Bài 1: Điện tích. Định luật Cu-long

VẬT LÝ 11
PHẦN I: ĐIỆN HỌC. ĐIỆN TỪ HỌC

PHẦN II: QUANG HỌC

VẬT LÝ 11
PHẦN I: ĐIỆN HỌC. ĐIỆN TỪ HỌC
CHƯƠNG I: Điện tích. Điện trường
CHƯƠNG II: Dòng điện không đổi
CHƯƠNG III: Dòng điện trong các môi trường
CHƯƠNG IV: Từ trường
CHƯƠNG V: Cảm ứng điện từ

V ẬT LÝ 11
PHẦN I: ĐIỆN HỌC. ĐIỆN TỪ HỌC
CHƯƠNG I: Điện tích. Điện trường
+ Điện tích. Điện trường
+ Định luật Culông. Thuyết electron
+ Cường độ điện trường. Đường sức điện
+ Điện thế. Hiệu điện thế ( Điện áp )
+ Tụ điện. Điện dung của tụ điện

CHỦ ĐỀ 1: ĐIỆN TÍCH.
ĐIỆN TRƯỜNG

Vật lí 11

Bài 1: Điện tích. Định luật Cu-lông

Điện là gì?
Điện là một thuộc tính của vật (giống như khối lượng).
Điện tích q (Q) là số đo độ lớn của thuộc tính đó.



Điện tích. Điện tích điểm



Vật bị nhiễm điện hay vật mang điện còn gọi là một điện tích
Điện tích điểm là một điện tích có kích thước vô cùng nhỏ so
với khoảng cách tới điểm mà ta khảo sát.



q

R
q << R nên q được coi là một điện tích
điểm

M

1 – Hai loại điện tích. Sự nhiễm điện của các vật
a. Hai loại điện tích

- Điện tích dương: q>0
- Điện tích âm: q<0
- Đơn vị của điện tích là: Hệ SI: Cu – lông : C
- Ví dụ: hạt proton: qp=1,6.10-19C
hạt electron: qe=-1,6.10-19C
- Người ta đặt e= 1,6.10-19C: điện tích nguyên tố - không
có giá trị điện tích nhỏ hơn, và điện tích của một hạt
mang điện bất kỳ phải có giá trị bằng một số nguyên lần
e.




Tương tác điện là sự hút hay đẩy nhau giữa các điện tích
Các điện tích cùng dấu thì đẩy nhau, khác dấu thì hút nhau

Vải khô

Lụa

Nhựa

thuỷ
tinh

thuỷ tinh

Nhựa



https://youtu.be/6sVV1yQgV1k



Hãy làm các thí nghiệm về hiện tượng nhiễm điện
quay clip và gửi cho cô giáo để nhận những điểm
cao đầu tiên nhé!!!

1 – Hai loại điện tích. Sự nhiễm điện của các vật

b. Sự nhiễm điện của các vật




Khi cọ xát thanh thủy tinh, thanh nhựa hay mảnh pôliêtilen
vào một miếng dạ hoặc lụa thì nó sẽ hút được vật nhẹ như
mẩu giấy hoặc sợi bông. Ta gọi các vật đó là vật bị nhiễm
điện
Có 3 cách làm cho vật bị nhiễm điện:
Cọ xát

Tiếp xúc
Hưởng ứng

Hai vật nhiễm
điện trái dấu
Hai vật nhiễm
điện cùng dấu

Có sự phân bố lại
điện tích

Tương tác trong
Vật Lý?

2 – Định luật Cu Lông. Hằng số điện môi
Trả lời các câu hỏi
Câu 1: Thí nghiệm nào tìm ra độ lớn lực tương tác giữa hai
điện tích điểm q1; q2 cách nhau r, đặt trong chân không ?
Câu 2: Nêu nội dung và biểu thức của định luật Culong ?
Câu 3: Đặc điểm lực tương tác giữa hai điện tích ?

Coulomb – Nhà vật lý người Pháp

Cân xoắn Culong

2 – Định luật Cu Lông. Hằng số điện môi


Định luật Cu-lông



Năm 1785, nhà bác học người Pháp Cu-lông
(Coulomb) đã thiết lập được sự phụ thuộc của lực
tương tác giữa các điện tích điểm vào khoảng
cách của chúng

Ông dùng một chiếc cân xoắn
để đo lực đẩy giữa hai điện
tích cùng dấu
https://youtu.be/lFe5OiUUuTI



Định luật Cu-lông



Nội dung định luật :

Lực tương tác giữa hai điện tích điểm có phương
nằm trên một đường thẳng nối hai điện tích điểm,
có chiều là chiều của lực hút nếu hai điện tích điểm
khác dấu và đẩy nếu hai điện tích điểm cùng dấu,
có độ lớn tỉ lệ thuận với tích các điện tích và tỉ lệ
nghịch với bình phương khoảng cách giữa chúng.

Mô tả định luật Cu-



Định luật Cu-lông



Nội dung định luật :

Lực tương tác giữa hai điện tích điểm trong chân không có phương
nằm trên một đường thẳng nối hai điện tích điểm, có chiều là chiều
của lực hút nếu hai điện tích điểm khác dấu và đẩy nếu hai điện tích
điểm cùng dấu, có độ lớn tỉ lệ thuận với tích các điện tích và tỉ lệ
nghịch với bình phương khoảng cách giữa chúng.

q1.q2
F k 2
r
Biểu thức định luật Cu-lông trong chân
không

q1.q2
F k 2
r

F : lực tương tác giữa hai điện tích, đơn vị : N
q: điện tích, đơn vị : C (Cu-lông)
r : khoảng cách giữa hai điện tích điểm, đơn
vị : m
k = 9.



Lực tương tác giữa các điện tích điểm đặt trong
điện môi đồng tính. Hằng số điện môi

Điện môi
trường
cách môi của môi
ɛ được
gọilàlàmôi
hằng
số điện
điện.
Thí
nghiệm
cho thấy,
nếu
ta đặt
điện tích
trường
Hằng
số điện
môi là
một
đặccác
trưng
điểm vào trong môi trường điện môi đồng tính
quan trọng cho tính chất điện của một
thì lực tương tác điện sẽ yếu đi ɛ lần so với
chất chân
cáchkhông
điện, nó cho biết khi đặt
trong
điện tích vào trong chất đó thì lực
q1giảm
.q2 đi baoq1nhiêu
.q2 lần
tương tác điện
F k 2 /  k
2
so với khi đặt điện
tích
trong
chân
r
r
không.
Biểu thức định luật Cu-lông trong điện
môi



Lực tương tác giữa các điện tích điểm đặt trong
điện môi đồng tính. Hằng số điện môi
Lưu ý: Không khí có hằng
số điện môi bằng 1 nên
khi làm bài tập thì môi
trường không khí có kết
quả tương tự môi trường
chân không

Bảng hằng số điện môi của một số

Tìm hiểu một số ứng dụng trong thực tế
về lực tương tác Culong ?

Sơn tĩnh điện
https://youtu.be/4rJr6dQilfk

Tìm hiểu một số ứng dụng trong thực tế
về lực tương tác Culong ?

Máy lọc bụi trong nhà xưởng gỗ, vải, sơn...

Giải thích vì sao trong các phân xưởng dệt may, người ta
thường treo các tấm kim loại đã bị nhiễm điện ở trên
cao?
Trong các phân xưởng dệt may, thường xuất hiện rất nhiều
bụi vải nhỏ, gây ảnh hưởng đến môi trường làm việc, sức
khỏe con người. Các tấm kim loại khi nhiễm điện lại có
khả năng hút các vật nhỏ gần chúng. Vì vậy, người ta
thường treo các tấm kim loại đã bị nhiễm điện để chúng có
thể hút các bụi vải nhỏ, tránh gây ảnh hưởng đến năng suất
làm việc.

Vận dụng
Câu 1. Trong những cách sau cách nào có thể làm
nhiễm điện cho một vật?
A. Cọ chiếc vỏ bút lên tóc;
B. Đặt một nhanh nhựa gần một vật đã nhiễm điện;
C. Đặt một vật gần nguồn điện
D. Cho một vật tiếp xúc với viên pin.

Câu 2: Hai điện tích điểm trái dấu có cùng độ
lớn 10-4/3 C đặt cách nhau 1 m trong parafin có
điện môi bằng 2 thì chúng
A. hút nhau một lực 0,5 N.
B. hút nhau một lực 5 N.
C. đẩy nhau một lực 5N.
D. đẩy nhau một lực 0,5 N.

Nêu những điểm giống nhau và khác nhau
giữa định luật Culong và định luật vạn vật hấp dẫn?

q1q2
F k
2
r

m1m2
F G 2
r

Những điểm giống nhau và khác nhau giữa định
luật Culong và định luật vạn vật hấp dẫn.
Định luật Cu-lông
Định luật vạn vật hấp dẫn
Giống  Tương đồng về biểu thức.
 Cách phát biểu tương đồng.

Khác

 Hai lực đều tỉ lệ nghịch với bình phương khoảng
cách.
Bản chất: Lực tương
Bản chất: Lực tương tác
tác giữa hai điện tích
giữa hai vật có khối lượng
điểm (lực điện).
m (lực cơ học).
Độ lớn của lực lớn hơn Độ lớn rất nhỏ
lực hấp dẫn