừng thẳm.
Nay sa cơ, bị nhục nhằn tù hãm,
Để làm trò lạ mắt, thứ đồ chơi,
Chịu ngang bầy cùng bọn gấu dở hơi,
Với cặp báo chuồng bên vô tư lự.

  Tâm trạng của con hổ cũng
giống tâm trạng của người dân
mất nước, Căm hờn và phẫn
uất trong cảnh đời tối tăm.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Tâm trạng của con hổ trong vườn thú

Khổ 4
Nay ta ôm niềm uất hận ngàn thâu,
Ghét những cảnh không đời nào thay đổi,
Những cảnh sửa sang, tầm thường, giả dối:
Hoa chăm, cỏ xén, lối phẳng, cây trồng;
Dải nước đen giả suối, chẳng thông dòng
Len dưới nách những mô gò thấp kém;
Dăm vừng lá hiền lành, không bí hiểm,
Cũng học đòi bắt chước vẻ hoang vu
Của chốn ngàn năm cao cả, âm u.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Tâm trạng của con hổ trong vườn thú

b. Khổ 4
*Cảnh
vườn
bách
thú

“Cảnh không đời nào thay đổi”
“Sửa sang, tầm thường, giả dối”
“Hoa chăm, cỏ xén, lối phẳng, cây trồng”
“Dải nước đen, mô gò thấp kém”
“Vừng lá hiền lành, không bí hiểm”

 Cảnh nhân tạo
gọn ghẽ, đơn điệu,
quy cũ nên giả dối,
tầm thường, thấp
kém>cao cả, bí hiểm,
hoang vu

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Tâm trạng của con hổ trong vườn thú

Nhịp thơ ngắn, dồn dập
*Nghệ
thuật

Từ ngữ liệt kê, mỉa mai
Giọng thơ giễu nhại ở 2 câu đầu, như
kéo dài hơn ở những câu tiếp theo
=>Niềm uất hận, chán ghét cao độ

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Nỗi nhớ thời oanh liệt
Ta sống mãi trong tình thương nỗi nhớ,
Thủa tung hoành hống hách những ngày xưa.
Nhớ cảnh sơn lâm, bóng cả, cây già,
Với tiếng gió gào ngàn, với giọng nguồn hét núi,
Với khi thét khúc trường ca dữ dội,
Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối,
Ta bước chân lên, dõng dạc, đường hoàng,
Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan?
Lượn tấm thân như sóng cuộn nhịp nhàng,
Đâu những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn,
Vờn bóng âm thầm, lá gai, cỏ sắc.
Ta lặng ngắm giang sơn ta đổi mới?
Trong hang tối, mắt thần khi đã quắc,
Đâu những bình minh cây xanh nắng gội,
Là khiến cho mọi vật đều im hơi.
Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng?
Ta biết ta chúa tể cả muôn loài,
Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng.
Giữa chốn thảo hoa không tên, không tuổi.
Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt,
Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật?
- Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?

Khổ 3

Khổ 2

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Nỗi nhớ thời oanh liệt

Đọc đoạn thơ số 2 và hoàn thành phiếu học tập sau:
Chi tiết

Nhóm
1+ 3

Hình
ảnh
Cảnh
núi
rừng

Âm
thanh
Nhận xét

Từ ngữ

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Nỗi nhớ về thời kì huy hoàng của con hổ

Đọc đoạn thơ số 2 và hoàn thành phiếu học tập sau:
Chi tiết

Nhóm
2+ 4

Hình
ảnh con
hổ

Hành
động
Tư thế

Từ ngữ

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Nỗi nhớ thời oanh liệt

a, Cảnh núi rừng hùng vĩ

Chi tiết
Hình ảnh
* Cảnh Âm thanh
núi rừng
Màu sắc

Từ ngữ
Cảnh núi rừng hùng vĩ với: “sơn lâm”, “bóng cả, cây già”
=> Hoang sơ, bí ẩn
Âm thanh: “tiếng gió gào ngàn”,“giọng nguồn hét
núi”,“thét khúc trường ca dữ dội”-> Dữ dội
Bóng âm thầm, Lá gai cỏ sắc-> âm u, bí hiểm

=> Điệp từ “ với” + dùng từ loại phong phú (hàng loạt Dt, đt, tt chỉ hoạt
động, tính chất, sự vật) -> gợi tả cái to lớn, hoang vu, oai linh của núi rừng bí

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Nỗi nhớ về thời kì huy hoàng của con hổ

b. Hình ảnh con hổ

Chi tiết

Từ ngữ

+ Bước chân dõng dạc, đường hoàng->tự tin, dũng mãnh
Chuyển + Lượn tấm thân như sóng cuộn nhịp nhàng → so sánh
* Hình ảnh động, tư thế làm nổi bật sự mềm mại của thân hình hổ.
+ Vờn bóng âm thầm
con hổ

Ánh nhìn

Mắt thần khi đã quắc=> Uy thế, uy lực tuyệt đối

=>Từ ngữ sống động, taọ hình, nhịp thơ linh hoạt -> Bức chân dung của chúa
rừng vừa mạnh mẽ, ngang tàng, vừa uy nghi dũng mãnh, vừa uyển chuyển,
mềm mại.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Nỗi nhớ về thời kì huy hoàng của con hổ

c. Bức
tranh
tứ
bình

Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối,
Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan?
Đâu những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn,
Ta lặng ngắm giang sơn ta đổi mới?
Đâu những bình minh cây xanh nắng gội,
Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng?
Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng.
Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt,
Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật?
- Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Nỗi nhớ về thời kì huy hoàng của con hổ
Đêm vàng bờ suối

Ngày mưa rừng

c. Bức
tranh
tứ
bình
Bình minh

Hoàng hôn

Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối
Ta say mồi đững uống ánh trăng tan?
+ Cảnh đêm vàng-> thơ mộng, trữ tình
+ Con hổ là thi sĩ lãng mạn say trăng,
thưởng trăng

Đâu những ngày mưa chuyển 4 phương ngàn
Ta lặng ngắm giang san ta đổi mới
+ Cảnh ngày mưa mạnh mẽ, rầm rộ
+Con hổ là bậc đế vương trang
nghiêm, ưu tư, kiêu hãnh

Đâu những bình minh cây xanh nắng gội
Tiếng chim ca giấc ngủ ta từng bừng?
+ Cảnh bình minh trong trẻo, hiền hòa
+ Con hổ là vị chúa rừng uy nghi, thanh
thản trong giấc ngủ.

Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng
Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt
Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật?
+ Cảnh hoàng hôn dữ dội, khốc liệt, chết
chóc
+ Con hổ là vị bạo chúa quyền uy, ngạo nghẽ,
dũng mãnh thống trị cả vũ trụ

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Nỗi nhớ về thời kì huy hoàng của con hổ

=> “ - Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?”  Tiếc nuối cho một thời oanh
liệt, khao khát tự do

Nghệ
thuật

Ngôn ngữ giàu tính tạo hình-> Bức tranh tứ bình về thiên nhiên mang vẻ
đẹp hùng vĩ, thơ mộng
Câu hỏi tu từ + điệp ngữ “nào đâu? đâu?” → Diễn tả thấm thía nỗi nhớ da
diết, đau đớn của con hổ đối về quá khứ huy hoàng của nó.

 Bộ tranh tứ bình đẹp lộng lẫy, tráng lệ  Nổi bật hình ảnh chúa sơn lâm
với tư thế lẫm liệt, uy nghi, kiêu hùng.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

3 Khát vọng tự do, mãnh liệt

Hỡi oai linh, cảnh nước non hùng vĩ !
Là nơi giống hùm thiêng ta ngự trị,
Nơi thênh thang ta vùng vẫy ngày xưa,
Nơi ta không còn được thấy bao giờ !
Có biết chăng trong những ngày ngao ngán,
Ta đương theo giấc mộng ngàn to lớn
Để hồn ta phảng phất được gần ngươi,
- Hỡi cảnh rừng ghê gớm của ta ơi !

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

3 Khát vọng tự do, mãnh liệt

+ Giọng điệu bi tráng, câu cảm
thán liên tiếp, lời gọi thiết tha ->
Hướng về không gian trong
mộng oai linh, hùng vĩ, thênh
thang .
+ Tâm trạng: Khao khát tự do
mãnh liệt, tiếc nuối quá khứ huy
hoàng=> U uất, thất vọng, bất
lực
=> Trực tiếp khát lộc lộ vọng giải
phóng, khát vọng tự do
 

Hỡi oai linh, cảnh nước non hùng vĩ !
Là nơi giống hùm thiêng ta ngự trị,
Nơi thênh thang ta vùng vẫy ngày xưa,
Nơi ta không còn được thấy bao giờ !
Có biết chăng trong những ngày ngao ngán,
Ta đương theo giấc mộng ngàn to lớn
Để hồn ta phảng phất được gần ngươi,
- Hỡi cảnh rừng ghê gớm của ta ơi !

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

3 Khát vọng tự do, mãnh liệt

Tâm trạng của con hổ bị giam
cầm cũng là tâm trạng chung của
người dân Việt Nam đang sống
trong cảnh nô lệ bị nhục nhằn tù
hãm, cũng ngậm một khối căm
hờn và tiếc nhớ khôn nguôi thời
oanh liệt với những chiến công
chống giặc ngoại xâm vẻ vang
trong lịch sử.

Hỡi oai linh, cảnh nước non hùng vĩ !
Là nơi giống hùm thiêng ta ngự trị,
Nơi thênh thang ta vùng vẫy ngày xưa,
Nơi ta không còn được thấy bao giờ !
Có biết chăng trong những ngày ngao ngán,
Ta đương theo giấc mộng ngàn to lớn
Để hồn ta phảng phất được gần ngươi,
- Hỡi cảnh rừng ghê gớm của ta ơi !

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

ổ bị nhốt
h
n
o
c
i
lờ
n
ợ
ư
m
Tác giả
ói lên một
n
ể
đ
t
sắ
i
ũ
c
g
n
o
chặt tr
m trạng u
tâ
c
ắ
s
u
â
s
,
ủ
đ
y
ầ
cách đ
iên trí
n
h
n
a
th
ệ
h
ế
h
t
a
uất củ
tỉnh ý
c
ứ
th
a
ừ
v
c
ọ
h
y
â
thức T
bất mãn
g
n
ù
c
ô
v
,
n
â
h
n
á
c
thức
bất công,
i
tạ
c
ự
th
t
é
h
g
h
in
và kh
ương thời.
đ
i
ộ
h
ã
x
a
ủ
c
t
ạ
g
n
ngột
ng xích nô
iề
x
g
n
u
t
á
h
p
n
ố
u
Họ m
ược khẳng
đ
o
d
ự
t
i"
tô
i
á
c
"
lệ để
. 
định và phát triển

III

TỔNG KẾT
1

2

NỘI DUNG
+ “Nhớ rừng” có thể coi là một áng thơ yêu nước tuy thầm kín
nhưng tha thiết và mãnh liệt.
+ Tác giả mượn lời con hổ để diễn tả sâu sắc nỗi chán ghét
thực tại tầm thường tù túng và niềm khát khao tự do mãnh liệt
của người nô lệ mất nước đương thời.
 

NGHỆ THUẬT: Cảm hứng lãng mạn tràn đầy

- Mạch thơ sôi nổi, cuồn cuộn
- Hình ảnh thơ mang vẻ đẹp tráng lệ, giàu chất tạo hình, ấn
tượng.
- Biểu tượng con hổ thích hợp với chủ đề.
- Ngôn ngữ, nhạc điệu linh hoạt, thể hiện được ý tưởng và cảm
xúc.